Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2018/3075 E. , 2021/4774 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/3075
Karar No : 2021/4774
DAVACI : … 'i temsilen … Sendikası
VEKİLİ : Av. …
DAVALILAR : 1- … Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- … Valiliği
VEKİLLERİ : Av. …
DAVANIN KONUSU : Ağrı Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü … No'lu Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonunda acil tıp teknisyeni olarak görev yapan davacı tarafından;
1. Atatürk Üniversitesi, Açık Öğretim Fakültesi, İş Sağlığı ve Güvenliği Önlisans programından mezun olması nedeniyle intibakının yapılması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Ağrı Valiliğinin … tarih ve E.… sayılı işleminin,
2. Bu işlemin dayanağı olan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulunun 03/03/2016 tarihli "İş Sağlığı ve Güvenliği Önlisans Programının sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfında çalışan personel (sağlık memurluğu) için mesleki sağlığa ilişkin bir üst öğrenim olmadığına" dair kararının iptali,
3. Anılan işlemler nedeniyle uğranılan mali kayıplarının başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 07/01/2009 tarihli toplantısında; iş sağlığı ve güvenliği önlisans programının acil tıp teknisyenliğinin üst öğrenimi sayılmasına karar verildiği, anılan tarihten sonraki süreç içerisinde program içeriği, öğretim süresi, metod ve kapsamda herhangi bir değişiklik yapılmamasına rağmen Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 03/03/2016 tarihli toplantısında iş sağlığı ve güvenliği programının acil tıp teknisyenliğinin üst öğrenimi sayılmamasına ilişkin olarak verilen kararın hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu, 2014 tarihli Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi Kılavuzunun “Mesleki ve Teknik Ortaöğretim Kurum Mezunlarının Sınavsız Yerleşebilecekleri Önlisans Programları” başlıklı 6C nolu tablosunda, acil tıp teknisyenliği bölümü mezunlarının İş Sağlığı ve Güvenliği Önlisans Programına sınavsız yerleşebileceklerinin belirtildiği, söz konusu sınavsız geçiş hakkının 2016 yılında da tanındığı ve davacının da 2014 tarihinde tanınan sınavsız geçiş hakkı ile iş sağlığı ve güvenliği önlisans programına yerleştirildiği, buna rağmen intibakının yapılmayarak zam ve tazminatlardan yararlandırılmamasının hukuki güvenlik ilkesine aykırılık teşkil ettiği, bir kuralın sıklıkla değişmesinin hukuki istikrar ve belirliliği ortadan kaldırdığı, dava konusu düzenleme ve işlemin hukuk devleti, sosyal devlet ve eşitlik ilkesine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
DAVALI YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞININ SAVUNMASI : Bir idari işlemin hukuka aykırı olması halinde hizmet kusuru oluşmakla birlikte her hukuka aykırılığın tazminat sorumluluğuna yol açmayacağının idare hukukunun temel ilkelerinden olduğu, idarenin sorumlu tutulabilmesi için tek başına hizmet kusurunun varlığının yeterli olmadığı, bunun yanında idari işlem veya eylemden bir zarar doğmuş olması ve idari eylem ile zarar arasında illiyet bağının bulunması gerektiği, 13/04/2017 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında, 2547 sayılı Kanun’un 43/b maddesi uyarınca Üniversitelerarası Kurulun ve Maliye Bakanlığının görüşü de dikkate alınarak, Yükseköğrenim Yürütme Kurulunun 03/03/2016 tarihli toplantısında alınan İş Sağlığı ve Güvenliği Önlisans Programının Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfında çalışan personel için mesleki sağlığa ilişkin bir üstöğrenim olmadığına ilişkin kararın iptal edildiği, alınan kararlar ve süreç dikkate alındığında herhangi bir hizmet kusurunun bulunmadığı, davacının ise bir zararının bulunmadığı, dava konusu işlem ve düzenlemenin hukuka uygun olduğu savunulmaktadır.
DAVALI AĞRI VALİLİĞİNİN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davaya konu Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulunun 03/03/2016 tarihli "iş sağlığı ve güvenliği önlisans programının sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfında çalışan personel (sağlık memurluğu) için mesleki sağlığa ilişkin bir üst öğrenim olmadığına" dair kararının, Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 13/04/2017 tarihli kararı ile iptal edilmiş olması sebebiyle anılan kararın iptali istemi yönünden konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, bu karara dayanılarak tesis edilen davalı Ağrı Valiliğinin işleminin ise iptaline ve dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava, Ağrı Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü … No'lu Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonunda acil tıp teknisyeni (ATT) olarak görev yapan davacı tarafından, Atatürk Üniversitesi, Açık Öğretim Fakültesi, İş Sağlığı ve Güvenliği Önlisans programından mezun olması nedeniyle intibakının yapılarak en son eğitim durumuna göre ücretinin belirlenmesi yolunda yapılan başvurunun reddine dair Ağrı Valiliğinin … tarih ve E.… sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 03/03/2016 tarihli "İş Sağlığı ve Güvenliği ön lisans programının sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfında çalışan personel (sağlık memurluğu) için mesleki sağlığa ilişkin bir üst öğrenim olmadığına" dair kararının iptali ve yoksun kalınan maddi hakların yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılmıştır.
Anayasa'ya aykırılık iddiası yerinde görülmemiştir.
Davanın, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 03/03/2016 tarihli "İş Sağlığı ve Güvenliği Önlisans programının sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfında çalışan personel (sağlık memurluğu) için mesleki sağlığa ilişkin bir üst öğrenim olmadığına" dair kararına yönelik iptal istemi incelendiğinde;
Dosyada mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesinden, Yükseköğretim Yürütme Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile dava konusu iş sağlığı ve güvenliği önlisans programının mesleki sağlığa ilişkin üst öğrenim olmadığına ilişkin … tarih ve … sayılı kararın iptal edildiği anlaşıldığından, davanın, davacının Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 03/03/2016 tarihli kararının iptali istemi hakkında karar verilmesine gerek bulunmamaktadır.
Davacının, Ağrı Valiliğinin … tarih ve E.… sayılı işlemine yönelik iptal istemine gelince;
Olayda, Yükseköğretim Yürütme Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile dava konusu iş sağlığı ve güvenliği önlisans programının, mesleki sağlığa ilişkin üst öğrenim olmadığına ilişkin … tarih ve … sayılı kararıyla iptal edilmesi üzerine, davacının, acil tıp teknisyeni (ATT) olarak görev yapması ve Atatürk Üniversitesi, Açık Öğretim Fakültesi, İş Sağlığı ve Güvenliği ön lisans programından mezun olması nedeniyle intibakının yapılarak en son eğitim durumuna göre ücretinin belirlenmesi gerektiğinin anlaşılması karşısında, yapmış olduğu başvurusunun reddine dair tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.
Anayasanın 125. maddesi uyarınca idare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğundan, davacının tazminat isteminin karşılanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davanın, davacının Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 03/03/2016 tarihli kararının iptali istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, başvurunun reddine dair tesis edilen Ağrı Valiliği işleminin ise iptali ile yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte tazmini gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci ve Onikinci Dairelerince, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'na 3619 sayılı Kanun'un 10. maddesiyle eklenen ek 1. madde uyarınca yapılan müşterek toplantıda, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Davacı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/A maddesi kapsamında ... olarak görev yapmakta iken 07/08/2016 tarihinde Atatürk Üniversitesi, Açıköğretim Fakültesi, İş Sağlığı ve Güvenliği Önlisans programından mezun olması üzerine, 07/10/2016 tarihinde davalı Ağrı İl Sağlık Müdürlüğüne başvuruda bulunarak intibakının yapılmasını talep etmiştir.
Davalı Ağrı Valiliğinin davaya konu … tarih ve E.… sayılı işlemi ile; 03/03/2016 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında "iş sağlığı ve güvenliği programının, sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfında çalışan personel için mesleki sağlığa ilişkin mesleki bir üst öğrenim olmadığına" karar verilmesi sebebiyle, anılan bölümü bitirenlerin Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara ilişkin 17/04/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 4. maddesinin (e) fıkrasında öngörülen zam ve tazminatlardan faydalanamayacağı belirtilerek davacının başvurusu reddedilmiştir.
Bunun üzerine; davacı tarafından anılan işlemin ve Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 03/03/2016 tarihli "İş Sağlığı ve Güvenliği Önlisans programının sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfında çalışan personel (sağlık memurluğu) için mesleki sağlığa ilişkin bir üst öğrenim olmadığına" dair kararının iptali ile parasal haklarının tazmini talebiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun, "Zam ve Tazminatlar" başlığı altında düzenlenen 152. maddesinin "II. Tazminatlar" başlıklı fıkrasında; görevin önem, sorumluluk ve niteliği, görev yerinin özelliği, hizmet süresi, kadro unvan ve derecesi ve eğitim seviyesi gibi hususlar gözönüne alınarak bu Kanun'da belirtilen en yüksek Devlet Memuru aylığının brüt tutarının Bakanlar Kurulunca belirlenecek esas, ölçü ve nispetler dahilinde tazminat olarak ödeneceği, aynı fıkranın "A.Özel Hizmet Tazminatı" Bölümü içinde yer alan (b) bendinde ise, Sağlık Hizmetleri Sınıfına dahil olup da, bu görevleri ile ilgili olmayan bir üst öğrenimi bitirenler için, önceki öğrenim durumlarına ait tazminat oranlarının esas alınacağı belirtilmiştir.
17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu Kararının "Bazı özel durumlara ilişkin esaslar" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde, kurumların Teknik ve Sağlık Hizmetleri Sınıflarına ait kadrolarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere, cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, kariyerleri (mesleki üst öğrenimleri) esas alınarak zam ve tazminat ödeneceği; kadroları Teknik ve Sağlık Hizmetleri Sınıflarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarından bir kadroya atanılamayacak herhangi bir üst öğrenimi bitirenlere ise bitirdikleri üst öğrenimden dolayı zam ve tazminat ödenmeyeceği kuralına yer verilmiştir.
17/04/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu Kararının uygulanması sırasında ortaya çıkması muhtemel tereddütlerin giderilmesi ve uygulama birliğinin sağlanması amacıyla hazırlanan ve 11/05/2006 tarih ve 26165 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 160 seri numaralı Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği'nin "E-Uygulamaya İlişkin Ortak Açıklamalar" bölümünün 3. maddesinin ikinci fıkrasında, Sağlık ve Teknik Hizmetler Sınıflarında yer alan personelin bitirdiği üst öğrenimin mesleki bir üst öğrenim olup olmadığı hususunun, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 43. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca alınan Yükseköğretim Kurulu Kararlarına istinaden tespit edileceği; 4. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde ise, kurumların teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarına ait kadrolarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere, cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, kariyerleri (mesleki üst öğrenimleri) esas alınarak zam ve tazminat ödeneceği; kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarından bir kadroya atanılamayacak herhangi bir üst öğrenimi bitirenlere ise bitirdikleri üst öğrenimden dolayı zam ve tazminat ödenmeyeceği öngörülmüştür.
2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararın 13. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, bu Kararın uygulanmasından doğacak her türlü sorunu çözüme bağlamaya Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine, Maliye Bakanlığının yetkili olduğu belirtilmiş, anılan yetkiye istinaden Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün … tarihli ve … sayılı yazısında (Sağlık Bakanlığına hitaplı) "... Buna göre, teknik ve sağlık hizmetleri sınıfına dahil kadrolarda bulunan personelin söz konusu hizmet sınıflarına atanılabilecek herhangi bir mesleki üst öğrenimi bitirmeleri halinde, kariyerleri için öngörülen zam ve tazminatın ödenmesinde, bitirilen üst öğrenimin "kadro göreviyle ilgili olması", "kurumun görev alanıyla ilgili olması" veya "mevcut mesleki öğrenimin program ve bölüm bazında devamı mahiyetinde bir üst öğrenim olması" gibi şartların aranmasına gerek bulunmadığı, sadece bulunulan hizmet sınıfa atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimin bitirilmiş olmasının yeterli görülmesi gerektiği..." belirtilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 43. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, aynı meslek ve bilim dallarında, eğitim-öğretim yapan üniversitelerde, eğitim-öğretim, metod, kapsam, öğretim süresi ve yıl içindeki değerlendirme esasları bakımından eşdeğer olması ve öğrenimden sonra kazanılan unvanların aynı ve elde edilen hakların eşdeğer sayılması hususunun, Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca düzenleneceği kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 03/03/2016 tarihli "iş sağlığı ve güvenliği önlisans programının sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfında çalışan personel (sağlık memurluğu) için mesleki sağlığa ilişkin bir üst öğrenim olmadığına" dair kararının iptali istemi yönünden incelendiğinde;
Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 13/04/2017 tarihli kararı ile, dava konusu "iş sağlığı ve güvenliği önlisans programının sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfında çalışan personel için mesleki sağlığa ilişkin bir üst öğrenim olmadığına ilişkin 03/03/2016 tarihli kararın iptal edildiği anlaşıldığından, davaya konu düzenlemenin iptali istemi hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır.
Dava, davacının, Atatürk Üniversitesi, Açık Öğretim Fakültesi, İş Sağlığı ve Güvenliği Önlisans programından mezun olması nedeniyle intibakının yapılması talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Ağrı Valiliğinin … tarih ve E.… sayılı işleminin iptali ile anılan işlem nedeniyle uğradığı mali kayıplarının başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle ödenmesine karar verilmesi istemi yönünden incelendiğinde;
Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacının mezun olduğu önlisans programı nedeniyle intibakının yapılması talebi üzerine, 16/10/2016 tarihinde önlisans öğrenimine ilişkin intibakının yapıldığı ve dava konusu işlemin içeriği dikkate alındığında, uyuşmazlığın; davacının mezun olduğu önlisans öğrenim düzeyi esas alınarak 657 sayılı Kanun'un 152. maddesi kapsamında zam ve tazminatlarının mesleki üst öğrenime göre (lisans düzeyinden) ödenip ödenemeyeceğinden kaynaklandığı anlaşılmıştır.
Yukarıda yer alan mevzuat ve açıklamaların birlikte değerlendirilmesinden, sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfında yer alan personele, 657 sayılı Kanun'un 152. maddesinde düzenlenen zam (yan ödeme) ve özel hizmet tazminatının bitirdikleri üst öğrenime göre ödenebilmesi için, bitirilen üst öğrenimin sağlık hizmetleri sınıfına atanılabilecek nitelikte bir bölüm olması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.
Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 13/04/2017 tarihli kararı ile; "iş sağlığı ve güvenliği önlisans programının sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfında çalışan personel (sağlık memurluğu) için mesleki sağlığa ilişkin bir üst öğrenim olmadığına" ilişkin 03/03/2016 tarihli kararın iptal edilmesi sebebiyle, davacının üst öğrenimden kaynaklı zam ve tazminatlardan yararlandırılması gerekmekte olup, söz konusu karara dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Davacının bitirdiği önlisans programının mesleki üst öğrenim sayılması nedeniyle, dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının da tazmini gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 03/03/2016 tarihli "iş sağlığı ve güvenliği önlisans programının sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfında çalışan personel (sağlık memurluğu) için mesleki sağlığa ilişkin bir üst öğrenim olmadığına" dair kararı yönünden konusu kalmayan dava hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2. Ağrı Valiliğinin … tarih ve E.… sayılı işleminin İPTALİNE,
3. Davacının yoksun kaldığı parasal haklarının davalı Ağrı Valiliğine başvuruda bulunduğu 07/10/2016 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ÖDENMESİNE,
4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … -TL yargılama giderinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine,
5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen … -TL vekâlet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine,
6. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
7. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 13/10/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.