Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2018/3591 E. , 2021/6828 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2018/3591
Karar No : 2021/6828
KARARIN DÜZELTİLMESİNİ
İSTEYEN (DAVALILAR) : 1) … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
2) … Bakanlığı
VEKİLİ : 1. Hukuk Müşaviri Yrd. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1) …
2) ….
3) ….
VEKİLLERİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:.. sayılı kararının, bozulmasına ilişkin Danıştay Onuncu Dairesinin 24/01/2018 tarih ve E:…, K:… sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, zamanın … Genel Başkanı olan yakınları …’in öldürülmesi suçu ile yargılanan …’na karşı açılan ceza davasının zamanaşımı nedeniyle düşmesinde davalı idarelerin hizmet kusuru bulunduğu ileri sürülerek davacılar için ayrı ayrı 50.000,00 TL olmak üzere toplam 150.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 22/07/1980 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:.. sayılı kararında, davacılar tarafından ..’in öldürülmesi suçu ile yargılanan …’na karşı açılan davanın zamanaşımı nedeniyle düşmesinde, …’nun İçişleri Bakanlığı tarafından yakalanmasının geciktirilmesi nedeniyle İçişleri Bakanlığının sorumluluğunun bulunduğu iddia edilmekte ise de dava zamanaşımı süresinin dolmasından çok önce 1999 yılında anılan kişinin yakalanarak mahkemeye sevkinin sağlandığı ve tutuklanarak ceza evine gönderildiğinin anlaşıldığı, ayrıca Mahkemelerin iş yoğunluğu olmasına rağmen yeterli miktarda mahkemelerin kurulmaması ve yeterli sayıda yargıç ve savcının alınmaması nedeniyle de Adalet Bakanlığının sorumluluğunun bulunduğu ve hizmet kusuru işlendiği ileri sürülmekte ise de, söz konusu kişinin adli mahkemelerce yargılamasının yapıldığı, davanın zamanaşımına uğramasında mahkeme sayısının eksikliğinin ya da yeterli sayıda yargıç ve savcının alınmamasının etkili olmadığı, dolayısıyla da davalı idareyi tazminle yükümlü kılacak ağırlıkta bir kusurun varlığından söz etmeye olanak bulunmadığı, idare hukuku ilkelerine göre ortada tazmin edilebilecek meşru bir zarar olmadığı ayrıca meydana gelen zarar ile idarece tesis edilen işlem ve eylemler arasında manevi tazminatı gerektirecek biçimde idarenin ağır hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluğunu gerektirecek bir durumun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Davacıların temyiz başvuruları üzerine Danıştay Onuncu Dairesince verilen 24/01/2018 tarih ve E:2014/2613, K:2018/103 sayılı kararla, …'nun kardeşine ait sahte pasaportla ülkeye giriş yaptığı, bu esnada pasaporttaki fotoğrafın sahte olduğunun anlaşıldığı, buna rağmen gerçek kimliğinin tespit edilmeye çalışılmadığı, hakkında pek çok arama yazısı bulunmasına rağmen sadece adının değişik olduğu, kardeşine ait kimlikle uzun yıllar ülke içerisinde rahatça dolaştığı ve milli bir parkı işlettiği sırada yakalandığı dikkate alındığında davalı İçişleri Bakanlığının suçluları takip etmek ve yakalamak görevini yerine getirmediği, hizmeti hem geç hem kötü işlettiği, sanığın olay tarihinden itibaren 19 yıl sonra yakalanmasında hizmet kusuru bulunduğu, diğer davalı Adalet Bakanlığınca da, mevzuatla kendisine görev olarak verilmiş olan adalet hizmetinin etkin ve hızlı bir şekilde işlemesini sağlayacak nitelikte ve yeterlikte araç, gereç ve personel temin edilmeyerek, sanığın yargılamasının uzamasına sebebiyet verildiği, hizmet kusuru nedeniyle sanık hakkındaki ceza davasının zamanaşımına uğramasına neden olunduğu, davalı idarelerin hizmet kusuru göz önünde bulundurularak, davacıların duymuş olduğu acı ve ızdıraplarının giderilmesini sağlayacak ve zenginleşmeye de yol açmayacak bir miktarda manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
KARAR DÜZELTME
TALEP EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idarelerden Adalet Bakanlığı tarafından, idarelerinin hukuka aykırı bir işlemi veya eyleminin söz konusu olmadığı, davacıların iddialarının Mahkemelerce yapılan yargısal faaliyetler kapsamında yer aldığı, yargılama faaliyetinin de idarelerinin denetiminde olmayıp, bağımsız Mahkemelerce gerçekleştirileceğinin Anayasa ile güvence altına alındığı; İçişleri Bakanlığı tarafından, dava konusu olayda yakınlarının öldürülmesi suçu nedeniyle adı geçen şahsın dava ve ceza zamanaşımı süreleri içinde yakalanarak yargıya teslim edildiği, idarelerine yüklenebilecek herhangi bir hizmet kusuru bulunmadığı ileri sürülerek Danıştay Onuncu Dairesince verilen 24/01/2018 tarih ve E:2014/2613, K:2018/103 sayılı kararın düzeltilmesi istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı Kanun'un 54. maddesinde öngörülen nedenler bulunmadığından, kararın düzeltilmesi istemlerinin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Kararın düzeltilmesi dilekçelerinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme istemlerinin kabulü ile Danıştay Onuncu Dairesinin 24/01/2018 tarih ve E:2014/2613, K:2018/103 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz istemlerinin REDDİNE,
2.. …. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının ONANMASINA,
3. Dosyanın mahkemesine gönderilmesine 23/12/2021 tarihinde oy çokluğuyla KESİN OLARAK karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Danıştay Dava Daireleri ile İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurullarının temyiz üzerine verilen kararları hakkında, ancak 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulamaya devam edilen) 54. maddesinde yazılı nedenlerle kararın düzeltilmesi istenebilir.
Dosyadaki belgeler ile iddiaların incelenmesinden; düzeltme istemine konu Daire kararının hukuka ve usule uygun olduğu, düzeltilmesini gerektirecek bir halin bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; davalı idarelerin kararın düzeltilmesi isteminin reddine karar verilmesi gerektiği oyuyla aksi yöndeki Daire kararına katılmıyorum.
(X) KARŞI OY : Davalılardan Adalet Bakanlığının karar düzeltme isteminin kabulüyle Dairemiz kararının bu Bakanlığa ilişkin kısmının kaldırılarak İdare Mahkemesi kararının Adalet Bakanlığı yönünden davanın reddine ilişkin kısmının onanması; diğer davalı İçişleri Bakanlığının karar düzeltme isteminin reddi ile Dairemiz bozma kararındaki bu Bakanlığa yönelik gerekçeyle İdare Mahkemesi kararının İçişleri Bakanlığı yönünden davanın reddine ilişkin kısımının bozulması gerektiği oyuyla aksi yöndeki Daire kararına katılmıyorum.