Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2018/3467 E. , 2021/5648 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2018/3467
Karar No : 2021/5648
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : …Valiliği
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN_KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, …Havalimanında bir özel güvenlik şirketi bünyesinde özel güvenlik görevlisi olarak görev yapmakta iken, FETÖ/PDY terör örgütüne aidiyeti, iltisakı ve irtibatı nedeniyle 667 sayılı KHK doğrultusunda kapatılan …Sendikasına üye olduğundan bahisle özel güvenlik kimlik kartı ve çalışma izninin iptal edilmesine ilişkin Antalya Valiliğinin …tarih ve …sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla; 5188 sayılı Kanun'un 11. maddesine eklenen fıkrada terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı veya irtibatı olduğu tespit edilen kişilerin özel güvenlik alanında faaliyet yürüten şirket ve birimlerde çalışamayacağının düzenlenerek terör örgütleriyle ilişkili yapı, oluşum veya gruplara iltisakı veya irtibatı tespit edilen kişilerin özel güvenlik faaliyeti içinde bulunamayacağının açık bir şekilde ifade edilmesi karşısında, FETÖ/PDY terör örgütüyle irtibatı tespit edilerek 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca kapatılan …Sendikasına üye olan davacının, mevzuatta belirtilen güvenlik soruşturmasının olumlu olması şartını kaybettiği, özel güvenlik hizmetlerinin önemi, hassasiyeti ve kamu güvenliğinin tamamlayıcısı olduğu dikkate alındığında, kamu güvenliği açısından çok önemli bir hizmeti ifa eden ve özel güvenlik görevlisi olarak bu hizmeti ifa etmeye devam etmesi yetkili idarenin takdir yetkisi çerçevesinde uygun görülmeyen davacının özel güvenlik kimlik kartı ve çalışma izninin iptaline yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; öte yandan, dava konusu işlemin dayanağının, FETÖ/PDY terör örgütüne iltisakı ya da irtibatı nedeniyle 667 sayılı KHK uyarınca kapatılan …Sendikasının merkez ve taşra teşkilatı yöneticileri ile bu sendikaya üye şahıslara ait özel kimlik kartlarının, verildiği Valilik tarafından iptal edilmesi istenilerek işlem ekinde davacının da adının bulunduğu listenin 81 İl Valiliğine gönderilmesine ilişkin İçişleri Bakanlığının …tarih ve …sayılı yazısı olması karşısında, davalı idareye herhangi bir değerlendirme yapma ya da başka yönde işlem kurma olanağı tanınmadığı, dolayısıyla bağlı yetki kapsamında tesis edilen dava konusu işlemde bu yönüyle de hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu …İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından; dava konusu işlem tarihinde hakkında terör örgütü ile irtibatlı sayılmasını gerektirecek herhangi bir soruşturma veya kovuşturma bulunmadığı, hakkında şüpheli sıfatıyla 2017 tarihinde (dava konusu işlemden yaklaşık dört ay sonra) …Cumhuriyet Başsavcılığınca Soruşturma No: …sayılı dosya ile hakkında soruşturma başlatılmış ise de, anılan soruşturma sonucunda kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiği belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 07/04/2021 tarihli ara kararı cevabının geldiği görülerek gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının …Havalimanında bir özel güvenlik şirketi bünyesinde özel güvenlik görevlisi olarak görev yapmakta iken, üyesi bulunduğu …Sendikasının, 667 sayılı KHK'nin 2. maddesinin 3. fıkrası uyarınca FETÖ/PDY ile irtibatlı olduğu gerekçesiyle 23/07/2016 tarihinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından kapatıldığı; İçişleri Bakanlığı'nın …tarih ve …sayılı yazısı ile FETÖ/PDY ile iltisakı ya da irtibatı nedeniyle 667 sayılı KHK uyarınca kapatılan …Sendikasının merkez ve taşra teşkilatı yöneticileri ile bu sendikaya üye şahıslara ait özel kimlik kartının, verildiği valilik tarafından iptal edilmesinin, özel güvenlik bilgi sisteminde "ret" kaydının girilmesinin ve EGM Özel Güvenlik Dairesi Başkanlığına bilgi verilmesinin istenildiği, davacının adının da anılan yazı ekindeki listede yer aldığı, belirtilen yazı doğrultusunda Antalya Valiliğinin dava konusu …tarih ve …sayılı işlemi ile davacıya ait özel güvenlik kimlik kartı ve çalışma izninin iptal edilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
23/07/2016 tarih ve 29779 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin (667 sayılı KHK) 2. maddesinin 3. fıkrasında, "Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine üyeliği veya iltisakı ya da bunlarla irtibatı belirlenen ve ekli listelerde yer almayan özel ve vakıf sağlık kurum ve kuruluşları, özel öğretim kurum ve kuruluşları ile özel öğrenci yurtları ve pansiyonları, vakıflar, dernekler, vakıf yükseköğretim kurumları, sendikalar, federasyonlar ve konfederasyonlar, ilgili bakanlıklarda bakan tarafından oluşturulacak komisyonun teklifi üzerine bakan onayı ile kapatılır. Bu fıkra kapsamında kapatılan kurum ve kuruluşlar hakkında da ikinci fıkra hükümleri uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
26/06/2004 tarih ve 25504 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un (dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki hâliyle) "Özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartlar" başlıklı 10. maddesinin (d) bendinde, "Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık veya fuhuş suçlarından mahkûm olmamak." şartına yer verilmiş; "Çalışma izni" başlıklı 11. maddesinde, "Özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edilecekler ile özel güvenlik şirketlerinde, alarm izleme merkezlerinde ve özel güvenlik eğitimi verecek kurumlarda kurucu ve/veya yönetici olarak çalışacaklar hakkında valilikçe güvenlik soruşturması yapılır. Soruşturma sonucu olumlu olanlara, bu Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla bitirmiş olmak şartıyla, valilikçe çalışma izni verilir. Ateşli silah taşımayacak özel güvenlik görevlileri hakkında sadece arşiv araştırması yapılır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması bir ay içinde tamamlanır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması her beş yılda bir yenilenir. Göreve başlayan özel güvenlik görevlileri işveren tarafından onbeş gün içinde valiliğe bildirilir. Özel güvenlik görevlilerinde aranan şartlardan herhangi birisinin kaybedilmesi halinde çalışma izni iptal edilir." ve "Kimlik" başlıklı 12. maddesinin 1. fıkrasında; "Özel güvenlik görevlilerine valilikçe kimlik kartı verilir. Kimlik kartında görevlinin adı ve soyadı ile silahlı ya da silahsız olduğu belirtilir." hükümleri yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlık konusu olayda; Dairemizin 07/04/2021 tarihli ara kararı ile …Cumhuriyet Başsavcılığından davacı hakkında "silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan yürütülen Soruşturma No: …sayılı soruşturmanın sonucunun ve soruşturma sonucu verilen kararın kesinleşip kesinleşmediğinin sorulduğu, …Cumhuriyet Başsavcılığının …tarihli cevabi yazısı ile de davacı hakkında yürütülen …sayılı soruşturma sonucunda verilen 29/03/2017 tarihli ek kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın yazı ekinde gönderildiği; anılan kararın gerekçesinde, Antalya TEM Şube Müdürlüğünün 22/02/2017 tarihli araştırma ve tespit tutanağına göre aralarında davacının da bulunduğu şüphelilerin FETÖ/PDY ile bir bağlantılarının bulunmadığı, haklarında herhangi bir istihbari bilginin iletilmediği, bylock kullanmadıkları ve polisteki beyanlarda da herhangi bir suç veya suç unsuruna rastlanılmadığının belirtildiği, bu karara karşı herhangi bir itirazda da bulunulmadığının bildirildiği görülmüştür.
Bu durumda; davacının, FETÖ/PDY ile aidiyeti, iltisakı veya irtibatına ilişkin olarak PAK Savunma-İş Sendikasına üyeliği dışında başkaca bir iddiada bulunulmadığı ve somut bilgi, belge de sunulmadığı görüldüğünden, işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yönündeki karara yönelik davacının istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan; "bağlı yetki" pozitif hukuk kurallarıyla idarenin, belirli durumlarda belli bir yönde karar alma/işlem yapmaya zorlanmasını, dolasıyla takdir yetkisinin bulunmamasını ifade etmekte olup; dava konusu işlemin, davalı idarenin hiyerarşik amiri konumunda dahi olsa bir idari makam olan İçişleri Bakanlığı'nın …tarih ve …sayılı yazısı uyarınca tesis edilmesinin işlemi hukuka uygun hale getirmeyeceği de açıktır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın reddine ilişkin …İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 18/11/2021 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.