Danıştay 5. Daire Başkanlığı 2018/3434 E. , 2021/972 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/3434
Karar No : 2021/972
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) : ...
2- (DAVALI) : ...Üniversitesi Rektörlüğü / ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ...Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ...Üniversitesi İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığında bilgisayar işletmeni olarak görev yapan davacı tarafından, 668 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname uyarınca kamu görevine son verilmesine ilişkin Mustafa Kemal Üniversitesi Yönetim Kurulunun ...tarih ve ...sayılı kararının iptaline ve 5.000,00 TL maddi, 5.000,00 TL manevi olmak üzere toplamda 10.000,00 TL tazminat ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararında; davacının, dava konusu işlemden sonra 22/11/2016 tarihli ve 29896 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 677 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin eki listede ismine yer verilmek suretiyle başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın kamu görevinden çıkarıldığı, davacının kamu görevinin bir yasama hükmü olan Kanun Hükmünde Kararname ile doğrudan sonlandırılması karşısında, dava konusu kararın kendiliğinden ortadan kalktığı, davanın konusuz kaldığı; davacının tazminat istemi açısından ise, davacı tarafından savunmaya cevap dilekçesinde tazminat isteminden vazgeçildiği açıkça belirtildiğinden, karar verilmesine olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı tarafından, aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu, vekalet ücretinin tarafına iade edilmesi gerektiği ileri sürülerek istinaf başvurusunda bulunulması üzerine ...Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; davanın açıldığı tarih itibarıyla tarafların haklılık durumunun belirlenemediği, dolayısıyla taraflardan birinin diğerine göre "haksız" olarak nitelendirilemeyeceği ve bu nedenle bir tarafın yaptığı yargılama giderinin diğer tarafa yüklenemeyeceği dikkate alındığında, her bir tarafın yaptığı yargılama giderinin o taraf üzerinde bırakılmasına ve taraflar lehine vekalet ücretine hükmedilmemesine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle istinaf başvurusunun kabulü ile kararın yargılama giderlerine ilişkin kısmının kaldırılmasına, ilk derece yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, taraflara vekalet ücreti hükmedilmemesine ve istinaf yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacı tarafından, vekalet ücretinin tarafına iade edilmesi ve Bölge İdare Mahkemesi kararının istinaf aşaması yargılama gideri yönünden bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, idareleri lehine vekalet ücreti takdir edilmemesinin usul hükümlerine aykırı olduğu, ilgili yasa hükümlerine aykırılık teşkil eden kararın bu yönüyle bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Davalı idare ve davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin istinaf yargılama gideri yönünden kabulü, vekalet ücreti yönünden reddi; davalının temyiz isteminin ise reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, istinaf dilekçesinde adli yardım isteminde bulunan davacının 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca Bölge İdare Mahkemesi tarafından adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesine rağmen, davacı tarafından temyiz aşamasında yeniden adli yardım talebinde bulunulmuş ise de aynı Kanun'un 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "adli yardım, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder." düzenlemesi gereğince davacının temyiz aşamasındaki adli yardım talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
...Üniversitesi İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığında bilgisayar işletmeni olarak görev yapan davacının, 668 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname uyarınca ...Üniversitesi Yönetim Kurulunun ...tarih ve ...sayılı işlemi ile kamu görevinden çıkarılmasına karar verilmiştir.
Bunun üzerine, anılan işlemin iptaline ve 5.000,00 TL maddi, 5.000,00 TL manevi olmak üzere toplamda 10.000,00 TL tazminat ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile; dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine karar verilmiştir.
Davacı tarafından, aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu ve vekalet ücretinin tarafına iade edilmesi gerektiği ileri sürülerek istinaf başvurusunda bulunulması üzerine ...Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile İdare Mahkemesi kararının yargılama giderlerine ilişkin kısmının kaldırılmasına, ilk derece yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, taraflara vekalet ücreti hükmedilmemesine, istinaf yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinin yargılama giderleri konusunda yollamada bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Yargılama giderlerinin kapsamı" başlıklı 323. maddesinde;
"Yargılama giderleri şunlardır:
a) Celse, karar ve ilam harçları.
b) Dava nedeniyle yapılan tebliğ ve posta giderleri.
...
ğ) Vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekalet ücreti.
h) Yargılama sırasında yapılan diğer giderler." ;
"Yargılama giderlerinden sorumluluk" başlıklı 326. maddesinde;
"(1) Kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir.
(2) Davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır.
..." hükümlerine yer verilmiştir.
6100 sayılı Kanun'un 331. maddesinin 1. fıkrasında ise; "Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder." kuralı yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge İdare Mahkemesi kararının, istinaf yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına ilişkin kısmına yönelik davacının temyiz isteminin incelenmesi:
6100 sayılı Kanun'un yukarıda yer verilen 326. maddesinde, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği düzenlemesine yer verilmiş; böylece, kural olarak, yargılama giderlerinin davada haksız çıkan tarafa yükletilmesi esası benimsenmiştir.
Belirtilen hukuksal durum karşısında, bakılan uyuşmazlıkta davacının istinaf talebinin kabul edildiği durumda, davacının haksız çıktığından, bu nedenle yargılama giderlerinden sorumlu olacağından söz edilemez.
Bu itibarla, davacının istinaf talebinin kabulüne ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında, davacının haksız çıkan taraf olarak kabulüyle yargılama giderinin tamamının üzerinde bırakılmasında hukuki isabet görülmemiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, davalı lehine vekalet ücreti hükmedilmemesine ilişkin kısmına yönelik davalı idarenin ve davacının temyiz istemlerinin incelenmesi:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın davalı lehine vekalet ücreti hükmedilmemesine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, davacının ve davalı idarenin dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine; davalının temyiz isteminin reddine,
2. Davacının temyiz isteminin kısmen kabulü ile İdare Mahkemesi kararının davacı aleyhine yargılama gideri ile vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmına yönelik istinaf isteminin kabulü ile kararın yargılama giderlerine ilişkin kısmının kaldırılması, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması ve taraflara vekalet ücretine hükmedilmemesi, temyize konu ...Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA,
3. Anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının taraflara vekalet ücreti hükmedilmemesine ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
4. Bozulan hüküm fıkrası yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine, kesin olarak, 08/04/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.