T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2018/3453
Karar No : 2022/5144
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Müdürlüğü / …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1- …
2- …'a velayeten …
3- …
4- …
5- …
6- …
VEKİLLERİ : Av. …
İSTEMİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, davalı idarece aleyhine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul Emniyet Müdürlüğü'ne bağlı Turizm Şube Müdürlüğü'ne yönelik olarak gerçekleştirilen 06/01/2015 tarihli bombalı terör saldırısı sonucu polis memuru …'ın şehit olması üzerine, davalı idarenin kusuru bulunduğundan bahisle uğranılmış olan zararlara karşılık olarak olayda kusuru bulunan davalı idareden; miktar artırımı sonrası, davacılardan … için 180.069,89 TL maddi, 30.000 TL manevi, … için 51.417,54 TL maddi, 30.000 TL manevi, … için 12.991,56 TL maddi, 30.000 TL manevi, … için 10.607,17 TL maddi, 30.000 TL manevi, … için 20.000 TL manevi, … için 20.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte tazmini istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; … için 180.069,89 TL maddi, 10.000 TL manevi olmak üzere toplam 190.069,89 TL; … için 51.417,54 TL maddi, 10.000 TL manevi olmak üzere toplam 61.417,54 TL… için 10.607,17 TL maddi, 10.000 TL manevi olmak üzere toplam 20.607,17 TL; … için 12.991,56 TL maddi, 10.000 TL manevi olmak üzere toplam 22.991,56 TL; … için 10.000 TL manevi, … için 10.000 TL manevi tazminatın davalı idare tarafından davacılara ödenmesine; ödenecek tutarlara (maddi tazminatın ilk 10'ar bir liralık dilimi ile manevi tazminat yönünden) 08/06/2015; geriye kalan kısımlar için ise 21/09/2016 tarihinden itibaren yasal faiz hesaplanmasına, fazlaya ilişkin manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.
Bölge Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesince; …. İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, maddi tazminat istemlerinin tamamı, manevi tazminat istemi yönünden ise kısmen kabulüne yönelik olarak davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine, davacılar tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulü suretiyle … için toplam 30.000 TL, … için toplam 30.000 TL, … için toplam 30.000 TL, … için toplam 30.000 TL, … için toplam 20.000 TL ve … için toplam 20.000 TL manevi tazminatın davalı idare tarafından davacılara ödenmesi gerektiğine, hükmedilen maddi ve manevi tazminat tutarlarının her bir davacı için dava dilekçesinde ıslah öncesi talep edilen 10.000 TL'lik kısımlarının 08/06/2015 tarihinden, geriye kalan kısımlarının ise ıslah dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği 25/10/2016 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI: Davalı idare tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhine olan kısımalrının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dava, İstanbul Emniyet Müdürlüğü'ne bağlı Turizm Şube Müdürlüğü'ne yönelik olarak gerçekleştirilen 06/01/2015 tarihli bombalı terör saldırısı sonucu polis memuru …'ın şehit olması üzerine, davalı idarenin kusuru bulunduğundan bahisle uğranılmış olan zararlara karşılık olarak olayda kusuru bulunan davalı idareden; miktar artırımı sonrası, davacılardan … için 180.069,89 TL maddi, 30.000 TL manevi, … için 51.417,54 TL maddi, 30.000 TL manevi, … için 12.991,56 TL maddi, 30.000 TL manevi, … için 10.607,17 TL maddi, 30.000 TL manevi, … için 20.000 TL manevi, … için 20.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte tazmini istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
İdare kural olarak, yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar, idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
I. Bölge İdare Mahkemesi Kararının, Maddi Tazminat İstemlerinin Tamamı, Manevi Tazminat İstemi Yönünden İse Kısmen Kabulüne Yönelik Olarak Davalı İdare Tarafından Yapılan İstinaf Başvurusunun Reddine İlişkin Kısmının İncelenmesi:
Mahkemelerin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, davalı idarenin dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın maddi tazminat istemlerinin tamamı, manevi tazminat istemi yönünden ise kısmen kabulüne ilişkin kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
II. Bölge İdare Mahkemesi Kararının, Manevi Tazminat İsteminin Kısmen Reddine Yönelik Olarak Davacılar Tarafından Yapılan İstinaf Başvurusunun Kabulüne İlişkin Kısmının İncelenmesi:
Dosyanın incelenmesinden, davacılar tarafından 21/09/2016 tarihli miktar artırım talebine yönelik dilekçe ile her bir davacı için 10.000,00 TL olan manevi tazminat istemlerinin; … için 30.000 TL, … için 30.000 TL, … için 30.000 TL, … için 30.000 TL, … için 20.000 TL, … için 20.000 TL olarak artırılmasının istenildiği, Mahkeme tarafından manevi tazminat isteminin artırılmasına ilişkin başvurunun kabul edildiği, ancak davacıların her biri için takdiren 10.000,00 TL'lik tazminat isteminin kabulü ile fazlaya ilişkin istemlerin reddedildiği, kararın bu kısmına yönelik olarak davacılar tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine de Bölge İdare Mahkemesi tarafından istinaf başvurularının kabulü ile bu kısma ilişkin Mahkeme kararı kaldırılarak davacıların manevi tazminat istemlerinin kabulüne karar verildiği görülmektedir.
Bakılan uyuşmazlıkta, dava açıldıktan sonra ilk talep edilen manevi tazminat miktarının artmasına neden olabilecek nitelikte yeni bir hukuki veya maddi durumun ortaya çıktığını, başka bir ifadeyle uğranıldığı ileri sürülen manevi zararın artmasına neden olabilecek bir hususun bulunduğunu gösterir bilgi ve belge sunulmadığı görüldüğünden, davacıların hükmedilen manevi tazminatın artırımına yönelik miktar artırım başvurularının kabulüne olanak bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesi kararının, manevi tazminat isteminin kısmen reddine yönelik olarak davacılar tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulüne ilişkin kısmında hukuka uyarlık görülmemiştir.
Bununla birlikte, davacıların manevi tazminata ilişkin miktar artırım istemleri kabul edilmediğinden, manevi tazminata yönelik olarak davacıların dava dilekçesinde belirtilen istemleri tamamen kabul edilmiş olacağı ve bu kısma yönelik olarak davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilemeyeceği de açıktır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen KABULÜNE, kısmen REDDİNE,
2.…Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının maddi tazminat istemlerinin tamamı, manevi tazminat istemi yönünden ise kısmen kabulüne yönelik olarak davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının ONANMASINA, oy birliği ile,
3. … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının manevi tazminat isteminin kısmen reddine yönelik olarak davacılar tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulüne ilişkin kısmının BOZULMASINA, oy çokluğu ile,
4. Bozulan kısım hakkın yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın …Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 10/11/2022 tarihinde kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 16. maddesinin 4. fıkrasında, "Taraflar, sürenin geçmesinden sonra verecekleri savunmalara veya ikinci dilekçelere dayanarak hak iddia edemezler. Ancak, tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktar, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir ve miktarın artırılmasına ilişkin dilekçe otuz gün içinde cevap verilmek üzere karşı tarafa tebliğ edilir." kuralına yer verilmiştir.
Anılan kuralın incelenmesinden, maddi veya manevi tazminat istemi bakımından ayrım yapılmaksızın, tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktarın, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabileceği anlaşılmaktadır. Bu nedenle, talep edilen manevi tazminat miktarının artırılması için, miktar artırımına neden olabilecek nitelikte yeni bir hukuki veya maddi durumun ortaya çıkması gibi bir zorunluluk bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesi kararının, manevi tazminat isteminin kısmen reddine yönelik olarak davacılar tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulüne ilişkin kısmının da onanması gerektiği oyuyla bu kısma yönelik olarak Daire kararına katılmıyorum.