Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2018/3419 E. , 2022/2832 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/3419
Karar No : 2022/2832
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:… , K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, … Sahne Sanat Üretim Faaliyetleri ve Organizasyonları'' adı altında izinsiz eğitim faaliyeti yaptığı gerekçesiyle işyerinin kapatılmasına ilişkin Selçuklu Kaymakamlığı'nın … tarihli ve … sayılı işlemiyle bildirilen, Valilik Makamının 31/05/2016 tarihli oluruna istinaden tesis edilen Konya Valiliği'nin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; davacının sahibi olduğu özel tiyatronun ticari amaçlı kurulan işletme olduğu, yapılan çalışmaların da tiyatro provası olduğu ve dolayısıyla anılan işyerinde eğitim ve öğretim faaliyeti yapıldığına ilişkin somut bir tespitin de yapılmadığı anlaşıldığından, Valilik Makamının 31/05/2016 tarihli oluruna istinaden tesis edilen Konya Valiliği'nin … tarih ve … sayılı işlemiyle izinsiz eğitim faaliyeti yapıldığı gerekçesiyle işyerinin kaptılmasına ilişkin davaya konu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:… , K:… sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü olan Bölge Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 1. maddesinde; ''(1) Bu Kanunun amacı, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler tarafından açılacak özel öğretim kurumlarına kurum açma izni verilmesi, kurumun nakli, devri, personel çalıştırılması, kurumlara yapılacak malî destek ve bu kurumların eğitim-öğretim, yönetim, denetim ve gözetimi ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarının; eğitim-öğretim, yönetim, denetim, gözetim ve personel çalıştırılmasına ilişkin usûl ve esasları düzenlemektir. (2) Bu Kanun, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişilerce açılan özel öğretim kurumları ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarını kapsar." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanunun ''Tanımlar'' başlıklı 2. maddesinde; kurumun, okul öncesi eğitim, ilköğretim, ortaöğretim, özel eğitim okulları ile çeşitli kursları, uzaktan öğretim yapan kuruluşları, motorlu taşıt sürücüleri kursları, hizmet içi eğitim merkezleri, öğrenci etüt eğitim merkezleri, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri ile benzeri özel öğretim kurumlarını ifade edeceği, 3. maddesinde ise; bir kurumda öğretime başlayabilmek için kurum açma izni alınmasının zorunlu olduğu düzenlemesine yer verilmiştir.
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan 5. maddesinin 4. fıkrasında ise; ''Gerçek veya tüzel kişiler tarafından Kanun kapsamında belirtilen faaliyetlerin Kanuna göre yetkili makamlardan kurum açma izni alınmadan veya her ne ad altında olursa olsun eğitim öğretim sunmak amacıyla yürütülen faaliyetlerin izinsiz yapıldığının tespiti halinde söz konusu yerler 10/6/1949 tarihli ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca valilikçe kapatılır.'' hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacının kurucusu olduğu … Sahne Sanat Üretim Faaliyetleri ve Organizasyonları'' adı altında faaliyet gösteren işyeri ile ilgili olarak M.K tarafından yapılan 24/12/2015 tarihli şikayet üzerine anılan işyerinde 25/05/2016 tarihinde izinsiz eğitim faaliyeti yapılan yerlerle ilgili olarak kurulan komisyon tarafından denetim yapıldığı, yapılan denetim neticesinde kayıt altına alınan 25/05/2016 tarihli tutanakta; işyerine daha önceki tarihlerde de birkaç defa gelindiği, işyerinde iki oda bir salon bulunduğu, odalarda müzikal aletlerin bulunduğu, kurum sahibi … 'nın 22 öğrencinin şirinler adlı tiyatro oyununun provasını yaptığını ve 05/06/2016 tarihinde tiyatro oyununun sergileneceğini ifade ettiği, kurumda … Özel Eğitim Kurumu'nda öğretmen olarak çalışan Ö.D. ile A.T.T. isimli kişilerin sanatsal faaliyet hazırlığı-ingilizce danışman olarak çalıştığı, denetim tarihinde tiyatro ve drama odasında üç öğrencinin bulunduğu tespitlerine yer verildiği, bilahare, İzinsiz Eğitim ve Öğrenci Barınma Faaliyeti Gösteren Yerlerle İlgili İl Kordinasyon Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararıyla tarafından anılan işyerinde izinsiz eğitim faaliyeti yapıldığından dolayı işyerinin kapatılmasının teklif edildiği, getirilen teklif uyarınca Valilik Makamının 31/05/2016 tarihli oluruna istinaden Konya Valiliği'nin … tarih ve … sayılı işlemiyle izinsiz eğitim faaliyeti yapıldığı gerekçesiyle işyerinin kapatıldığı, anılan bu işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı görülmektedir.
Uyuşmazlıkta; 05/01/2015 tarihli tutanakta; komisyon tarafından anılan tarihte denetime gidildiği, iş yerinin kapalı olduğunun görüldüğü, davacının telefonla arandığı, davacının, buranın tiyatro kursu olduğu ve cumartesi günleri 19:00 'dan sonra faaliyet gösterdiği yolunda verdiği beyanına yer verildiği; 18/02/2015 tarihli denetim tutanağında; anılan tarihte denetime gidildiği, kurumun kapalı olduğu, davacının telefonla arandığı, faaliyetlerin çarşamba, perşembe, cuma günleri 17:30-18:00 saatlerinden sonra başladığının beyan edildiği bilgisine yer verildiği; 24/02/2015 tarihinde yapılan denetim neticesinde hazırlanan tutanakta; iş yerine gidildiği, 18 öğrencinin Ö.D. yönetiminde "Şirinler" adlı müzikale çalıştıkları, öğrencilerin yaş aralığının 09-14 olduğu, milli eğitim mevzuatına aykırı eğitim vb. faaliyetin yapıldığı açıklamalarının yer aldığı; 25/05/2016 tarihinde yapılan denetim neticesinde hazırlanan tutanakta ise; yine milli eğitim mevzuatına aykırı eğitim vb. faaliyetin yapıldığı açıklamalarının yer aldığı, davacının "Şirinler" adlı oyunun provasını yaptıklarını beyan ettiği, Ö.D. ve A.T. İsimli çalışanlarla sanatsal faaliyet hazırlığı yapıldığı, denetim tarihinde kurumda üç öğrencinin bulunduğu, 05/06/2016 tarihinde anılan oyunun sergileneceğinin ifade edildiğinin ifade edildiği bilgilerine yer verildiği görülmektedir.
Ayrıca; … tarih ve … sayılı Konya Valiliği Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü'nün "… " konulu yazısında Cumhuriyet Savcılığı İdari Yaptırım Bürosu tarafından görevsizlik kararı verilerek "gereğinin takdiri veifası için dosyanın KOnya Valiliği'ne" gönderilmesi üzerine İl Müdürlüğüne intikal eden ve "özel spor salonlarına aykırılık" kabahati işlediği öne sürülen kursun (… Kursu) incelendiği, anılan kursun, 3289 sayılı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü'nün Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanuna bağlı olarak Türkiye Dans Federasyonu'nun ilgi alanına girmediği gibi ilgili sanat merkezinin hiç bir devlet kurumun tarafından da ruhsatlandırılmadığının tespit edildiği görülmektedir.
Yine, Konya Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün … tarih ve E.… sayılı yazısı ile yazılan yazıda, anılan kursun İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı olmadığı, adı geçen kurumun İl Kültür Müdürlüğü tarafından ruhsatlandırılıp ruhsatlandırılmadığı, anılan faaliyetin organizasyon ve müzikal tiyatro hazırlama, sunma, gösterme faaliyeti mi yoksa eğitim faaliyeti mi olarak değerlendirileceği hususlarında Konya İl Kültür Müdürlüğü'nden görüş sorulduğu gelen … tarih ve … sayılı cevabi yazıda; "...gerçekleştirilen faaliyetle ilgili Bakanlığımız mevzuatında herhangi bir hüküm bulunmadığından işlem yapılamamıştır." ifadelerine yer verilmiştir.
Öte yandan; her ne kadar davacı tarafından kurumunun özel bir tiyatro olduğu ve "Şirinler" adlı oyunun sergilendiği ifade edilmekte ise de; anılan oyunun 05/06/2016 tarihinde sergilendiğine ilişkin dosyaya bilgi belge sunulmadığı görülmektedir.
Davacı tarafından, vergi levhasında "Diğer Profesyonel Meslek Kuruluşlarının Faaliyeti" ana faaliyet kodu ve adı ile faaliyet gösterdiği, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nda gerekli kayıtlarının bulunduğu, Konya Ticaret Odasına kayıtlı olduğunu belirtmekle ise de; yukarıda da ifade edildiği üzere; her türlü eğitim ve öğretim faaliyeti, Milli Eğitim Bakanlığı'nın izni ve denetimine tabi olup; gerçek ve tüzel kişiler tarafından milli eğitim mevzuatı kapsamında belirilen faaliyetlerin Kanun'a göre yetkili makamlardan kurum açma izni ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatı almadan gerçekleştirilmesi veya her ne ad adı altında olursa olsun eğitim öğretim faaliyeti sunmak amacıyla yürütülen hizmetlerin izinsiz ve ruhsatsız olarak yapıldığının tespit edilmesi halinde ilgili yerler Valilikçe kapatılacaktır.
Belirtilen nedenlerle davacının sahibi olduğu "… Sanat Üretim Faaliyetleri ve Organizasyonları" adı altında "… " isimli kurumunda izinsiz eğitim öğretim faaliyeti gerçekleştirildiği kanaatine ulaşılmış olup; dava konusu işlemde hukuka aykırılık; aksi yöndeki Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Bu itibarla; anılan kararın bozulması gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:… K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 19/04/2022 tarihinde kesin olarak oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.
İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup, Mahkeme kararının onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.