Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2018/3356 E. , 2021/5842 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2018/3356
Karar No : 2021/5842
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi …. Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Noter olan davacı adına düzenlenme şeklindeki ticari işletme rehni sözleşmesine ilişkin damga vergisinin eksik tahsil edildiğinden bahisle takdir komisyonu kararına dayanılarak tarh edilen 2010/Şubat dönemine ait bir kat vergi ziyaı cezalı damga vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:…. Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…; K:… sayılı kararıyla;olayda, davacı tarafından onaylanan ticari işletme rehni sözleşmesinin düzenlendiği tarihte yürürlükte bulunan 1477 sayılı Ticari İşletme Rehni Kanunu ile düzenlenen tipik bir sözleşme olduğu, noterlikçe borç ve rehin sözleşmesi şeklinde iki ayrı sözleşme düzenlenmesinin söz konusu olmadığı, düzenlenen ticari işletme rehni sözleşmesinde 500.000,00-TL tutarındaki borca karşılık olarak rehin verenin ticaret ünvanı ile makine, teçhizat, taşıt ve araçlarının rehin olarak gösterildiği ve sözleşmenin biribirinden tamamen ayrı birden fazla akit ve işlem içermediğinin görüldüğü, ticari işletme rehni sözleşmesine zorunlu olarak eklenen listedeki menkul malların değeri üzerinden tarh olunan vergi ziyaı cezalı damga vergisinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu cezalı tarhiyatının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45/4. maddesinde sayılan kaldırma nedenlerinin bulunmadığı ve davalı idarenin başvuru dilekçesinde ileri sürülen iddiaların da bu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle aynı kanunun 45/3. maddesi uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:Adalet müfettişi tarafından Vergi Dairesi Başkanlığına gönderilen yazı üzerine hazırlanan vergi inceleme raporunda dava konusu sözleşmeye ilişkin eksik damga vergi tahsil edildiğinin belirtildiği,vergi inceleme raporu dikkate alınarak hazırlanan takdir komisyonu kararına dayanılarak tarhiyat yapıldığı,yapılan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
Noter olan davacı adına düzenlenme şeklindeki ticari işletme rehni sözleşmesine ilişkin damga vergisinin eksik tahsil edildiğinden bahisle takdir komisyonu kararına dayanılarak tarh edilen 2010/Şubat dönemine ait bir kat vergi ziyaı cezalı damga vergisinin kaldırılması istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:Vergi Usul Kanunu'nun 113'üncü maddesinde tarh zamanaşımı, süre geçmesi nedeniyle vergi alacağının kalkması şeklinde tanımlanmış olup, 114'üncü maddenin birinci fıkrasında bu süre, vergi alacağının doğduğu yılı izleyen yıl başından başlayarak beş yıl olarak belirlenmişse de ikinci fıkradaki matrah takdiri için takdir komisyonuna başvurulmasını, zamanaşımını durduran bir neden olarak düzenleyen kural, Anayasa Mahkemesinin 15.10.2009 günlü ve E:2006/124, K:2009/146 sayılı kararıyla iptal edilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Anayasa Mahkemesinin yukarıda belirtilen iptal kararı karşısında, 2010/Şubat dönemine ilişkin dava konusu tarhiyat yönünden takdir komisyonunda geçen sürenin zamanaşımını durduracağının kabulüne olanak bulunmamaktadır.
2010/Şubat dönemine ilişkin vergi ve ceza ihbarnamesinin beş yıllık tarh zaman aşımı süresi dolduktan sonra 17/08/2016 tarihinde davacıya tebliğ edilmesi nedeniyle cezalı tarhiyat zaman aşımına uğradığından, davayı yukarıda yazılı gerekçe ile kabul eden Vergi Mahkemesi kararına karşı davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi …. Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi …. Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın .... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 30/11/2021 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY: 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 114.maddesi hükmü karşısında;matrah takdiri için takdir komisyonuna başvurulması zamanaşımını durdurur ise de,yine aynı Yasa maddesi hükmüne göre duran zamanaşımı mezkur komisyon kararının vergi dairesine tevdiini takip eden günden itibaren kaldığı yerden işlemeye devam edeceğinden ve bu işlemeyen süre de her hal ve takdirde bir yıldan fazla olamayacağından, buna göre duran zamanaşımı süresi gözetilerek hesaplama yapıldığında zamanaşımı süresi içinde dava konusu edilen tarhiyata ilişkin ihbarnamenin yükümlüye tebliğ edilemediğinin anlaşılması karşısında;davayı kabul ederek tarhiyatı kaldıran Vergi Mahkemesi kararına karşı davalı tarafından yapılan itiraz başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında yukarıda belirtilen gerekçe ile isabetsizlik görülmediğinden Daire kararının gerekçesine katılmıyoruz.