Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2018/3581 E. , 2021/9095 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2018/3581
Karar No : 2021/9095
KARAR DÜZELTME İSTEMİNDE
BULUNANLAR : I. (DAVACILAR) 1- … 2- …
3- … 4- …
5- …
VEKİLLERİ : Av. …
II. MÜDAHİL (DAVACILAR YANINDA)
… Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
DİĞER DAVACILAR : 1- …
2- …
3- …
4- …
5- …
6- …
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- … Kurumu
VEKİLİ : Av. …
MÜDAHİL (DAVALILAR YANINDA) : … Elektrik Üretim A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararının onanmasına dair Danıştay Altıncı Dairesinin 13/11/2017 tarih ve E:2015/11780, K:2017/8885 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Tekirdağ İli, Muratlı İlçesi, … Köyü, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … ve … parsel sayılı taşınmazların kamulaştırılması amacıyla … tarihli, … sayılı kamu yararı kararının onaylanmasına dair 04/03/2014 tarihli işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince; taşınmazların tarım dışı kullanımına ilişkin ilgili Bakanlık tarafından karar alındığı, çevresel etki değerlendirilmesinin yapıldığı ve ÇED olumlu kararının alındığı, bu iki karara karşı herhangi bir davanın açılmadığı, Doğalgaz Kombine Çevrim Santralinin yapımı maksadıyla Hazine adına tescil edilmek üzere 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesi uyarınca söz konusu taşınmazların acele kamulaştırılmasına yönelik 30/04/2014 tarihli, 2014/6346, sayılı Bakanlar Kurulu kararının iptali istemiyle açılan davanın ise Danıştay 6.Dairesinin 10/06/2015 tarih ve E:2014/5172, K:2015/4011 sayılı kararıyla kamu yararının mevcut olduğu gerekçesiyle reddedildiği, söz konusu taşınmazların, konumu, ulaşım imkanı, iletim ve doğalgaz hatlarına yakınlık gibi kriterler yönünden tercih edildiği, dolayısıyla taşınmazlara ilişkin en iyi alternatifin belirlendiği dikkate alındığında dava konusu kamu yararı kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Davacılar ile davacılar yanında müdahilin temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesince önceki 1/25.000 ölçekli Trakya İl Çevre Düzeni Planında tarımsal açıdan 1. öncelikli mutlak korunacak alan kullanımındaki dava konusu taşınmazların, 05/06/2012 tarihli Tekirdağ Valiliği Toprak Koruma Kurulunun, taşınmazların yakın çevresinde alternatif alan olmadığı değerlendirmesi nedeniyle, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununun 13. maddesi uyarınca, tarım dışı amaçla kullanılmasına ilişkin kararına dava açıldığına dair bilgi ve belgeye rastlanılmadığına ilişkin ek gerekçe ile temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.
KARAR DÜZELTME TALEP EDENLERİN İDDİALARI : 1- Davacılar tarafından , temyiz aşamasında ileri sürdüğü iddiaların değerlendirilmediği, … Elektirik Üretim A.Ş'nin Aşağısevindikli Doğalgaz Kombine Çevrim Santraline ilişkin … tarihli … sayılı üretim lisansının … tarihli ve … sayılı kurul kararı ile sona erdiği ileri sürülerek Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.
2- Davacılar yanında müdahil tarafından, temyiz aşamasında ileri sürdüğü iddiaların değerlendirilmediği, kamulaştırma yapılan taşınmazlara kurulacak santral ile kamu menfaatine verilecek zararın, edinilecek faydadan çok fazla olduğu ileri sürülerek Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : 1- Davalılar Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından … Elektirik Üretim A.Ş. tarafından yapılması planlanan Aşağısevindikli Doğalgaz Kombine Çevrim Santrali projesi elektrik üretim lisansının … tarihli ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu Kararı ile sonlandırıldığından davanın konusuz kaldığı, kamu yararı kararınını tek başına idari davaya konu edilemeyeceği, düzeltilmesi istenen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, ileri sürülen nedenlerin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesine uymadığı, bu nedenle istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
2- Davalılar yanında müdahil tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ…'NUN DÜŞÜNCESİ : Karar düzeltme isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanunun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Danıştay Altıncı Dairesinin 13/11/2017 tarih ve E:2015/11780, K:2017/8885 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun … tarihli, … sayılı kararı ile … Elektrik Üretim Anonim Şirketi'ne Tekirdağ İli, Muratlı İlçesi, Aşağısevindikli mevkiinde kurulacak olan Aşağısevindikli Doğalgaz Kombine Çevrim Santrali projesi kapsamında 18/10/2012 tarihinden itibaren 49 yıl süreyle üretim faaliyeti göstermek amacıyla 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuat uyarınca … tarih ve … sayılı elektrik üretim lisansı verildiği, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun … tarihli, … sayılı kararı ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 19. maddesi gereğince yapılan değerlendirme sonucunda taşınmazların kamulaştırılmasında kamu yararı bulunduğuna dair kararın alındığı ve bu kararın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının 04/03/2014 tarihli olur'u ile onaylanması üzerine anılan kararın iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun "Kamulaştırma" başlıklı 19. maddesinin ikinci fıkrasında, "Kamulaştırılan taşınmazın mülkiyeti ve/veya üzerindeki sınırlı ayni haklar, üretim veya dağıtım tesislerinin mülkiyetine sahip olan ilgili kamu kurum veya kuruluşuna, bunların bulunmaması hâlinde ise Hazineye ait olur. Kamulaştırma bedeli önlisans veya lisans sahibi özel hukuk tüzel kişisi tarafından ödenerek tapuda Hazine adına tescil edilen veya niteliği gereği tapudan terkin edilen taşınmazlar üzerinde Maliye Bakanlığınca kamulaştırma bedelini ödeyen önlisans veya lisans sahibi özel hukuk tüzel kişileri lehine bedelsiz irtifak hakkı tesis edilir ve/veya kullanma izni verilir. İrtifak hakkının ve/veya kullanma izninin süresi önlisans veya lisansın geçerlilik süresi ile sınırlıdır", "Arz güvenliği" başlıklı 20. maddesinin birinci fıkrasında ise, "Bakanlık, elektrik enerjisi arz güvenliğinin izlenmesinden ve arz güvenliğine ilişkin tedbirlerin alınmasından sorumludur..." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlığa konu taşınmazı da kapsayan alanda gerçekleştirilmesi planlanan Aşağısevindikli Doğalgaz Kombine Çevrim Santrali projesi kapsamında … Elektrik Üretim Anonim Şirketi'ne 18/10/2012 tarihinden itibaren 49 yıl süreyle üretim faaliyeti göstermek amacıyla Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuat uyarınca verilen … tarih ve … sayılı elektrik üretim üretim lisansının … tarihli ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu Kararı ile sonlandırıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda dava konusu işlemin iptal edilen üretim lisansı kapsamında tesis edildiği dikkate alındığında dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Öte yandan İdare Mahkemesince üretim üretim lisansının iptaline ilişkin … tarihli ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu Kararının dava konusu edilip edilmediği hususunun da araştırılmak suretiyle verilecek kararda değerlendirileceği tabiidir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacılar ile davacılar yanında müdahilin temyiz istemlerinin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine, … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 29/06/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.