T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/3592
Karar No : 2022/5543
DAVACI : …
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 1- … Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- … Üniversitesi
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU :
1- Gazi Üniversitesi (7141 sayılı Kanun uyarınca Hacı Bayram Veli Üniversitesi) Özel Hukuk Bölümü Medeni Hukuk Anabilim Dalı Başkanlığı bünyesinde 50/d araştırma görevlisi kadrosu için yapılan sınavı kazanan davacının atamasının yapılmaması yönündeki Gazi Üniversitesi Rektörlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemiyle;
2- Bu işlemin dayanağı olan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulu’nun … tarihli … sayılı kararının 1. maddesinin kararının iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
2547 sayılı Kanun’un 50/d maddesi uyarınca kadroya atama yapılabilmesinin tek şartının lisansüstü eğitim yapıyor olmak olduğu, kendisinin de Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Özel Hukuk bölümü Medeni Hukuk Anabilim Dalı Başkanlığı’nda öğrencilik statüsünün devam ettiği, 20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliğinde yükseklisans eğitimini tamamlamak için azami altı yarıyıl süre verildiği, geçici madde ile 2016/2017 eğitim öğretim yılı itibariyle sürelerin yeniden başlatıldığı, azami süreleri yeniden başlayan öğrencilerin araştırma görevlisi olmalarını engelleyecek herhangi bir hükmün bulunmadığı, gerek 2547 sayılı Kanun’da gerekse Yönetmelik’te araştırma görevlisi alımlarında 2016 yılı itibariyle azami süreleri doldurmamış olmak şeklinde bir sınırlandırmanın bulunmadığı, dava konusu düzenleme ile düzenlemeye dayanılarak tesis edile işlemin açıkça dayanaktan yoksun olduğu, düzenlemenin Anayasa’nın 10. maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesine aykırı olduğu, yine Anayasa’nın 70. maddesinde güvence altına alınan kamu hizmetine girme hakkının ihlal edildiği, dava konusu işlem ile dayanağı düzenlemenin iptali gerektiği iddia edilmektedir.
DAVALILARIN SAVUNMALARI :
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın Savunması: 2547 sayılı Kanun’un 7. maddesinin (a) bendi uyarınca yükseköğretim alanlarının ihtiyaç duyduğu öğretim elemanlarının yurt içinde ve yurt dışında yetiştirilmesi için kısa ve uzun vadede plan yapmanın Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’nın görevi olduğu, anılan Kanun2un Geçici 67. maddesi uyarınca, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle azami sürelerin yeniden başlatıldığı ve önceki geçen sürenin hesaba dahil edilmediği, 2547 sayılı Kanun’un 50/d maddesi ve ÖYP kapsamında araştırma görevlisi kadrolarında görev yapan araştırma görevlilerinin lisansüstü eğitimlerinde azami öğrenim sürelerini doldurmaları halinde kadroları ile ilişiklerinin kesildiği, 6569 sayılı Af Kanunu’nun ilgili hükmünün 50/d ve ÖYP kadrolarında görev yapan araştırma görevlilerine uygulanmayacağına ilişkin Yürütme Kurulu’nun 29/07/2015 tarihli kararının alındığı, düzenlemenin hukuka uygun olduğu, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
Hacı Bayram Veli Üniversitesi Rektörlüğü'nün Savunması: Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulu’nun 07/03/2017 tarihli kararı uyarınca davacının atamasının yapılamadığı, dava konusu işlemin normlar hiyerarşisine uygun olduğu, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava; Gazi Üniversitesi Rektörlüğünce ilan edilen 2547 sayılı Kanunun 50/d maddesi kapsamında araştırma görevlisi kadrosuna atanamayan davacı tarafından, atamasının yapılmamasına dair … tarih, … sayılı Rektörlük işlemi ile bu işlemin dayanağı olan YÖK Yürütme Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
Dava dilekçesinde YÖK Yürütme Kurulunun 7.3.2017 tarihli kararının iptali istenilmiş ise de; bireysel işlemin dayanağı, üç maddeden oluşan bahse konu Kararın 1. Maddesi olduğundan ve davacının atanmak istediği kadro 50/d maddesi kapsamında olduğundan; inceleme davacı ilgilendiren kısımla yapılmıştır.
Dava konusu Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 07/03/2017 tarihli Kararının 1. maddesinde; "06/02/2013 gün ve 28551 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim Yönetmeliğinde tanımlanan azami öğrenim süresini dolduran ancak 2016-2017 güz yarıyılından itibaren azami öğrenim süresi yeniden başlayan öğrencilerin 2547 sayılı Kanun'un 50/d veya 33/a maddesi uyarınca ilan edilen araştırma görevlisi kadrolarına başvuramamaları; 2. maddesinde; "Lisansüstü Eğitim Yönetmeliğinin yayımlandığı 20 Nisan 2016 tarihinden itibaren 2017 güz dönemine kadar geçen sürede azami öğrenim sürelerinin dolması nedeniyle kadro ile ilişikleri kesilen araştırma görevlilerinin 2016-2017 güz döneminde azami öğrenim sürelerinin yeniden başlaması nedeniyle 2547 sayılı Kanun'un 50/d veya 33/a maddesi uyarınca ilan edilen araştırma görevlisi kadrolarına başvuramamaları; 3. maddesinde, "Halen 2547 sayılı Kanun'un 50/d ve ÖYP kapsamında araştırma görevlisi kadrosunda bulunan, ancak azami öğrenim süresini dolduran veya dolduracak olan araştırma görevlerinin kadro ile ilişiklerinin kesilmesi gerektiği, ancak öğrencilik sürelerinin 2016-2017 Güz dönemi itibariyle yeniden başlaması nedeniyle öğrencilik statülerinin devam etmesi gerektiği" belirtilmiştir.
Bilahare; 13.04.2017 tarihli YÖK Yürütme Kurulu Kararı ile, bahse konu 7.03.2017 tarihli Kararın 3. Maddesi "(3) Öncelikli alanlar dışındaki, 2547 sayılı Kanunun 50 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamındaki araştırma görevlisi kadrolarına atanan veya atanmaya hak kazananlar ile Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı Kapsamında atanan araştırma görevlilerinin, bu kadrolarda bulunma sürelerinin hesaplanmasında atandıkları zamanda yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri ile Kurul Kararlarının uygulanması" şeklinde değiştirilmiş; (4) Öncelikli Alanlardaki Araştırma Görevlisi Kadrolarına Atanan Araştırma Görevlilerinin bu kadrolarda bulunma sürelerinin hesaplanmasında "Öncelikli Alanlardaki Araştırma Görevlisi Kadrolarına Atananların Lisansüstü Eğitimleri ile Diğer Hususlara İlişkin Usul ve Esaslar"ın uygulanması", şeklinde 4. madde eklenilmiş ise de; 1. Maddede değişiklik yapılmamıştır.
2547 sayılı Kanunun azami öğrenim süresini düzenleyen 44. maddesinde 2011 yılında yapılan değişiklikle, lisansüstü öğrenciler için azami öğrenim süreleri belirlenmiş ve bu süreleri tamamlayan öğrencilerin kademeli olarak arttırılan harçları ödeyerek öğrenimlerine devam edebilecekleri düzenlemesi getirilerek; kayıtlı olduğu programı azami süre olarak öngörülen 3 yılda tamamlayamayan yüksek lisan öğrencisi ve 6 yıl içinde tamamlayamayan doktora öğrencisinin, kademeli olarak arttırılmış öğrenci katkı paylarını ödeyerek ömür boyu öğrencilik statüsüne sahip olabilmeleri sağlanmıştı.
2547 sayılı Kanunun 44. maddesinde, azami öğrenim süresi olarak öngörülen yüksek lisans için 3 yıl, doktora için 6 yıllık sürenin tamamlanmasından sonra, öğrenime devam edilmesinin yalnızca ders ve sınavlara katılma ile tez hazırlama hakkı tanıdığı, bunların dışında diğer öğrencilik haklarından ise yararlanılamayacağı açıkça hükme bağlanmıştı.
2547 sayılı Kanunun 44. maddesinde 2014 yılında yapılan değişiklikte ise, bu kurallar yürürlükten kaldırılmış ve lisansüstü eğitimde öğrenim sürelerinin Yönetmelik ile düzenleneceği hükme bağlanmıştır.
Anılan hüküm uyarınca, 20.04.2016 tarih ve 29690 sayılı R.G.'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin "Süre" başlıklı 7. Maddesinde, "(1) Tezli yüksek lisans programının süresi bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın dört yarıyıl olup, program en çok altı yarıyılda tamamlanır.
(2) Dört yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayamayan veya bu süre içerisinde yükseköğretim kurumunun öngördüğü başarı koşullarını/ölçütlerini yerine getiremeyen; azami süreler içerisinde ise tez çalışmasında başarısız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir." hükmü getirilmiştir.
Azami öğrenim sürelerine ilişkin YÖK Yürütme Kurulu Kararları tarih sırasına göre incelendiğinde;
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na 26/11/2014 günlü, 29187 sayılı R.G.'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6569 sayılı Kanunun 32. maddesi ile eklenen Geçici 67. maddede "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim süreleri dikkate alınmaz." hükmüne yer verilmiştir.
Öte yandan, 29/07/2015 günlü, YÖK Yürütme Kurulu Kararı ile, yukarıda yer verilen 2547 sayılı Kanunun Geçici 67. maddesinin, halen ÖYP, 2547 sayılı Kanun'un 50/d ve 35. maddeleri kapsamında araştırma görevlisi kadrolarında bulunanların lisansüstü eğitim sürelerinin hesaplanmasında uygulanmayacağı belirlenmiş; bu işlemin iptali istemiyle Danıştay 8. Dairesinin E:2015/11995 esasında açılan davada; Dairenin YD Ret kararına itiraz üzerine Danıştay İDDK'nın 26/04/2017 günlü, YD İtiraz No:2017/231 sayılı kararıyla; "2547 sayılı Geçici 67. maddesinde, düzenlemenin yürürlüğe girdiği 26/11/2014 tarihinde yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan tüm öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim sürelerinin dikkate alınmayacağı öngörülmüş olup, bu tarihte araştırma görevlisi olan ya da olmayan öğrenciler arasında herhangi bir ayrıma gidilmediği gibi söz konusu hükmün araştırma görevlilerine uygulanmamasına yönelik bir istisna da Kanunda yer almamaktadır.
Bu itibarla, 2547 sayılı Kanunun Geçici 67. maddesinin, halen ÖYP, 2547 sayılı Kanun'un 50/d ve 35. maddeleri kapsamında araştırma görevlisi kadrolarında bulunanların lisansüstü eğitim sürelerinin hesaplanmasında uygulanmamasına ilişkin dava konusu YÖK Yürütme kurulu kararının üst norm olan 2547 sayılı Kanuna aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır." gerekçesiyle dava konusu kararın Yürütülmesinin Durdurulduğu anlaşılmıştır.
Anılan Yargı kararından sonra davalı idare 29.07.2015 tarihli kararı, 10.10.2017 tarihli kararla; "2577 sayılı Kanunun Geçici 67. Maddesinin; 2547 sayılı Yasanın 50/d maddesi ve ÖYP kapsamındaki araştırma görevlilerinin, öğrencilik statülerine uygulanırken; araştırma görevlisi kadrolarında azami bulunma sürelerinin hesabında uygulanmaması" şeklinde değiştirmiştir.
İşbu dava konusu 7.3.2017 tarihli karar, yargı kararı üzerine alınan karardan önce alınmış ve 13.4.2017 tarihli Karar ile yukarıda açıklandığı şekilde dava konusu Kararın 3. Maddesinde değişiklik yapılmıştır.
Araştırma Görevlilerinin "Atanma Süresine" İlişkin Mevzuata Gelince;
Lisansüstü Öğrenim Görenlerden Öğretim Yardımcısı Kadrolarına Atanacakların Hak ve Yükümlülükleri ile Tıpta Uzmanlık Öğrencileri Hakkında Yönetmelik'in, "Atama Süresi" başlıklı 5. Maddesinde "Atanma için bütün şartlar haiz yüksek lisans, sanatta yeterlik, doktora ve tıpta uzmanlık öğrencilerinin öğretim yardımcısı kadrolarına atanmaları her defasında en fazla bir yıl süre ile yapılır.
Atanmalar her öğretim yılı başında aynı usulde ve yükseklisans, sanatta yeterlik ve doktora öğrencileri için Lisansüstü Öğretim Yönetmeliğinde, tıpta uzmanlık öğrencileri için ise, Tanabet ve Uzmanlık Tüzüğü’nde öngörülen süreler ile 2547 sayılı kanunun 44. maddesinde gösterilen ek sürelerle sınırlı olmak üzere, yeniden yapılabilir. Ancak, üniversitelerin özelliklerine göre tıpta uzmanlık eğitimi yapanlar için bu süreler anabilim dalı başkanı ve ilgil yönetim kurulunun görüşü alınarak rektörün onayı ile uzatılabilir.; "Sürelerin Uzatılması" başlıklı 6. Maddesinde, "Her öğretim yılı sonunda öğretim elemanı kadrolarına geçici olarak atanmış olan lisansüstü öğrencilerin bu kadrolara atanmak isteyen diğer adaylarda dikkate alınarak, yeniden aynı usulle atanmalarının yapılıp yapılmamasına Rektörlükçe karar verilir." hükmü; "Kadroyu Boşaltma" başlıklı 10. Maddesinde, "2547 sayılı kanunun 50. Maddesine göre öğretim yardımcılığı kadrolarına geçici olarak atanıp, yükseklisans, doktora, sanatta yeterlik ve tıpta uzmanlık öğrenimlerini başarı ile tamamlayarak yükseklisans, doktora veya sanatta yeterlik diploması veya tıpta uzmanlık belgesi alanların kadro ile ilişkileri kendiliğinden kesilir.
Hizmetlerine ihtiyaç görülenlerin 2547 sayılı kanunun 2880 sayılı kanunla değişik 33. maddesine göre öğretim yardımcısı olarak yeniden atanmaları mümkündür." hükmü getirilmiştir.
Öğretim Üyesi Yetiştirme Programına İlişkin Usul ve Esasların 10. Maddesinde,
"(1) ÖYP araştırma görevlilerinin öğrenim süreleri Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinde belirlenen azami öğrenim süreleridir. 9 uncu maddenin yedinci ve dokuzuncu fıkraları uyarınca ÖYP kapsamına alınan araştırma görevlilerinin yabancı dil puanlarının 65'in altında olması nedeniyle yabancı dil eğitimi almaları durumunda Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinde belirlenen azami öğrenim sürelerine 6 ay eklenir. Söz konusu Yönetmelikte belirlenen azami öğrenim sürelerine eklenen sürede alınan bilimsel hazırlık eğitimi süreleri için ÖYP kapsamında yükseköğretim kurumlarına destek yapılmaz.
(2) Bu Usul ve Esaslar gereğince yabancı dil yeterliliği sağlamak için verilen süreler ile Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği gereğince azami süre içinde çalışmalarını tamamlayamayan, ÖYP'ye devam etmek istemeyen, kadrosunun bulunduğu yükseköğretim kurumunda görevine başlamayan veya görevine başlayıp mecburi hizmet yükümlülüğünü yerine getirmeyen ÖYP araştırma görevlilerinin ilişikleri kesilerek haklarında taahhütname ve kefaletname senedi uyarınca işlem yapılır.
(3) ÖYP kapsamında atanan araştırma görevlileri, lisansüstü eğitim yaptıkları yükseköğretim kurumunun ilgili kararlarına uymakla yükümlüdür.
(4) YÖK tarafından ilan edilen lisansüstü eğitim kontenjanlarına yerleştirilen araştırma görevlilerinin ÖYP kadrosu ile ilişiklerinin kesilmesi lisansüstü eğitimle de ilişiğin kesilmesi neticesini doğurmaz." (Değişiklik 04.02.2016 tarihli Genel Kurul Kararı ile yapılmıştır.)" hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen hükümler birlikte incelendiğinde; 2547 sayılı Yasanın Geçici 67. Maddesinin, araştırma görevlilerinin kadroda bulunma sürelerine yönelik bir düzenleme getirmeyip; lisansüstü sürelerin hesaplanmasıyla alakalı olduğu; kadroda azami bulunma sürelerinin ise Lisansüstü Öğrenim Görenlerden Öğretim Yardımcısı Kadrolarına Atanacakların Hak ve Yükümlülükleri ile Tıpta Uzmanlık Öğrencileri Hakkında Yönetmelik ile ÖYP Usul ve Esaslarında düzenlenmiş olduğu anlaşılmakta olup; "06/02/2013 gün ve 28551 sayılı R.G.'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim Yönetmeliğinde tanımlanan azami öğrenim süresini dolduran ancak 2016-2017 güz yarıyılından itibaren azami öğrenim süresi yeniden başlayan öğrencilerin 2547 sayılı Kanun'un 50/d maddesi uyarınca ilan edilen araştırma görevlisi kadrolarına başvuramamaları" gerektiğine ilişkin dava konusu Kararda ve bu karar dayanak alınarak tesis edilen bireyselde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Her ne kadar; davacı tarafından, anılan Kararın tamamının iptali talep edilmekte ise de; Gazi Üniversitesi Rektörlüğü'nün … tarih ve … sayılı işleminde Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun … tarih ve … sayılı Kararının 1. maddesi gerekçe gösterildiğinden, düzenleyici işlemin hukuki denetimi birinci maddeye hasren yapılmıştır.
HUKUKİ SÜREÇ :
Gazi Üniversitesi Personel Eğitim Dairesinin yazısı üzerine Üniversite Yönetim Kurulunca tesis edilen işlem üzerine davacının ataması yapılmamıştır.
Bunun üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 131. maddesinde; Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim- öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile Yükseköğretim Kurulu kurulacağı kurala bağlanmıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Yükseköğretim Kurulu" başlığını taşıyan 6. maddesinde; "Yükseköğretim Kurulu, tüm yüksek öğretimi düzenleyen ve yükseköğretim kurumlarının faaliyetlerine yön veren, bu kanunla kendisine verilen görev ve yetkiler çerçevesinde özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, bir kuruluştur. Yükseköğretim Kuruluna; Yükseköğretim Denetleme Kurulu (…) (3) ile gerekli planlama, araştırma, geliştirme, değerlendirme, bütçe, yatırım ve koordinasyon faaliyetleri ile ilgili birimler bağlıdır.'' kuralı yer almıştır. "Yükseköğretim Kurulunun görevleri" başlığını taşıyan 7. maddesinde; yükseköğretim kurumlarının bu Kanunda belirlenen amaç, hedef ve ilkeler doğrultusunda kurulması, geliştirilmesi, eğitim - öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi ve yükseköğretim alanlarının ihtiyaç duyduğu öğretim elemanlarının yurt içinde ve yurt dışında yetiştirilmesi için kısa ve uzun vadeli planlar hazırlamak, üniversitelere tahsis edilen kaynakların, bu plan ve programlar çerçevesinde etkili bir biçimde kullanılmasını gözetim ve denetim altında bulundurmak, Yükseköğretim Kurulu'nun görevleri arasında sayılmıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 44. maddesinin (c) fıkrasında 19.11.2014 tarih ve 6569 sayılı Kanun'un 28. maddesiyle yapılan değişiklik ile, ''Öğrenciler, bir yıl süreli yabancı dil hazırlık sınıfı hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın öğrenim süresi iki yıl olan önlisans programlarını azami dört yıl, öğrenim süresi dört yıl olan lisans programlarını azami yedi yıl, öğrenim süresi beş yıl olan lisans programlarını azami sekiz yıl, öğrenim süresi altı yıl olan lisans programlarını azami dokuz yıl içinde tamamlamak zorundadırlar. Hazırlık eğitim süresi azami iki yıldır. Azami süreler içinde katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilmez. Ancak üniversite yetkili kurullarının kararı ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile dört yıl üst üste katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilebilir. Yatay geçiş ve çift ana dal eğitiminin usul ve esasları ile azami öğrenim süreleri, lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir." düzenlemesine, 6569 sayılı Kanun'un 32. maddesi ile 2547 sayılı Kanun'a eklenen geçici 67. madde ile; ''Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim süreleri dikkate alınmaz.'' düzenlemesine yer verilmiştir.
Aynı Kanun’un ''Araştırma görevlileri, uzman, çevirici ve eğitim - öğretim planlamacıları'' başlığını taşıyan 33. maddesinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle (a) bendinde; araştırma görevlilerinin, yükseköğretim kurumlarında yapılan araştırma, inceleme ve deneylerde yardımcı olan ve yetkili organlarca verilen ilgili diğer görevleri yapan öğretim yardımcıları olduğu; bunların ilgili anabilim veya anasanat dalı başkanlarının önerisi, Bölüm Başkanı, Dekan, enstitü, yüksekokul veya konservatuvar müdürünün olumlu görüşü üzerine rektörün onayı ile araştırma görevlisi kadrolarına en çok üç yıl süre ile atanacakları; atanma süresi sonunda görevlerinin kendiliğinden sona ereceği; bunların aynı usulle yeniden atanabileceği kuralı; "Lisansüstü Öğretim" başlığını taşıyan 50. maddesinin d fıkrasında; lisans üstü öğretim yapan öğrencilerin, kendilerine tahsis edilebilecek burslardan yararlanabilecekleri gibi, her defasında bir yıl için olmak üzere araştırma görevlisi kadrosuna da atanabilecekleri kuralı; 65. maddesinde; öğretim elemanlarının yetiştirilme esaslarının Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak Yönetmelikle düzenleneceği kuralı; ek 30. maddesinde ise; Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı kapsamında 33. maddenin (a) fıkrası uyarınca araştırma görevlisi kadrosuna atanmış olup, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte araştırma görevlisi kadrosunda bulunanların statülerinin herhangi bir işleme gerek kalmaksızın 50. maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen statüye dönüştürülmüş sayılacağı ve bunlar hakkında söz konusu (d) bendi hükümlerinin uygulanacağı; bu şekilde statüleri değiştirilen araştırma görevlilerinden 33 üncü maddenin (a) fıkrasına göre yeniden ataması yapılmayanların mecburi hizmet yükümlülüklerinin kaldırılacağı; 35. madde uyarınca başka bir üniversitede ve yurtdışında eğitimde bulunanların, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üniversitelerinin talebi üzerine onbeş gün içinde kendi üniversitelerine dönmek zorunda oldukları, bu süre içerisinde dönmeyenlerin atamalarının iptal edileceği kuralı yer almıştır.
20/04/2016 gün ve 29690 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 7. maddesinin 1. fıkrasında, "Tezli yüksek lisans programının süresi bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın dört yarıyıl olup, program en çok altı yarıyılda tamamlanır.", 12. maddesinde, ''Tezsiz yüksek lisans programını tamamlama süresi, bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın en az iki yarıyıl, en çok üç yarıyıldır. Bu sürenin sonunda başarısız olan veya programı tamamlayamayan öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir.'', 17. maddesinin 1. fıkrasında ise, "Doktora programı, bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın sekiz yarıyıl olup azami tamamlama süresi on iki yarıyıl; lisans derecesi ile kabul edilenler için on yarıyıl olup azami tamamlama süresi on dört yarıyıldır." kuralı yer almıştır.
13/10/1984 gün ve 18544 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Öğrenim Görenlerden Öğretim Yardımcısı Kadrolarına Atanacakların Hak ve Yükümlülükleri ile Tıpta Uzmanlık Öğrencileri Hakkında Yönetmelik'in "Amaç ve Kapsam" başlığını taşıyan 1. maddesinde; "2547 sayılı kanunun 50. ve 65. maddelerine göre Üniversitelerarası Kurul tarafından hazırlanan bu yönetmelik, lisans düzeyinde öğrenim gördükten sonra, yükseköğrenim kurumlarında yükseklisans, doktora, sanatta yeterlik veya tıpta uzmanlık öğrenimi yapmak isteyenlerden geçici olarak öğretim yardımcılığı kadrolarına atanacakların hak ve yükümlülükleri ile tıpta uzmanlık öğrencilerinin giriş sınavları hakkındaki usul ve esasları düzenler"; "Atama Süresi" başlığını taşıyan 5. maddesinde; "Atanma için bütün şartlar haiz yüksek lisans, sanatta yeterlik, doktora ve tıpta uzmanlık öğrencilerinin öğretim yardımcısı kadrolarına atanmaları her defasında en fazla bir yıl süre ile yapılır. Atanmalar her öğretim yılı başında aynı usulde ve yükseklisans, sanatta yeterlik ve doktora öğrencileri için Lisansüstü Öğretim Yönetmeliğinde, tıpta uzmanlık öğrencileri için ise, Tababet ve Uzmanlık Tüzüğü’nde öngörülen süreler ile 2547 sayılı Kanunun 44. maddesinde gösterilen ek sürelerle sınırlı olmak üzere, yeniden yapılabilir. Ancak, üniversitelerin özelliklerine göre tıpta uzmanlık eğitimi yapanlar için bu süreler anabilim dalı başkanı ve ilgili yönetim kurulunun görüşü alınarak rektörün onayı ile uzatılabilir", "Kadroyu boşaltma" başlığını taşıyan 10. maddesinde ise, "2547 sayılı Kanunun 50. maddesine göre öğretim yardımcılığı kadrolarına geçici olarak atanıp, yükseklisans, doktora, sanatta yeterlik ve tıpta uzmanlık öğrenimlerini başarı ile tamamlayarak yükseklisans, doktora veya sanatta yeterlik diploması veya tıpta uzmanlık belgesi alanların kadro ile ilişkileri kendiliğinden kesilir. Hizmetlerine ihtiyaç görülenlerin 2547 sayılı Kanunun 2880 sayılı kanunla değişik 33. maddesine göre öğretim yardımcısı olarak yeniden atanmaları mümkündür." kuralına yer verilmiştir.
Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 07/03/2017 gün ve 08 sayılı kararının 1., 2. ve 3. maddelerinde; Yürütme Kurulunda alınan bu kararlar uyarınca araştırma görevlisi kadro ilanlarına başvuran adaylardan;
1. 06/02/2013 gün ve 28551 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim Yönetmeliği'nde tanımlanan azami öğrenim süresini dolduran ancak 2016-2017 güz yarıyılından itibaren azami öğrenim süresi yeniden başlayan öğrencilerin 2547 sayılı Kanun'un 50/d veya 33/a maddesi uyarınca ilan edilen araştırma görevlisi kadrolarına başvuramamalarına,
2. Lisansüstü Eğitim Yönetmeliği'nin yayımlandığı 20/04/2016 gününde itibaren 2017 Güz dönemine kadar geçen sürede azami öğrenim sürelerinin dolması nedeniyle kadro ile ilişikleri kesilen araştırma görevlilerinin 2016-2017 güz döneminde azami öğrenim sürelerinin yeniden başlaması nedeniyle 2547 sayılı Kanun'un 50/d ve 33/a maddesi uyarınca ilan edilen araştırma görevlisi kadro ilanlarına başvurup başvuramamalarına,
3. Halen 2547 sayılı Kanun'un 50/d ve ÖYP kapsamında araştırma görevlisi kadrosunda bulunan, ancak azami öğrenim süresini dolduran veya dolduracak olan araştırma görevlilerinin kadro ile ilişiklerinin kesilmesi gerektiği, ancak öğrencilik sürelerinin 2016-2017 Güz dönemi itibariyle yeniden başlaması nedeniyle öğrencilik statülerinin devam etmesi gerektiğinin uygun olduğuna karar verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun … gün ve … sayılı kararının 1. maddesi yönünden yapılan değerlendirme:
Dava konusu düzenleme uyarınca; 06/02/2013 gün ve 28551 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim Yönetmeliği'nde tanımlanan azami öğrenim süresini dolduran ancak 2016-2017 güz yarıyılından itibaren azami öğrenim süresi yeniden başlayacak öğrenciler 2547 sayılı Kanun'un 50/d veya 33/a maddesi uyarınca ilan edilen araştırma görevlisi kadrolarına başvuramayacaklardır.
Uyuşmazlıkta, 2547 sayılı Kanun'un 50/d maddesi uyarınca yapılacak atamanın amacı ile anılan kadroda görev yapan personelin hukuki statüsünün açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
2547 sayılı Kanun'un 50/d maddesine göre ise, Tıpta Uzmanlık Sınavını kazanan öğrencilerle, yüksek lisans, sanatta yeterlilik ve doktora öğrencileri, öğrenim süreleri ile sınırlı olmak üzere atanırlar.
Nitekim, Lisansüstü Öğrenim Görenlerden Öğretim Yardımcısı Kadrolarına Atanacakların Hak ve Yükümlülükleri ile Tıpta Uzmanlık Öğrencileri Hakkında Yönetmeliğinin 10. maddesinde, 2547 sayılı Kanunun 50. maddesine göre öğretim yardımcılığı kadrolarına geçici olarak atanıp, yükseklisans, doktora, sanatta yeterlik ve tıpta uzmanlık öğrenimlerini başarı ile tamamlayarak yükseklisans, doktora veya sanatta yeterlik diploması veya tıpta uzmanlık belgesi alanların kadro ile ilişkileri kendiliğinden kesileceğinin kurala bağlanmasında, kadronun ihdas amacının dikkate alındığı açıktır.
Buna göre, 50/d maddesine göre yapılan atamaların burs verilmeyen lisansüstü öğrencilerin mali yönden desteklenmesi amacıyla öğrenim süresiyle sınırlı olarak yapıldığı göz önüne alındığında; lisansüstü eğitimlerini azami süresinde tamamlayamayan, ancak; 2016-2017 güz yarıyılından itibaren azami öğrenim süresi yeniden başlayan öğrencilerin ve azami öğrenim sürelerinin dolması nedeniyle kadro ile ilişikleri kesilen araştırma görevlilerinin, 50/d maddesi uyarınca araştırma görevlisi kadrosuna başvuramamalarının, 50/d maddesinin lafzi ve amaçsal yorumuna ve bu eksende kadronun ihdas amacına uygun olduğu, nitekim lisansüstü eğitimlerini tamamlayanların yerlerine gelecekler için kadro ihtiyacının bulunduğu anlaşılmıştır.
Aksi değerlendirmenin; lisansüstü eğitimde başarısızlığın ödüllendirilmesine yol açacağı açıktır.
Bu bağlamda; yükseköğretim kurumlarında lisansüstü eğitim yapmak isteyenlerin 2547 sayılı Kanunun 50/d maddesi kapsamında araştırma görevlisi kadrolarına, öğrenim süreleri ile sınırlı olmak kaydıyla, geçici olarak atanma imkanlarının bulunduğu, kadrolarda amacı dışında uzun sürelerle bulunulmasının engellenerek kaynakların etkin ve verimli şekilde kullanılmasının sağlanması amacı dikkate alındığında, Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 07/03/2017 gün ve 8 sayılı kararının dava konusu 1. maddesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Nitekim; Dairemizin 10/02/2021 tarih ve E:2017/2757; K:2021/746 sayılı kararı da benzer yönde olup; konuya ilişkin bölümü Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 01/06/2022 tarih ve E:2021/2802, K:2022/1965 sayılı kararıyla onanmıştır.
Bireysel işlem yönünden yapılan değerlendirme:
10/09/2012 tarihinde (2012-2013 güz dönemi) yükseklisans eğitimine başlayan davacının, 27/12/2017 tarihinde Gazi Üniversitesi Özel Hukuk Bölümü Medeni Hukuk ABD Başkanlığı bünyesinde açılan 50/d kadrosu için araştırma görevlisi sınavına girdiği, 02/02/2018 tarihinde ilan edilen sonuca göre sınavı kazanması üzerine, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanlığı’nın 20/02/2018 tarihli yazısı ile Rektörlükten atama işleminin yapılmasının talep edildiği, Gazi Üniversitesi Rektörlüğün … tarih ve … sayılı işlemi ile Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulu’nun 07/03/2017 tarihli kararının 1. maddesi gerekçe gösterilerek atamasının yapılmadığının bildirilmesi üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır.
Dava konusu işlem tarihi itibariyle davacının 2012 yılında başladığı yükseklisans eğitimine ilişkin azami eğitim süresinin dolduğu, ancak; 2016-2017 güz yarıyılından itibaren azami öğrenim süresinin yeniden başladığı hususunda tartışma bulunmamaktadır.
Dolayısıyla; hukuka uygun olduğu tespit edilen düzenleme uyarınca 06/02/2013 gün ve 28551 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim Yönetmeliği'nde tanımlanan azami öğrenim süresini dolduran ancak 2016-2017 güz yarıyılından itibaren azami öğrenim süresi yeniden başlayacak öğrencilerin 2547 sayılı Kanun'un 50/d veya 33/a maddesi uyarınca ilan edilen araştırma görevlisi kadrolarına başvuramayacakları kuralı karşısında; dava konusu işlemde üst norm hükümlerine aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla; davanın reddi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun … gün ve … sayılı kararının 1. maddesi yönünden DAVANIN REDDİNE,
2. Gazi Üniversitesi Rektörlüğü'nün … tarih ve … sayılı işlemi yönünden DAVANIN REDDİNE,
3. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,
5. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere,
12/10/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.