Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2018/3042 E. , 2022/3510 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2018/3042
Karar No : 2022/3510
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …Odası (…Şubesi)
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara İli, Mamak İlçesi, Kızılca, Gökçeyurt ve Ortaköy Mahallelerini kapsayan 1.443 ha büyüklüğündeki alana ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin …tarih ve …sayılı kararı ile onaylanan 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporu ile dosyada yer alan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarına ait 20 sayılı plan notunda, ada bazında yapılacak uygulamalarda toplam konut sayısı aşılmamak kaydıyla inşaat alanında konfora yönelik olarak %10 oranında artış yapılabileceğinin düzenlendiği, her ne kadar konut sayısı artırılmadığından nüfus artışına sebep olmayacaksa da konut alanlarına getirilen E:1.60, hmaks:serbest imar hakkının yeterli olduğu, ayrıca plan notunda "artış yapılabilir" ifadesinden her taşınmaz sahibinin söz konusu artıştan yararlandırılmayacağının, dolayısıyla eşitsizlik ortaya çıkabileceğinin anlaşıldığı, anılan plan notlarının imar mevzuatına aykırı olduğu, imar planlarının plan notları ile bir bütün olduğu, dava konusu planlar yapılırken bilimsel, nesnel, teknik gerekçelerin ortaya konulmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemin 16.02.2007 onay tarihli 1/25.000 ölçekli Başkent Ankara Nazım İmar Planı kararlarına, plan bütünlüğüne, imar mevzuatına, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 26. maddesinin 7. fıkrasında öngörülen kentsel teknik altyapı etki değerlendirme raporunun hazırlanmadığı, yoğunluk artışıyla gelen nüfusun kentsel teknik altyapı ve ulaşım sistemine getireceği etkilerin önlenmesine yönelik değerlendirme raporu ve analizi hazırlanmadan onaylanan dava konusu imar planlarında bu yönüyle de mevzuata uyarlık bulunmadığı, öte yandan keşif ve bilirkişi avansı olarak belirlenen toplam 1.906,30 TL avansın davacı tarafından yatırılmaması nedeniyle, dava sonunda haksız çıkan taraftan tahsil edilmek kaydıyla Bölge İdare Mahkemesi bütçesinden karşılandığı, buna karşılık kararın yargılama giderlerine ilişkin hüküm fıkrasında hataen keşif harcı ve bilirkişi ücretini de içeren toplam yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine ve artan 350,00 TL bilirkişi avansının istemi halinde davacıya iadesine hükmedildiği görüldüğünden, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası kapsamında kaldığı anlaşılan maddi hatanın, yargılama giderleri kısmına "dava aşamasına ait geri kalan ve Hazine'den karşılanmış bulunan 1.350 TL bilirkişi ücreti ve 206,30 TL keşif harcı olmak üzere toplam 1.556,30 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak Hazineye irad kaydına ve bu amaçla tahsil müzekkeresi düzenlenmesine, artan 350,00 TL bilirkişi avansının Bölge İdare Mahkemesi İdari İşler Müdürlüğüne mahkemesince re'sen iadesine" şeklinde ibare eklenmesi ve buna göre yargılama giderlerine ait hesap çizelgesinin yeniden oluşturulması suretiyle düzeltilmesi gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen açıklama ve düzeltme eklenerek reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu planların kamu yararına ve şehircilik ilkelerine aykırı olduğu yönünde genel geçer tespitler içeren bilirkişi raporuna itibar edildiği, maddi gerçeğin aydınlatılmadığı, planlar yapılmadan önce ilgili tüm kurumların görüşlerinin alındığı ve kurum görüşleri doğrultusunda planların hazırlandığı, bu kapsamda ASKİ, DSİ ve Tarım Reformu Genel Müdürlüğünün uygun görüşlerinin alındığı, dava konusu planlar arasında uyumsuzluk bulunmadığı, alana ilişkin daha öncesinde onaylı 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planları bulunmadığı, bölgenin ilk defa planlandığı ve çevresinde önerilen emsal değerlerinden farklı veya daha yüksek yapılaşma önerilmediği, Mamak ilçesinde gerek çarpık yapılaşma gerekse ıslah planların yetersiz kalması nedeniyle yeni gelişme alanlarına ihtiyaç duyulduğu, 16.02.2007 onay tarihli 1/25.000 ölçekli nazım imar planında kurgulanan sanayi alanlarının hayata geçmesi ile bölgede gelişme alanlarına ihtiyacın daha da artacağı, ayrıca bölgeye gelecek olan üniversite alanının da gelişme alanlarına ihtiyacı artıracağı, planlama alanında (T) notasyonu ile tarım görüşü tamamlanmadan uygulamaya geçilemeyeceğine yönelik plan notu eklenmesine ilişkin imar planı değişikliğinin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin …tarih ve …sayılı kararı ile onaylandığı, ada bazı uygulamalarda %10 oranında inşaat alanı artışı yapılabileceğine ilişkin plan notunun, ada bazında yapılaşmayı teşvik etmek amacıyla getirildiği, isteyen tüm malikler bu plan notundan yararlanabileceğinden eşitsizlik ortaya çıkmasının söz konusu olmadığı, ayrıca bu plan notunun konut sayısı ve nüfus artışına sebebiyet vermediği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava konusu planlama alanı, Mamak ilçesi, Kızılca, Gökçeyurt ve Ortaköy Mahalleleri içinde kalan ve mevcut durumda büyük kısmı orman alanı, tarım alanı ve ağaçlandırılacak alandan oluşan yaklaşık 1.443 ha büyüklüğündeki alanı kapsamaktadır.
Önceki 16.02.2007 onay tarihli 1/25.000 ölçekli nazım imar planı ile "depolama alanı (lojistik merkez)", "sanayi alanı", "ağaçlandırılacak alan", "orman alanı", "özel ürün ve mutlak tarım alanı", "marjinal ve dikili tarım alanı" kullanımları getirilen alana ilişkin öncesinde onaylı 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı bulunmamaktadır.
Dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile tavsiye niteliğinde 1/5000 ölçekli nazım imar planı Mamak Belediye Meclisinin …tarih ve …sayılı kararı ile kabul edilmiş, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin …tarih ve …sayılı kararı ile, üst 1/25.000 ölçekli planda alanın büyük kısmının orman alanı, ağaçlandırılacak alan, sanayi alanı ve lojistik merkez kullanımında kalması nedeniyle 1/25.000 ölçekli nazım imar planında da değişiklik yapılması gerektiği belirtilerek, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı teklifi 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile birlikte tadilen onaylanmıştır.
Dava konusu 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile yaklaşık 554 ha büyüklüğündeki alana orta yoğunluklu gelişme konut alanı, 82,8 ha büyüklüğündeki alana ticaret+konut alanı, 43,2 ha büyüklüğündeki alana ticaret alanı, 150 ha büyüklüğündeki alana üniversite alanı, 35 ha büyüklüğündeki alana eğitim alanı, 20 ha büyüklüğündeki alana özel proje alanı, ayrıca konut dışı kentsel çalışma alanı ve kamu hizmet alanı kullanımları ile ağaçlandırılacak alan ve park alanı kullanımları getirilmiş, plan notlarında, gelişme konut alanlarında gross yoğunluğun 180 k/ha olduğu düzenlenmiştir.
Bu doğrultuda dava konusu 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarında da aynı işlevler getirilerek, alanın %32,26'sı konut alanı, %5,2'si konut+ticaret alanı, %1,35'i özel proje alanı, %2,71'i ticaret alanı olmak üzere yaklaşık %41,51'i faydalı alan kullanımlarına, %13,39'u üniversite alanı, %18,64'ü park alanı kullanımlarına, kalan kısmı da kentsel çalışma alanları ile diğer donatı alanlarına ayrılmış, konut alanlarında "E:1.60, hmaks:serbest" yapılaşma koşulu belirlenmiş, alanda 64.213 adet konut, 256.852 kişilik ek nüfus ve 214 k/ha brüt yoğunluk öngörülmüş, ayrıca plan notlarında, ada bazında uygulama yapılmasının esas olduğu, uygulama zorluğu yaşanması durumunda parsel büyüklüğü 5.000 m2'den az olmamak koşuluyla en fazla 4 adet parsele bölünebileceği, ada bazında uygulamalarda toplam konut sayısı aşılmamak kaydıyla inşaat alanının %10 oranında artırılabileceği düzenlenmiş, ticaret alanları için (T1), (T2) ve (T3) notasyonu ile üçlü ayrım yapılarak, (T1) ve (T2) notasyonlu ticaret alanlarına "E:0.60, hmaks:6.50 metre", (T3) notasyonlu ticaret alanlarına "E:2.00, hmaks:serbest, min. parsel büyüklüğü:3.000 m2" yapılaşma koşulu getirilmiş, konut+ticaret alanlarında yapılaşma koşulu "E:1.60, hmaks:serbest" şeklinde belirlenmiş, konut dışı kentsel çalışma alanı için yapılaşma koşulu öngörülmemiştir. Park alanlarında, konut adalarına ait peyzaj projesi ile bütünlük sağlaması ve gerekli görülmesi halinde E:0.05, hmaks.6.50 metre yapılaşma koşullarında lokanta, büfe, açık hava tiyatrosu, açık-kapalı spor tesisleri gibi tesislerin yer alabileceği düzenlenmiştir. Ayrıca plan paftalarında özel proje alanı gösterimi olduğu halde, plan lejantında ve notlarında söz konusu işleve ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmadığı görülmektedir.
Alanda taş ocağı işleticisi olan …Çimento San. ve Tic. A.Ş. tarafından; işletme ruhsatı ve izni bulanan, faaliyetlerine halen devam etmekte olan maden sahasının dikkate alınması gerektiği şeklinde, Hazine tarafından; …Mahallesinde maliki olduğu 119.500 m2 büyüklüğündeki …parsel sayılı taşınmazın kiraya verilme amacına uygun şekilde ağaçlandırılacak alan kullanıma ayrılması gerektiği şeklinde, TEİAŞ tarafından ise; Ankara-Kırıkkale enerji iletim hattı güzergahının planlara işlenmesi ve hat güzergahının kamulaştırma yapmayı önleyecek şekilde düzenlenmesi gerektiği şeklinde taleplerde bulunularak dava konusu 14.07.2015 onay tarihli 1/25.000 ve 1/5000 ölçekli nazım imar planlarına askı süresi içinde itiraz edilmiştir.
Söz konusu itirazlar Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin …tarih ve …sayılı kararı ile kabul edilmiş ve yeniden onaylanan 1/25.000 ve 1/5000 ölçekli nazım imar planları ile planlama alanın güneydoğu bölümünde kalan taş ocağı sahasının, planın ilk halinde ticaret alanı, eğitim alanı, sağlık alanı, kültürel tesis alanı, ibadet alanı, park alanı ve kamu hizmet alanı olan işlevi ağaçlandırılacak alana çevrilmiş, kaldırılan donatı alanları da kuzey bitişiğindeki konut bölgesine taşınmış, Hazinenin talebi doğrultusunda …parsel sayılı taşınmazın öncesinde park alanı, konut alanı, ticaret alanı ve konut+ticaret alanı olan işlevi ağaçlandırılacak alana çevrilmiş, ayrıca anılan taşınmazı bölecek şekilde kurgulanan 50 metre, 20 metre ve 15 metre genişliğindeki yolların güzergahı da parsel sınırına göre yeniden düzenlenmiş, planlama alanın güneydoğusunda yer alan orman alanı plan onama sınırı dışına çıkarılmış, TEİAŞ'ın talebi doğrultusunda enerji nakil hattı güzergahı planlara işlenerek, güzergah boyunca park alanı kullanımı getirilmiştir.
Bakılmakta olan dava 14.07.2015 onay tarihli 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanununun "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, "Çevre düzeni plânına uygun olmak kaydıyla, büyükşehir belediye sınırları içinde 1/5.000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte nazım imar plânını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamak; büyükşehir içindeki belediyelerin nazım plâna uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar plânlarını, bu plânlarda yapılacak değişiklikleri, parselasyon plânlarını ve imar ıslah plânlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek; nazım imar plânının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmayan ilçe belediyelerinin uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmak veya yaptırmak." büyükşehir belediyelerinin görevleri arasında sayılmıştır.
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan halinde, nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
Aynı Kanunun 6.maddesinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan halinde, planlar kapsadıkları alan ve amaçları açısından bölge planları ve imar planları olarak iki ana kategoriye ayrılmış, imar planları da uygulamaya esas olan uygulama imar planları ve bu planın hazırlanmasındaki temel hedefleri, ilkeleri ve arazi kullanım kararlarını belirleyen nazım imar planları olarak sınıflandırılmıştır. Anılan Yasanın 8. maddesinde ise alt ölçekli planların üst ölçekli planlarda belirlenen planlama ana ilkelerine, stratejilerine ve kararlarına uyumlu olması zorunluluğu getirilmiştir.
5403 sayılı Kanunun "Tarım arazilerinin amaç dışı kullanımını" başlıklı 13. maddesinde, "Mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri, dikili tarım arazileri ile sulu tarım arazileri tarımsal üretim amacı dışında kullanılamaz. Ancak, alternatif alan bulunmaması ve Kurulun uygun görmesi şartıyla;
a) Savunmaya yönelik stratejik ihtiyaçlar,
b) Doğal afet sonrası ortaya çıkan geçici yerleşim yeri ihtiyacı,
c) Petrol ve doğal gaz arama ve işletme faaliyetleri,
ç) İlgili bakanlık tarafından kamu yararı kararı alınmış madencilik faaliyetleri,
d) Bakanlıklarca kamu yararı kararı alınmış plân ve yatırımlar,
e) (Ek: 31/1/2007-5578/3 md.) Kamu yararı gözetilerek yol altyapı ve üstyapısı faaliyetlerinde bulunacak yatırımlar,
f) (Ek: 26/3/2008-5751/1 md.) Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun talebi üzerine 20/2/2001 tarihli ve 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu uyarınca yenilenebilir enerji kaynak alanlarının kullanımı ile ilgili yatırımları,
g) (Ek: 26/3/2008-5751/1 md.) Jeotermal kaynaklı teknolojik sera yatırımları,
için bu arazilerin amaç dışı kullanım taleplerine, toprak koruma projelerine uyulması kaydı ile Bakanlık tarafından izin verilebilir. (Ek cümle: 31/1/2007-5578/3 md.) Bakanlık bu yetkisini valiliklere devredebilir.
Mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri, dikili tarım arazileri ile sulu tarım arazileri dışında kalan tarım arazileri; toprak koruma projelerine uyulması kaydı ile valilikler tarafından tarım dışı kullanımlara tahsis edilebilir.
Tarımsal amaçlı yapılar için, projesine uyulması şartıyla ihtiyaç duyulan miktarda her sınıf ve özellikteki tarım arazisi valilik izni ile kullanılır.
(Ek fıkra: 28/10/2020-7255/21 md.) İmar planlarında tarımsal niteliği korunacak alan olarak ayrılan yerler ile kamu yararı kararı alınarak tarım dışı amaçla kullanım izni verilen yerler, yeniden izin alınmaksızın bu amaç dışında kullanılamaz ve planlanamaz. Ancak yerleşim alanlarının gelişim alanı ihtiyaçlarını karşılamak için izin verilerek planlanmış alanlarda yeniden izin şartı aranmaz.
Birinci fıkranın (c) ve (ç) bentleri kapsamında izin alan işletmeciler, faaliyetlerini çevre ve tarım arazilerine zarar vermeyecek şekilde yürütmekle ve kendilerine tahsis edilen yerleri tahsis süresi bitiminde eski vasfına getirmekle yükümlüdürler.
Bu madde kapsamında valiliklerce verilen kararlara yapılan itirazlar, Bakanlık tarafından değerlendirilerek karara bağlanır.
Tarım arazilerinin korunması ve amaç dışı kullanımına dair uygulamaların usûl ve esasları yönetmelikle düzenlenir." hükmüne yer verilmiştir.
Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin "Araştırma ve analiz" başlıklı 8. maddesinin 3. fıkrasında, "Kurum ve kuruluşların plan yapım aşamasında plan alanına yönelik ihtiyaç duydukları eğitim, sağlık, sosyal ve kültürel tesis, emniyet ve güvenlik vb. hizmet alanları ile bu alanlara ilişkin standartları bildirmeleri esastır. Bu amaçla nazım imar planı yapım aşamasında kurumların görüşü alınır." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Planlama alanının kuzey bölümünde yer alan ve önceki 16.02.2007 onay tarihli 1/25.000 ölçekli nazım imar planında "özel ürün alanı" ve "marjinal ve dikili tarım alanı" lejantında kalan alanların dava konusu imar planları ile "konut+ticaret alanı", "konut alanı" ve "ticaret alanı" fonksiyonlarına çevrildiği anlaşılmaktadır.
Konuya ilişkin dava konusu 1/25.000 ve 1/5000 ölçekli nazım imar planlarına ait açıklama raporunda; Ankara Valiliği Mülga İl Tarım Müdürlüğünün …tarih ve …sayılı yazısında tarım dışı amaçla kullanılması uygun görülmeyen alanlara ilişkin Mamak Belediye Başkanlığınca yapılan itirazlar sonucunda, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarım Reformu Genel Müdürlüğünün …tarih ve …sayılı yazısı ve Ankara İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünün …tarih ve …sayılı yazısı ile çevre tarım arazilerindeki tarımsal üretime zarar vermeyecek tedbirler alınması şartıyla tarım alanlarının amacı dışında kullanılmasına uygun görüş verildiği belirtildiğinden, temyiz aşamasında Danıştay Altıncı Dairesinin 28/01/2021 tarih ve E:2018/3042 sayılı ara kararı ile söz konusu kurum yazıları ve konuya ilişkin her türlü bilgi ve belge davalı idareden istenilmiş, ancak planlara ilişkin Tarım Reformu Genel Müdürlüğünün uygun görüşünün alındığına ve kurum görüşleri doğrultusunda planların hazırlandığına dair yüzeysel ifadelerle beyanda bulunmak dışında herhangi bir bilgi ve belge dosyaya sunulmamıştır.
Yukarıda detaylarına yer verilen yasal düzenlemeler uyarınca, dikili tarım ve özel ürün arazilerinin Kanun'da tahdidi şekilde sayılan ihtiyaç, faaliyet ve yatırımların dışında kalan bir amaçla tarım dışı kullanıma dönüştürülmesine imkan bulunmadığı, bu durumda dahi alternatif alan bulunmaması ve Toprak Koruma Kurulunun uygun görüşünün alınması koşuluyla söz konusu arazilerin tarım dışı amaçla kullanılmasına Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından izin verilmesi gerektiği açık olduğundan, dava konusu planların anılan koşullara uygun şekilde hazırlanıp hazırlanmadığının ortaya konulması gerekmektedir.
Öte yandan, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile tavsiye niteliğinde 1/5000 ölçekli nazım imar planının kabul edildiği Mamak Belediye Meclisinin …tarih ve …sayılı kararında, Kızılca Mahallesinde mülkiyeti hazineye ait 1087 sayılı parsel ile Ortaköy Mahallesinde mülkiyeti hazineye ait 964 sayılı parsel olmak üzere toplam 59 ha büyüklüğündeki alanın eğitim kampüsü yapılması amacıyla Milli Eğitim Bakanlığına tahsis edildiği, bu doğrultuda planlama alanının kuzeybatı bölümüne eğitim alanı kullanımı getirildiği şeklinde ifadelere yer verildiği, yanı sıra …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…sayılı ara kararına cevaben davalı idare vekili tarafından dosyaya sunulan 17/01/2017 kayıt tarihli dilekçede, planlama alanında 100.000 m2 büyüklüğünde eğitim tesisi alanı ayrılmasının Ankara Valiliği Milli Eğitim Müdürlüğünce talep edildiği şeklinde beyanda bulunulduğu görülmektedir.
Planlarının analiz çalışmaları kapsamında, ilgili yatırımcı kurumlar tarafından planlama alanında ihtiyaç duydukları eğitim, sağlık, sosyal ve kültürel tesis alanı gibi hizmet alanlarının ve bu alanlara ilişkin standartların bildirilmesi, söz konusu kurum görüşleri doğrultusunda nazım imar planı kararları üretilmesi gerektiği, yatırımcı kurumun ihtiyacından daha fazla miktarda hizmet alanı ayrılmasının, plan kararlarının hayata geçirilememesine ve atıl alanlar oluşmasına sebebiyet verebileceği göz önünde bulundurulduğunda, dava konusu planların hazırlık aşamasında ilgili yatırımcı kurumca çok daha küçük bir alanda eğitim tesis alanı planlanması talep edilmişken, dava konusu planlarla 35 ha büyüklüğünde eğitim alanı, 150 ha büyüklüğünde üniversite alanı olmak üzere bildirilen ihtiyacın çok üstünde bir alanın eğitim alanı kullanımına ayrıldığı anlaşılmakta olup, söz konusu plan kararlarının analiz çalışmalarına ve kurum görüşlerine dayanıp dayanmadığının tespit edilmesi gerekmektedir.
Planlama alanının güney ve orta bölümünde büyük bir alanın önceki 16.02.2007 onay tarihli 1/25.000 ölçekli nazım imar planında "orman alanı" lejantında kaldığı, dava konusu imar planları ile bu alanların "konut", "konut dışı kentsel çalışma" gibi faydalı alan kullanımları ile "park", "üniversite" gibi donatı alanlarına çevrildiği, dava konusu imar planlarından sonra Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin …tarih ve …sayılı kararıyla onaylanan 1/25.000 ölçekli nazım imar planı revizyonu ile aynı alanda "orman" ve "park" kullanımlarına dönüldüğü anlaşılmaktadır.
Temyiz aşamasında Danıştay Altıncı Dairesinin 28/01/2021 tarih ve E:2018/3042 sayılı ara kararı ile davalı idareden istenildiği halde, orman alanı gösteriminin kaldırılmasının gerekçesine, dayandığı etüt ve analiz çalışmalarına ilişkin herhangi bir bilgi ve belgenin dosyaya sunulmadığı görüldüğünden, dava konusu planlama alanı içerisinde 6831 sayılı Orman Kanununa göre orman sınırları içerisinde yer alıp farklı kullanım kararları getirilen alanlar bulunup bulunmadığının, varsa gerekçesinin araştırılması gerekmektedir.
Diğer taraftan, Mahkeme kararına esas alınan bilirkişi raporunda, dava konusu planlama alanında ihtiyaç olmadığı halde yeni konut alanlarının oluşturulduğu, önceki nazım imar planı öngörülerinin ve bölgenin potansiyelinin çok üzerinde nüfus ataması yapıldığı şeklinde ağırlıklı olarak konut alanı işlevine yönelik tespit ve değerlendirmelere yer verildiği, buna karşılık geniş bir bölgeyi kapsayan dava konusu imar planlarının bilimsel, teknik araştırmalara, analiz ve sentez çalışmalara dayanıp dayanmadığı, planların ayrıntı düzeyinin kademesine ve ölçeğine uygunluğu, konut dışındaki diğer kullanım kararlarının şehircilik ilkelerine, planlama tekniklerine ve kamu yararına uygunluğu, öngörülen yapılaşma koşullarının bölgenin dokusu ve yakın çevredeki onaylı planlarla uyumu, planlama alanına atanan ilave nüfusun ihtiyacı olan sosyal donatı ve teknik altyapı alanlarının dava konusu 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarında yeterli miktarda ayrılıp ayrılmadığı, varsa komşu bölgelerdeki onaylı planlarla irtibat kurulup kurulmadığı yönlerinden kapsamlı inceleme ve değerlendirmeler içermediği sonuna varılmaktadır.
Bu itibarla, yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak verilen kararda isabet bulunmamakta olup, gerekli görülürse mahallinde yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılması veya ek bilirkişi raporu alınması suretiyle, yukarıda yer verilen tespit ve açıklamalar da göz önünde bulundurularak işin esasının yeniden incelenmesi, elde edilecek sonuca göre bir karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun açıklama ve düzeltme eklenmek suretiyle reddi yolundaki temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 23/03/2022 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.