T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2018/3418
Karar No : 2022/4518
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : …Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN_KONUSU : (Kapatılan) Askeri Yüksek İdare Mahkemesi …Dairesinin … tarih ve E:…, K:… (… İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…) sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Muş 49. Mot. P. Tuğ. K. Yrd.lığında piyade er olarak askerliğini yapmakta iken kar temizleme işini yaptığı sırada düşerek sağ bacak çapraz bağlarının yırtılması sonucu sakatlanması nedeniyle uğradığı maddi ve manevi zararın giderilmesi amacıyla 1.000,00 TL maddi ile 50.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 51.000,00 TL tazminatın ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: (Kapatılan) Askeri Yüksek İdare Mahkemesi …Dairesince; Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi üzerine düzenlenen bilirkişi raporu ile dosyadaki diğer tıbbi kayıtlar dikkate alındığında; davacıda mevcut "Kas harabiyeti ve atrofisi, eklem sertliği, sağ ön çapraz bağ tamir ameliyatlısı" rahatsızlığının davacının geçirmiş olduğu travmadan kaynakladığı, hastalığın ortaya çıkmasında ve tetiklenmesinde askerlik görevinin sebep ve tesirinin bulunmadığı, davacıya uygulanan teşhis ve tedavilerde hata yada gecikme bulunmadığı, dolayısıyla dağıtım iznini müteakip birliğe katılmasının hemen ardından tedavi ve takip sürecinin başladığı da dikkate alındığında idarenin meydana gelen zararda sorumluluğu bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, bilirkişi raporundaki tespitlerin kendi iddialarını doğrular nitelikte olmasına rağmen yine raporda "askerlik hizmetinin hastalığın oluşmasında sebep ve tesirinin olmadığı" hususunun belirtilmesinin çelişki yarattığı, bünyesel olmayan rahatsızlığın hangi sebeple olduğunun raporda belirtilmediği, askerlik görevi sırasında kar temizliği yaparken sakatlandığı ileri sürülerek Mahkeme kararının bozulması istenilmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra davacının duruşma istemi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından, Muş 49. Mot. P. Tuğ. K. Yrd.lığında piyade er olarak askerliğini yapmakta iken kar temizleme işini yaptığı sırada düşerek sağ bacak çapraz bağlarının yırtılması sonucu sakatlanması nedeniyle uğradığı maddi ve manevi zararın giderilmesi amacıyla 1.000,00 TL maddi ile 50.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 51.000,00 TL tazminatın ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
27/04/2017 tarihinde yürürlüğe giren 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile Anayasa'ya eklenen geçici 21. maddenin (E) bendi hükmüyle askeri yargı kaldırılmış ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde görülmekte olan dosyalardan kanun yolu incelemesi aşamasında olanların Danıştaya, diğer dosyaların ise görevli ve yetkili idari yargı mercilerine bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde gönderileceği hükme bağlanmıştır.
Anayasanın 121. maddesi ile 25/10/1983 tarihli ve 2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanunu'nun 4. maddesine göre, Cumhurbaşkanının başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulunca 15/08/2017 tarihinde kararlaştırılan ve 25/08/2017 tarih ve 30165 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 36. maddesi ile 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'na eklenen ve 7078 sayılı Kanun'un 34. maddesi ile kabul edilen geçici 45. maddede ise; kaldırılan askeri yargı mercilerinde görülmekte olan, tebliğde ve infaz aşamasında bulunanlar ile bu mercilerin arşivlerinde bulunan işi bitmemiş dosyalardan Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kanun yolu incelemesinde olanların Danıştaya, diğerlerinin ise Ankara İdare Mahkemelerine gönderileceği kurala bağlanmıştır.
Uyuşmazlığa ilişkin olarak, "usul kurallarının derhal uygulanırlığı ilkesi" gereğince dava dosyalarının devrini müteakip uyuşmazlığın çözümünde 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerinin uygulanacağı hususunda bir duraksama bulunmamaktadır.
Anayasanın 125. maddesinde; idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar, idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasının incelenmesinden, davacının 09/05/2011 tarihinde son yoklamasının yapılarak askerliğe elverişli olduğuna karar verildiği, 23/11/2011 tarihinde acemi birliğine sevk edildiği, acemi eğitiminin ardından 14/02/2012 tarihinde 49. Motorlu Piyade Tugay Komutan Yardımcılığı Merkez Komutanlığına katıldığı, davacının iddiasına göre 2012 yılı Mart ayında kar temizleme faaliyeti esnasında düşerek bacağından yaralanması üzerine ameliyat edilerek en son GATA Komutanlığının 14/12/2012 tarihli Sağlık Kurul Raporuyla "Kas harabiyeti ve atrofisi, eklem sertliği, sağ ön çapraz bağ tamir
Ameliyatlısı" tanısı ile askerliğe elverişli olmadığı tanısıyla terhis işleminin yapıldığı görülmektedir.
Askeri Yüksek İdare Mahkemesince, davacının askerliğe elverişsiz hale gelmesine sebep olan bu rahatsızlığın mevcut bünyesel durum ve hastalıktan mı yoksa başka bir sebepten mi kaynaklandığı hususunun tespiti için alınan bilirkişi raporunda, "mevcut bünyesel durum ve hastalıktan değil, geçirmiş olduğu tramvadan sonra ön çarpraz bağ yırtığı ve menisküs hasarı geliştiği, böyle bir hasar için ciddi bir tramva geçirilmesi gerektiği, son yoklama muayenesinde askerliğe elverişli olduğunun saptandığı bu yaralanması olan bir kişinin acemi birliğindeki askerlik hizmetini de ifa etmesinin oldukça zor olduğu, davacının kendi verdiği beyanda birliğe katıldığında rahatsızlığının olduğu ve yaklaşık 1,5 yıldır sağ dizinde ağrı ve boşalma hissi olduğunu beyan ettiği, bu durumda davacının rahatsızlığının askerlik öncesinde de var olduğu, askerlik yaparken bu rahatsızlığın oluşmadığı, hastanın travmasının 22/03/2012 tarihinde gerçekleştiği, ameliyat sonrası davacının fizik tedavi ve rehabilitasyon programını aksattığı ve kendi isteği ile hastaneden taburcu olduğu" hususları belirtilmiştir.
Karara esas alınan rapor incelendiğinde, davacının son yoklama muayenesinde askerliğe elverişli olduğuna karar verildiği ve bu rahatsızlığa sahip kişinin acemi birliğindeki askerlik hizmetini de ifa etmesinin oldukça zor olduğu, rahatsızlığın bünyesel bir durum olmadığı ve tramvaya bağlı geliştiği belirtilmesine karşın rahatsızlığının askerlik öncesinde de var olduğu belirtilerek hastalığın ortaya çıkmasında ve tetiklenmesinde askerlik görevinin sebep ve tesirinin bulunmadığı yönünde ve çelişkili görüş belirtildiği anlaşılmaktadır.
Temyize gelen davacının da iddiaları dikkate alınarak bu rahatsızlığın askerlik öncesinde mi yoksa sonrasında mı meydana geldiğinin ve bünyesel bir durum ve hastalıktan mı yoksa başka bir sebepten ötürü mü olduğu hususlarının yeniden Adli Tıp Kurumundan alınacak bilirkişi raporu ile belirlenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Davanın reddine ilişkin temyize konu (Kapatılan) Askeri Yüksek İdare Mahkemesi …Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın davanın görüm ve çözümünde yetkili olan Van İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın taraflara ve … İdare Mahkemesine bildirilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 17/10/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.