T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2018/3082
Karar No:2023/2764
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı
(… Kurumu)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: "Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu'ndan (Kurum) satış belgesi almamış kişi ve kurumlara alkollü içki satışı yapmak" fiilinin, ilk fiilin işlenmesinden sonraki beş yıl içinde üçüncü defa işlendiğinden bahisle 4733 sayılı Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 8. maddesinin beşinci fıkrasının (f) bendi ve aynı maddenin yedinci fıkrası uyarınca davacı şirket adına düzenlenmiş ... Kurum sicil numaralı alkollü içki toptan satış belgesinin iptaline ilişkin … tarih ve …-… sayılı Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; mevzuata göre alkollü içki toptan satış belgesinin iptal edilebilmesi için Kurumdan satış belgesi almamış kişi ve kurumlara alkollü içki satışı yapılması fiilinin ilk işlendiği tarihten itibaren 5 yıl içerisinde üçüncü defa işlenmesi ve bu fiiller için idari para cezalarının da verilmesi gerektiği, idari para cezalarının esasına ilişkin hususların, idari para cezasına karşı açılacak davada ileri sürülmesi gerektiği, alkollü içki satışı belgesinin iptaline ilişkin Kurul kararına karşı açılan davada, yani idari para cezalarının kesinleşme aşamasından sonra ileri sürülmesine olanak bulunmadığı;
Uyuşmazlık konusu olayda, davacı şirketin satış belgesi almamış kişi ve kurumlara 2013, 2014 ve 2015 yıllarında alkollü içki satışı yaptığının tespiti üzerine Kağıthane Kaymakamlığı tarafından üç ayrı yıl için para cezası verildiği, davacı tarafından idari para cezalarına karşı dava açılmadığından para cezalarının kesinleştiği anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; davacı şirketin 2013, 2014 ve 2015 yıllarına ilişkin satış faturalarının Kurum uzmanı tarafından incelenmesi sonucunda ... tarih ve ... sayılı İnceleme Paporu'yla, TAPDK tarafından satış belgesi almamış kişi ve kurumlara alkollü içki satışı yaptığının tespit edildiği, bunun üzerine, davalı idarece … tarih ve … sayılı yazı ile davacı şirketin bulunduğu yer mülki amirliğine davacıya idari para cezası verilmesi gerektiğinin bildirildiği, Kağıthane Kaymakamlığı tarafından … tarih ve … sayılı kararla davacı şirket hakkında 4733 sayılı Kanun’un 8. maddesinin beşinci fıkrasının (f) bendine muhalefetten dolayı 2013 yılındaki fiil için 1.755,00-TL, 2014 yılındaki fiil için 2.128,00-TL, 2015 yılındaki fiil için 2.174,00-TL olmak üzere toplam 6.057,00-TL idari para cezası verildiği, dava konusu Kurul kararıyla da Kağıthane Kaymakamlığı tarafından 04/11/2016 tarih ve 5 sayılı işlemle verilen üç adet para cezasının tekerrür oluşturduğundan bahisle davacının satış belgesinin iptal edildiği;
Uyuşmazlık konusu olayda, davacı şirketin Kurum'dan satış belgesi almamış kişi ve kurumlara 2013, 2014 ve 2015 yıllarında alkollü içki satışı yaptığının tespiti üzerine Kağıthane Kaymakamlığı tarafından tek işlemde üç ayrı yıl için üç para cezasının yıllara ilişkin güncellemeler yapılarak belirlenen rakamlar üzerinden ve ikinci ihlâlde tekerrür için öngörülen "iki kat ceza" uygulanmaksızın verildiği, 4733 sayılı Kanun'un 8. maddesinde öngörülen, fiilin "tekrarı" ve "üçüncü kez işlenmesi" durumlarının gerçekleşmesi için öncelikle ihlâl edici fiilden dolayı ilgiliye idari para cezasının verilmesi, bu işlemin ilgiliye tebliğ edilerek itiraz hakkını da kullanabilecek şekilde bilgisine sunulmasının sağlanması, bu fiiliyle Kanun'un ilgili hükmünü ihlâl ettiğini ve bu sebeple cezalandırıldığını ve kanun koyucunun amacına (caydırıcılık) uygun olarak, ihlâlin tekrarında daha ağır yaptırıma tâbi tutulacağını bilmesine rağmen aynı fiili tekrar işlemesi, daha ağır olan yaptırımların uygulanmasının haklı sebebinin oluşmasının gerektiği, olayın gerçekleşme şekline göre tek işlemle para cezası verilerek tebliğ edildiği dikkate alındığında, 4733 sayılı Kanun'un 8. maddesindeki tekerrür hükümlerinin uygulanma şartlarının oluşmadığı, bu durumda, anılan Kanun hükmünde öngörülen usûle ve kanun koyucunun amacına aykırı olarak, 5 yıl içerisinde aynı ihlâlin 3 kez gerçekleştiğinden bahisle davacının alkollü içki toptan satışı belgesinin iptal edilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi'nce verilen kararın kaldırılmasına ve 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davada, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 15. maddesi, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 43. maddesi ve Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun E:2013/591, K:2014/171 sayılı kararı birlikte değerlendirildiğinde, cezaların ayrı ayrı verilmesi sebebiyle tek kabahat olarak değerlendirilemeyeceği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, Kağıthane Kaymakamlığı tarafından verilen 3 ayrı idari para cezası gerekçe gösterilerek alkollü içki toptan satış belgesinin iptal edildiği, ancak 4733 sayılı Kanun'a göre söz konusu belgenin iptali için aranan üç ayrı denetim ve fiilin her tekrarında katlanarak verilen idari para cezası uygulanması şartının somut olayda gerçekleşmediği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı'nın, Tarım ve Orman Bakanlığı adı altında yeniden yapılandırıldığı anlaşıldığından, mülga Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı yerine Tarım ve Orman Bakanlığı'nın davalı konumda olduğu görülerek esasın incelenmesine geçildi.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının davalıya tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 31/05/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.