Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2018/3123 E. , 2020/4284 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/3123
Karar No : 2020/4284
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Uluslararası Taşımacılık İhracat İthalat Turizm Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı adına
(… Gümrük Müdürlüğü) …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: … tarih ve … sayılı, … tarih ve … sayılı ve … tarih ve … sayılı transit özet beyanı muhteviyatı "kurutulmuş kırmızı biber" cinsi eşyanın transit rejimi hükümlerine aykırı olarak yurt içinde boşaltılıp yerine başka eşya yüklenerek yurt dışına gönderildiğinin tespit edildiğinden bahisle ek olarak tahukkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergilerine vaki itirazların reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, davalı idarece alınan ek tahakkuk kararlarına vaki itirazların reddine ilişkin işlemde, davacının itiraz dilekçesinde tahakkuk eden vergilerin zamanaşımına uğradığı yönündeki itirazına ilişkin olarak, daha öncesinde bu vergilere karşı dava açılması sebebiyle zamanaşımının durduğunun belirtildiği, Mahkemelerinin E:…, …, … sayılı dava dosyalarında verilen kararların Danıştay kararlarıyla bozulması üzerine bozma kararlarına uyularak E…., …, … sayılı dava dosyalarında, idarece transit rejim sonlandırılıp alınan teminatın iade edilmesinden sonra 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un teminatlı alacakların takip usulünü düzenleyen 56. maddesi uyarınca işlem tesisi mümkün olmadığından işlemlerin iptallerine karar verildiği, dolayısıyla esas numaraları belirtilen dava dosyalarında, 6183 sayılı Kanun'un teminatlı alacakları takip usulünü düzenleyen 56. maddesi uyarınca tesis edilen işlemlerin olduğu, işbu dava dosyasında ise; gümrük ve katma değer vergisi ek tahakkuklarının dava konusu edildiği dikkate alındığında, aynı mahiyette olmayan bir işlemin olayla ilgili zamanaşımını durdurmayacağı, bu durumda transit rejim şartlarının ihlal edildiğinden bahisle, başlangıçta alınan teminatın iade edilmesinden sonra, davacı adına tahakkuk ettirilen vergilerin süresi içerisinde idari itiraz yolu tüketilerek dava konusu edildiğinin görüldüğü uyuşmazlıkta her bir beyanname için teminatların iade edildiği 23/03/2009, 08/04/2009 ve 20/04/2009 tarihlerinden itibaren işleyen üç yıllık zamanaşımı süresi dolduktan sonra, 05/08/2015 tarihinde tebliğ edilen tahakkuklara ilişkin vergilerin zamanaşımına uğradığı açık olduğundan, dava konusu ek tahakkuk işlemlerinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Mahkemece, tahakkuklara ilişkin vergilerin zamanaşımına uğradığından bahisle dava konusu işlemin iptaline karar verilmişse de; 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 197. maddesinin 2. fıkrasına göre, uyuşmazlık konusu olayla ilgili olarak dava açılması nedeniyle zamanaşımı, yargılama neticesinde verilen kararların 2018 yılında kesinleşmesine kadar durduğundan, 09/12/2015 tarihinde tebliğ edilen dava konusu vergilerde zamanaşımı bulunmadığının işlemin niteliğinin tartışılması suretiyle verilen kararda ise hukuki isabet görülmediğinin belirtilmesi suretiyle uyuşmazlığın esasına geçilerek, davacı tarafından "asıl sorumlu" sıfatıyla beyan edilen dava konusu transit beyannamesi kapsamı "kurutulmuş kırmızı biber" cinsi eşyaya ilişkin olarak teminatın iade edilmesinden sonra Gümrük Müsteşarlığı Müfettişliğince yapılan inceleme ve soruşturma neticesinde düzenlenen cevaplı raporla; inceleme ve soruşturma kapsamındaki transit eşyaları taşıyan araçların yükünün yurt içinde yasa dışı yollardan boşaltılarak yerine Kayseri'de yerleşik … Yapı Malzemeleri Nakliyat Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketinden satın alınan çimentonun yüklendiğine dair ihbar doğrultusunda söz konusu firmanın 2009 yılı içerisinde düzenlediği satış faturaları ile sevk irsaliyelerinin temin edilerek incelemesi neticesinde; anılan firma tarafından Artvin ili Hopa ilçesinde yerleşik … İthalat İhracat Dış Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi adına düzenlenen muhtelif tarih ve sayılı irsaliyeli faturalarda eşyanın cinsinin çimento olarak belirtildiği, düzenlenen belgelerde plakaları belirtilen araçlara ilişkin olarak Mersin Gümrük Müdürlüğü'nden temin edilen özet beyan, beyanname, TIR karnesi ve devir kararları üzerinden yapılan incelemelerde, taşımayı gerçekleştiren araçların belirtilen tarihlerde kurutulmuş kırmızı biber cinsi eşya taşıması gerektiği, bahse konu kurutulmuş kırmızı biberlerin … Gıda Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi'nce Çin Halk Cumhuriyeti'nden getirilip transit ticaret kapsamında Gürcistan'a sevk edildiği, anılan eşyanın serbest dolaşımda olmadığı, taşımayı gerçekleştiren araçların belirtilen tarihlerde Mersin Gümrük Müdürlüğü'nce gümrük güvenlik mührü tatbik edilmek suretiyle Sarp Gümrük Müdürlüğü'ne sevk edildiği ve bu araçların özet beyan kapsamında işlem yapılması suretiyle Sarp Gümrük Müdürlüğü'nden çıkışlarının sağlandığı ve beyan edilen eşya doğrultusunda kapatıldığı, söz konusu eşyanın transit rejim hükümlerine aykırı olarak yurt içinde boşaltıldığı ve bu eşya yerine Kayseri'de çimento yüklenerek araçların yurtdışı edildiğinin tespit edildiği, asıl sorumlu sıfatıyla eşyayı varış yeri gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunma ve transit rejimine ilişkin hükümlere uyma yükümlülüğü bulunan davacının bu yükümlülüğünü yerine getirmediğinden adına ek olarak tahakkuk ettirilen vergilerde ve vaki itirazların reddine dair işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüyle mahkeme kararının kaldırılmasından sonra davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu beyannameler için yapılan ek tahakkukların iptaline karar verildiği, beyannamenin tescil tarihinden itibaren üç yıl içinde yükümlüsüne tebliğ edilmeyen gümrük vergisi tahakkuklarının zamanaşımına uğrayacağı, ancak, gümrük yükümlülüğünün doğduğu olayla ilgili olarak ceza davası açılmış ise, bu davanın sonucunun beklenilmesi, verilecek karara göre, zamanaşımı süresinin, eylemin Türk Ceza Kanunu yönünden de suç teşkil edip etmediğinin belirlenmesinden sonra, değerlendirilmesi ve ona göre karar verilmesi gerektiği, olaya iştirak eden şahıs ve firmaların … Ağır Ceza Mahkemesi'nde yargılanmalarına devam edildiği, şirketin ve temsilcilerinin bu dava ile ilgilerinin olmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Hüküm altına alınan tutar üzerinden binde 9,10 oranında ve … TL'den az olmamak üzere hesaplanacak nispi karar harcından, Dairece karara bağlanan harcın mahsubundan sonra, kalan harç tutarının temyiz eden davacıdan alınmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 02/11/2020 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.