T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/3645
Karar No : 2022/2463
DAVACI : …
DAVALILAR : 1- …
2- … Kurumu
VEKİLLERİ : Hukuk Müşaviri V. …
DAVANIN KONUSU : Ulusal Bor Araştırma Enstitüsünde ... olarak görev yapan davacı tarafından; ücret ve diğer mali haklarının, davalı idarede göreve başladığı 20/09/2012 tarihinden itibaren 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 11. maddesi uyarınca genel idare hizmetleri sınıfında savunma uzmanı kadrosundaki Devlet memurlarının yararlandığı haklar emsal alınarak hesaplanması ve 15/01/2017 tarihi itibarıyla her ay yaklaşık 350,00-TL eksik maaş ödenmesi sebebiyle meydana gelen mağduriyetinin de giderilmesi istemiyle yaptığı 30/01/2017 tarihli başvurusunun Ulusal Bor Araştırma Enstitüsünce zımnen reddine ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağı olan 09/10/2006 tarih ve 2006/11103 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilerek 04/11/2006 tarih ve 26336 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ulusal Bor Araştırma Enstitüsünde Çalıştırılacak Personelin Sözleşme Usul ve Esasları ile Mali Haklarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmelik'in 11. maddesinin üçüncü fıkrasının (h) bendi ile 17. maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinin iptali ve yoksun kaldığı mali, sosyal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte geriye dönük olarak ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Tapu Kadastro Genel Müdürlüğünden Ulusal Bor Araştırma Enstitüsüne 2012 yılında naklen atamasının yapıldığı, 4865 sayılı Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü Kurulması Hakkında Kanun uyarınca çıkarılan ve 04/11/2006 tarih ve 26336 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ulusal Bor Araştırma Enstitüsünde Çalıştırılacak Personelin Sözleşme Usul ve Esasları ile Mali Hakların Belirlenmesine İlişkin Yönetmelikte düzenlenen maaş hükümleri uyarınca, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan sivil savunma uzmanlarından düşük maaş aldığı, 5902 sayılı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı İle İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun’un 25. maddesi dayanak alınarak çıkarılan 05/08/2010 tarih ve 27663 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sivil Savunma Uzmanlarının İdari Statüleri, Görevleri, Çalışma Usul ve Esasları ile Eğitimleri Hakkında Yönetmelik uyarınca “savunma uzmanı” pozisyonunun “sivil savunma uzmanı” olarak değiştirilmesi gerektiği, 4865 sayılı Kanun uyarınca çıkarılan Yönetmeliğin “İstihdam Kaynakları” başlıklı 11. maddesinde şube müdürü ve mali hizmetler uzmanından sonra savunma uzmanları düzenlendiği halde, “Ücret” başlıklı 17. maddede savunma uzmanlarına önlisans mezunlarından sonra yer verilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
DAVALILARIN SAVUNMASI : Davalı idareler tarafından; 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 11. maddesi ve Geçici 10. maddesi uyarınca davacıya ödenecek ücretin üst sınırının belirlendiği, 4865 sayılı Kanun’un 12. maddesi kapsamında idari hizmet sözleşmesi ile çalışan davacıya mali ve sosyal haklarının, idari hizmet sözleşmesi uyarınca mevzuat ve Yönetim Kurulu Kararı esas alınarak usulüne göre ödendiği, ilgili Yönetmeliğin 17. maddesi uyarınca alınan … tarih ve … sayılı Enstitü Yönetim Kurulu Kararı uyarınca savunma uzmanlarının ücretinin Yönetmelik'te belirlenen tavan ücret olan %30'dan hesaplandığı, Bakanlar Kurulunun 10/09/2012 tarih ve 2012/3739 sayılı Kararı’nın 1. maddesi uyarınca, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye ekli (I) sayılı listede, davacının bulunduğu pozisyonun, genel idare hizmetleri sınıfındaki savunma uzmanı emsal alınarak belirlendiği, anılan Bakanlar Kurulu Kararına istinaden Enstitü Yönetim Kurulunun aldığı, … tarih ve … sayılı karar uyarınca, Enstitüye 15/01/2012 tarihinden sonra ilk defa veya yeniden atanan sürekli personel hakkında Yönetim Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının uygulanmasına devam edileceği, davacının bulunduğu “savunma uzmanı” pozisyonunun 15/08/2017 tarih ve 2017/10720 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile iptal edilip Kurum için bir adet “sivil savunma uzmanı” pozisyonunun ihdas edildiği, davacının ihdas edilen pozisyona 15/12/2017 tarihinde atandığı, 15/12/2017 tarihine kadar davacının mali haklarının anılan Yönetim Kurulu Kararlarına göre ödendiği, 15/12/2017 tarihinde atandığı sivil savunma uzmanı pozisyonu için Personel Yönetmeliğinde herhangi bir ücret belirlemesi yapılmadığından, anılan tarihten itibaren emsali devlet memuru kadrosuna yapılması öngörülen ödemelerin bir aylık net tutarı esas alınarak davacıya yapılacak ödemenin tespit edildiği belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu işlem ve dayanağı olan düzenlemelerin hukuka uygun olması sebebiyle davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Ulusal Bor Araştırma Enstitüsünde ... olarak görev yapan davacı tarafından; ücret ve diğer mali haklarının, davalı idarede göreve başladığı 20.09.2012 tarihinden itibaren 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 11. maddesi uyarınca genel idare hizmetleri sınıfında savunma uzmanı kadrosundaki Devlet memurlarının yararlandığı haklar emsal alınarak hesaplanması ve 15.01.2017 tarihi itibarıyla eksik maaş ödenmesi sebebiyle meydana gelen mağduriyetinin de giderilmesi için yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağı olan 09.10.2006 tarihli ve 2006/11103 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilerek 04.11.2006 tarihli ve 26336 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ulusal Bor Araştırma Enstitüsünde Çalıştırılacak Personelin Sözleşme Usul ve Esasları İle Mali Haklarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmelik'in 11. maddesinin üçüncü fıkrasının (h) bendi ile 17. maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinin iptali ile yoksun kaldığını öne sürdüğü mali, sosyal ve özlük haklarının işletilecek yasal faiziyle birlikte geriye dönük olarak tarafına ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
4865 sayılı Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü Kurulması Hakkında Kanunun "Personelin atanma şartları ve statüsü" başlıklı 12. maddesinde, "Enstitü hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, idarî hizmet sözleşmesi ile istihdam edilen sürekli personel eliyle yürütülür. Enstitü personelinin pozisyon unvan ve sayıları ekli Cetvelde gösterilmiştir. Söz konusu unvanların birimlere dağılımını yapmaya Başkanın önerisi üzerine Yönetim Kurulu yetkilidir. Personelin pozisyon unvan ve sayılarında mevcut pozisyon sayılarının iki katını aşmamak kaydıyla değişiklik yapılmasına, mevcut hizmet birimlerinin kaldırılmasına ve yeni hizmet birimlerinin kurulmasına, Enstitünün teklifi, Bakanın onayı üzerine Bakanlar Kurulunca karar verilir. Enstitü personeli ücret ve malî haklar dışında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabidir. .... Enstitü personelinin nitelikleri ile sözleşme usul ve esasları, Enstitünün önerisi ve Bakanın onayı üzerine Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulacak yönetmelik ile tespit edilir. Enstitüde istihdam edilecek yabancı danışman ve uzmanların nitelikleri ile sayısı, ücretleri ve sözleşme usul ve esasları da bu yönetmelikte düzenlenir. Yabancı danışman ve uzmanlar hariç, Enstitü personelinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin (A) bendinin (1), (4), (5), (6) ve (7) numaralı alt bentlerinde belirtilen şartlar ile Enstitünün amaçlarının gerektirdiği nitelikleri taşımaları zorunludur." aynı Yasanın "Malî hakları" başlıklı 13. maddesinde, ".....Yabancı danışman ve uzmanlar hariç, Enstitü Başkanı ile sürekli ve süreli personelin aylık ücret ve diğer mali hakları, 13.7.2001 tarihli 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri çerçevesinde Bakanlar Kurulu tarafından belirlenir. ....." hükmüne yer verilmiştir.
13.07.2001 tarih ve 24461 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 631 sayılı kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinde yürürlüğe giren 14. maddesinde, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra; 1.fıkrasında, belirtilen bütün kamu kurum ve kuruluşları tarafından; yönetim ve denetim kurulu ile kurul, üst kurul üyeleri dahil tüm personeli için her ne ad altında olursa olsun yapılan diğer mali ödemeler ile sosyal hak kapsamında yapılan bütün ayni ve nakdi ödemelerin tümünün altı aylık net ortalaması toplamının 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi en yüksek Devlet memuruna her ne ad altında olursa olsun fiilen yapılan mali ve sosyal hak niteliğindeki her türlü ödemeler dahil bulunacak toplamının altı aylık net ortalamasını (bundan sonra "ortalama kanuni ücret tavanı" olarak anılacaktır) geçemeyeceği, 2. fıkrasında da Bakanlar Kurulu; kapsama dahil kuruluşlarda uygulanacak ortalama ücret toplamı üst sınırını, ortalama kanuni ücret tavanını geçmemek üzere, anılan her kuruluş için ayrı ayrı veya birlikte tespit etmeye veya değiştirmeye; gerektiğinde ortalama ücret toplamı içinde yer alan ödeme unsurlarını ayrıca belirlemeye veya sınırlandırmaya; uygulamaya ilişkin esas, usul ve diğer hususlar ile ödeme tarihlerini düzenlemeye; ortalama ücret toplamı ve ortalama kanuni ücret tavanı kapsamındaki ödemeleri belirlemeye, kapsama dahil edip etmemeye, bu husustaki tereddütleri gidermeye; Devlet memurlarının mali ve sosyal haklarında yapılacak genel veya kısmi nitelikteki artış oranlarını geçmemek üzere ortalama ücret toplamı üst sınırını daha düşük oranlarda artırmaya yetkili olduğu, 3. fıkrasında, kapsama dahil kuruluşlar, Bakanlar Kurulu kararıyla tespit edilecek ortalama ücret toplamı üst sınırının altında, ortalama ücret toplamı alan personeli hakkında; Bakanlar Kurulu kararıyla tespit edilecek ortalama ücret toplamı üst sınırını aşmamak, usul ve esaslar ile diğer belirlemelere uymak kaydıyla, ortalama ücret toplamını oluşturan ödemeleri mevzuatları dahilinde tespit etmeye devam edecekleri, ancak, bu tespitlerini yaparken hiçbir surette ortalama ücret toplamı üst sınırını aşacak şekilde ödemeye sebep olacak düzenleme, değişiklik veya artış yapamayacakları, son fıkrasında da, diğer kanunların bu maddeye aykırı hükümlerinin uygulanmayacağı belirtilmiştir.
375 sayılı KHK'ye 02.11.2011 tarih ve 28103 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 11.10.2011 tarih ve 666 sayılı KHK'nin 15.01.2012 tarihinde yürürlüğe giren 1. maddesiyle eklenen Ek 11. maddenin c) fıkrasında, (Değişik: 12/7/2013-6495/73 md.) "Türk Akreditasyon Kurumu Genel Sekreterliği, Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü Başkanlığı, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı, Türk Standardları Enstitüsü Başkanlığı, kalkınma ajansları ve Mesleki Yeterlilik Kurumu kadro ve pozisyonlarına ilk defa veya yeniden atanan genel müdür, genel sekreter, genel müdür yardımcısı ve genel sekreter yardımcısı unvanlı personel ile uzman unvanlı meslek personeline, ilgili mevzuatı uyarınca ödenen her türlü maaş, aylık, ücret, ek ücret, prim, zam, tazminat, ikramiye, fazla çalışma ücreti, kâr payı ve her ne ad altında olursa olsun yapılan diğer ödemeler ile sosyal hak ve yardımlar kapsamında yapılan bütün ayni ve nakdî ödemelerin bir aylık toplam net tutarı; genel müdür ve genel sekreterler için bakanlık genel müdürü, genel müdür yardımcısı ve genel sekreter yardımcıları için bakanlık genel müdür yardımcısı, uzman unvanlı meslek personeli için Başbakanlık uzmanlarına mevzuatında kadrosuna bağlı olarak malî haklar ile sosyal hak ve yardımlar kapsamında yapılması öngörülen ödemelerin bir aylık toplam net tutarını geçemez.", ç) fıkrasında da (Değişik: 12/7/2013-6495/73 md.) (b) ve (c) bentlerinde yer alan idarelerde istihdam edilen personelden anılan bentlerde emsali belirlenmemiş olan personele, ilgili mevzuatı uyarınca ödenen her türlü maaş, aylık, ücret, ek ücret, prim, zam, tazminat, ikramiye, fazla çalışma ücreti, kâr payı ve her ne ad altında olursa olsun yapılan diğer ödemeler ile sosyal hak ve yardımlar kapsamında yapılan bütün ayni ve nakdî ödemelerin bir aylık toplam net tutarı, ilgili kurumun önerisi Devlet Personel Başkanlığının görüşü ve Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca belirlenecek emsali Devlet memuruna ilgili mevzuatında kadrosuna bağlı olarak malî haklar ile sosyal hak ve yardımlar kapsamında yapılması öngörülen ödemelerin bir aylık toplam net tutarını geçemez. Emsal alınacak memur unvanlarının tespitinde, kadro veya pozisyon unvanları ile ifa ettikleri görevler itibarıyla 657 sayılı Kanuna göre girebilecekleri sınıflardaki aynı veya benzer görevlerin aynı veya benzer kadro, unvan veya derecesi dikkate alınır." hükmüne yer verilmiştir.
4865 sayılı Yasa hükümlerine dayanılarak Bakanlar Kurulunca Bor Araştırma Enstitüsünde Çalıştırılacak Personelin Sözleşme Usul ve Esasları İle Mali Haklarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmelik kabul edilerek 04.11.2006 tarihli ve 26336 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulmuş, bu Yönetmeliğin "İstihdam kaynakları " başlıklı 11. maddesinin üçüncü fıkrasının (h) bendinde, Enstitü pozisyonlarına atanacak sürekli personelden savunma uzmanı için; en az dört yıllık lisans eğitimi veren yükseköğretim kuramlarından mezun olmak, koşulunun aranacağı, "Ücret başlıklı 17. maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde, Enstitüde istihdam edilen sürekli personelin her türlü mali ve sosyal hakları net toplamı, ortalama ücret toplamı üst sınırının; savunma uzmanı, sekreter ve şoför için en az %20'unu ve en fazla %30'unu geçmemek üzere Yönetim Kurulunca belirleneceği şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Anılan yasa ve KHK hükümleri ile davalı idaredeki personelin pozisyon unvan ve sayılarında mevcut pozisyon sayılarında değişiklik yapılmasına, mevcut hizmet birimlerinin kaldırılmasına ve yeni hizmet birimlerinin kurulmasına, tüm personeli için yapılan bütün ayni ve nakdi ödemelerin tümünün altı aylık net ortalaması toplamının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi en yüksek Devlet memuruna her ne ad altında olursa olsun fiilen yapılan mali ve sosyal hak niteliğindeki her türlü ödemeler dahil bulunacak toplamının altı aylık net ortalamasını geçemeyeceği belirtilerek aylık toplam net ücret tutarının üst sınırı çizilmiş, kapsama dahil kuruluşlarda uygulanacak ortalama ücret toplamı üst sınırını, ortalama kanuni ücret tavanını geçmemek üzere, anılan her kuruluş için ayrı ayrı veya birlikte tespit etmeye veya değiştirmeye; gerektiğinde ortalama ücret toplamı içinde yer alan ödeme unsurlarını ayrıca belirlemeye veya sınırlandırmaya; uygulamaya ilişkin esas, usul ve diğer hususlar ile ödeme tarihlerini düzenlemeye; ortalama ücret toplamı ve ortalama kanuni ücret tavanı kapsamındaki ödemeleri belirlemeye, kapsama dahil edip etmemeye, Devlet memurlarının mali ve sosyal haklarında yapılacak genel veya kısmi nitelikteki artış oranlarını geçmemek üzere ortalama ücret toplamı üst sınırını daha düşük oranlarda artırmaya Bakanlar Kurulu yetkili kılınmış, davalı idarede görevli personele yapılacak aylık net ödemelerin, emsali Devlet memurlarına kendi mevzuatları uyarınca yapılan bir aylık toplam net tutarı ile birebir aynı olması öngörülmemiştir.
Bu durumda Bakanlar Kurulunca kabul edilen davaya konu Yönetmeliğin iptali istenilen 17. maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendindeki düzenlemenin anılan Kurula verilen yetki çerçevesinde yapıldığı, üst hukuk normları ile çelişmediği açık olduğundan davaya konu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Diğer taraftan 4865 sayılı Kanunda, Enstitü personelinin ücret ve malî haklar dışında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olduğu belirtilmiş, Devlet memurları ile 8/6/1984 tarihli ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki kamu iktisadî teşebbüslerinde görev yapan sözleşmeli personelin liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları belirlemek amacıyla hazırlanarak 18.04.1999 tarih ve 23670 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 15.03.1999 tarih ve 99/12674 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin "Görevde Yükselmeye İlişkin Esaslar Öğrenim düzeyi" başlıklı 5. maddesinde, Devlet memurlarının bu Yönetmelik kapsamındaki görevlere atanabilmeleri için gerekli olan öğrenim düzeyleri kurumları tarafından çıkarılacak yönetmeliklerinde unvanlar itibariyle gösterileceği, bu maddenin (a) bendinde, Devlet memurlarının; "Müdür, Şube Müdürü, Başmühendis, Araştırmacı, Eğitim Uzmanı, Uzman, Müdür Yardımcısı, Çözümleyici ve bu düzeyde bulunan görevler ile daha üstü görevlere atanabilmeleri için en az dört yıllık yüksek öğrenim," görmüş olmaları şarttır." kuralına yer verilmiştir.
Davaya konu Yönetmeliğin iptali istenilen 11. maddesinin üçüncü fıkrasının (h) bendinde, savunma uzmanı için, anılan yönetmelikte uzmanlar için öngörülen koşullardan biri olan en az dört yıllık lisans eğitimi veren yükseköğretim kuramlarından mezun olmak koşuluna yer verilerek Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğe paralel bir düzenleme yapılmış olması karşısında bu madde de hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Davanın tazminat istemine ilişkin kısmına gelince; dosyanın incelenmesinden, davacının 20.09.2012 tarihinde Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü Sürekli Personel İdari Hizmet Sözleşmesi imzalayarak Bor Araştırma Enstitüsünde savunma uzmanı olarak göreve başladığı, bu unvanın, 15.12.2017 tarihinde sivil savunma uzmanı olarak değiştiği, 15.12.2017 tarihinde imzalanan Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü Sürekli Personel İdari Hizmet Sözleşmesi ile bu tarihten sonrada sivil savunma uzmanı unvanı ile görevine devam ettiği, davacıya yapılan ödemelerin yürürlükte bulunan mevzuata ve taraflar arasında imzalanan idari sözleşmeye uygun olarak yapıldığının anlaşıldığı, diğer taraftan mevzuatta davalı idarenin personelinin ücret ve diğer mali haklarının, emsal olarak alındığı Genel İdare Hizmetleri Sınıfında yer alan Devlet memurlarının ücret ve diğer mali hakları ile tamamen aynı olacağının öngörülmemesi karşısında olayda davalı idarenin davacıya tazminat ödemekle yükümlü tutulmasını gerektiren herhangi bir durum bulunmamaktadır.
Belirtilen nedenlerle davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 09/07/2018 tarih ve 30743 sayılı 3. Mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanan 703 sayılı Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 218. ve 219. maddeleri uyarınca, Başbakanlık yerine Cumhurbaşkanlığı; 15/07/2018 tarih ve 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nde değişiklik yapan 28/03/2020 tarih ve 31082 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 57 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 2. ve 14. maddeleri uyarınca Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü yerine Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu hasım mevkiine alınmak suretiyle işin gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünde bilgisayar işletmeni olarak görev yapmakta iken, 19/09/2012 tarihinde görevinden ayrılan ve 20/09/2012 tarihinde Ulusal Bor Araştırma Enstitüsünde ... olarak göreve başlayan davacı tarafından, ücret ve diğer mali haklarının Ulusal Bor Araştırma Enstitüsünde göreve başladığı 20/09/2012 tarihinden itibaren 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 11. maddesi uyarınca genel idare hizmetleri sınıfında savunma uzmanı kadrosundaki Devlet memurlarının yararlandığı haklar emsal alınarak hesaplanması ve 15/01/2017 tarihi itibarıyla her ay yaklaşık 350,00-TL eksik maaş ödenmesi sebebiyle meydana gelen mağduriyetinin de giderilmesi istemiyle yaptığı 30/01/2017 tarihli başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlem ve işlemin dayanağı 09/10/2006 tarih ve 2006/11103 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilerek 04/11/2006 tarih ve 26336 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ulusal Bor Araştırma Enstitüsünde Çalıştırılacak Personelin Sözleşme Usul ve Esasları İle Mali Haklarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmelik'in 11. maddesinin üçüncü fıkrasının (h) bendi ile 17. maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinin iptali ile yoksun kaldığı mali, sosyal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte geriye dönük olarak ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
4865 sayılı Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü Kurulması Hakkında Kanun'un işlem tarihinde yürürlükte bulunan "Personelin atanma şartları ve statüsü" başlıklı 12. maddesinde, "Enstitü hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, idarî hizmet sözleşmesi ile istihdam edilen sürekli personel eliyle yürütülür. Enstitü personelinin pozisyon unvan ve sayıları ekli Cetvelde gösterilmiştir. Söz konusu unvanların birimlere dağılımını yapmaya Başkanın önerisi üzerine Yönetim Kurulu yetkilidir. Personelin pozisyon unvan ve sayılarında mevcut pozisyon sayılarının iki katını aşmamak kaydıyla değişiklik yapılmasına, mevcut hizmet birimlerinin kaldırılmasına ve yeni hizmet birimlerinin kurulmasına, Enstitünün teklifi, Bakanın onayı üzerine Bakanlar Kurulunca karar verilir. Enstitü personeli ücret ve malî haklar dışında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabidir. .... Enstitü personelinin nitelikleri ile sözleşme usul ve esasları, Enstitünün önerisi ve Bakanın onayı üzerine Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulacak yönetmelik ile tespit edilir. Enstitüde istihdam edilecek yabancı danışman ve uzmanların nitelikleri ile sayısı, ücretleri ve sözleşme usul ve esasları da bu yönetmelikte düzenlenir. Yabancı danışman ve uzmanlar hariç, Enstitü personelinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin (A) bendinin (1), (4), (5), (6) ve (7) numaralı alt bentlerinde belirtilen şartlar ile Enstitünün amaçlarının gerektirdiği nitelikleri taşımaları zorunludur."; "Malî hakları" başlıklı 13. maddesinde, ".....Yabancı danışman ve uzmanlar hariç, Enstitü Başkanı ile sürekli ve süreli personelin aylık ücret ve diğer mali hakları, 13/7/2001 tarihli 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri çerçevesinde Bakanlar Kurulu tarafından belirlenir. ....." hükmüne yer verilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Sınıflandırmada öğrenim unsuru" başlıklı 41. maddesinde, "Genel olarak ortaokulu bitirenler memur olabilirler. Ortaokul mezunlarından istekli bulunmadığı takdirde ilkokulu bitirenlerin de alınması caizdir. Bir sınıfta belli görevlere atanabilmek veya bu görevlerde belli derecelere yükselebilmek için, kuruluş kanunları veya bu kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ve kuruluş kanunlarına dayanılarak çıkarılacak yönetmelikler ile işin gereğine göre daha yüksek öğrenim dereceleri veya muayyen fakülte, okul veya öğrenim dallarını veya meslek içi veya meslekle ilgili eğitim programlarını bitirmiş olmak veya yabancı dil bilmek gibi şartlar konulabilir."; "Genel ve özel şartlar" başlıklı 48. maddesinin "Özel şartlar" başlıklı (B) bendinin (1) numaralı alt bendinde, " Hizmet göreceği sınıf için 36 ve 41 nci maddelerde belirtilen öğretim ve eğitim kurumlarının birinden diploma almış olmak,"; (2) numaralı alt bendinde, "Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak." hükmüne yer verilmiştir.
13/07/2001 tarih ve 24461 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 14. maddesinde, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra; birinci fıkrasında, belirtilen bütün kamu kurum ve kuruluşları tarafından; yönetim ve denetim kurulu ile kurul, üst kurul üyeleri dahil tüm personeli için her ne ad altında olursa olsun yapılan diğer mali ödemeler ile sosyal hak kapsamında yapılan bütün ayni ve nakdi ödemelerin tümünün altı aylık net ortalaması toplamının 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi en yüksek Devlet memuruna her ne ad altında olursa olsun fiilen yapılan mali ve sosyal hak niteliğindeki her türlü ödemeler dahil bulunacak toplamının altı aylık net ortalamasını (bundan sonra "ortalama kanuni ücret tavanı" olarak anılacaktır) geçemeyeceği, ikinci fıkrasında da Bakanlar Kurulu; kapsama dahil kuruluşlarda uygulanacak ortalama ücret toplamı üst sınırını, ortalama kanuni ücret tavanını geçmemek üzere, anılan her kuruluş için ayrı ayrı veya birlikte tespit etmeye veya değiştirmeye; gerektiğinde ortalama ücret toplamı içinde yer alan ödeme unsurlarını ayrıca belirlemeye veya sınırlandırmaya; uygulamaya ilişkin esas, usul ve diğer hususlar ile ödeme tarihlerini düzenlemeye; ortalama ücret toplamı ve ortalama kanuni ücret tavanı kapsamındaki ödemeleri belirlemeye, kapsama dahil edip etmemeye, bu husustaki tereddütleri gidermeye; Devlet memurlarının mali ve sosyal haklarında yapılacak genel veya kısmi nitelikteki artış oranlarını geçmemek üzere ortalama ücret toplamı üst sınırını daha düşük oranlarda artırmaya yetkili olduğu, üçüncü fıkrasında, kapsama dahil kuruluşlar, Bakanlar Kurulu kararıyla tespit edilecek ortalama ücret toplamı üst sınırının altında, ortalama ücret toplamı alan personeli hakkında; Bakanlar Kurulu kararıyla tespit edilecek ortalama ücret toplamı üst sınırını aşmamak, usul ve esaslar ile diğer belirlemelere uymak kaydıyla, ortalama ücret toplamını oluşturan ödemeleri mevzuatları dahilinde tespit etmeye devam edecekleri, ancak, bu tespitlerini yaparken hiçbir surette ortalama ücret toplamı üst sınırını aşacak şekilde ödemeye sebep olacak düzenleme, değişiklik veya artış yapamayacakları, son fıkrasında da, diğer kanunların bu maddeye aykırı hükümlerinin uygulanmayacağı belirtilmiştir.
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye 02/11/2011 tarih ve 28103 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 11/10/2011 tarih ve 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 15/01/2012 tarihinde yürürlüğe giren 1. maddesiyle eklenen Ek 11. maddenin birinci fıkrasının c) bendinde, (Değişik: 12/7/2013-6495/73 md.) "Türk Akreditasyon Kurumu Genel Sekreterliği, Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü Başkanlığı, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı, Türk Standardları Enstitüsü Başkanlığı, kalkınma ajansları ve Mesleki Yeterlilik Kurumu kadro ve pozisyonlarına ilk defa veya yeniden atanan genel müdür, genel sekreter, genel müdür yardımcısı ve genel sekreter yardımcısı unvanlı personel ile uzman unvanlı meslek personeline, ilgili mevzuatı uyarınca ödenen her türlü maaş, aylık, ücret, ek ücret, prim, zam, tazminat, ikramiye, fazla çalışma ücreti, kâr payı ve her ne ad altında olursa olsun yapılan diğer ödemeler ile sosyal hak ve yardımlar kapsamında yapılan bütün ayni ve nakdî ödemelerin bir aylık toplam net tutarı; genel müdür ve genel sekreterler için bakanlık genel müdürü, genel müdür yardımcısı ve genel sekreter yardımcıları için bakanlık genel müdür yardımcısı, uzman unvanlı meslek personeli için Başbakanlık uzmanlarına mevzuatında kadrosuna bağlı olarak malî haklar ile sosyal hak ve yardımlar kapsamında yapılması öngörülen ödemelerin bir aylık toplam net tutarını geçemez.", ç) bendinde de (Değişik: 12/7/2013-6495/73 md.) (b) ve (c) bentlerinde yer alan idarelerde istihdam edilen personelden anılan bentlerde emsali belirlenmemiş olan personele, ilgili mevzuatı uyarınca ödenen her türlü maaş, aylık, ücret, ek ücret, prim, zam, tazminat, ikramiye, fazla çalışma ücreti, kâr payı ve her ne ad altında olursa olsun yapılan diğer ödemeler ile sosyal hak ve yardımlar kapsamında yapılan bütün ayni ve nakdî ödemelerin bir aylık toplam net tutarı, ilgili kurumun önerisi Devlet Personel Başkanlığının görüşü ve Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca belirlenecek emsali Devlet memuruna ilgili mevzuatında kadrosuna bağlı olarak malî haklar ile sosyal hak ve yardımlar kapsamında yapılması öngörülen ödemelerin bir aylık toplam net tutarını geçemez. Emsal alınacak memur unvanlarının tespitinde, kadro veya pozisyon unvanları ile ifa ettikleri görevler itibarıyla 657 sayılı Kanun'a göre girebilecekleri sınıflardaki aynı veya benzer görevlerin aynı veya benzer kadro, unvan veya derecesi dikkate alınır." hükmüne yer verilmiştir.
4865 sayılı Kanun hükümlerine dayanılarak Bakanlar Kurulunca yürürlüğe konulmasına karar verilen ve 04/11/2006 tarih ve 26336 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ulusal Bor Araştırma Enstitüsünde Çalıştırılacak Personelin Sözleşme Usul ve Esasları İle Mali Haklarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmeliğin "İstihdam kaynakları" başlıklı 11. maddesinin 12/01/2017 tarih ve 29946 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile eklenen üçüncü fıkrasının (h) bendinde, Enstitü pozisyonlarına atanacak sürekli personelden savunma uzmanı için; en az dört yıllık lisans eğitimi veren yükseköğretim kuramlarından mezun olmak, koşulunun aranacağı, "Ücret başlıklı 17. maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde, Enstitüde istihdam edilen sürekli personelin her türlü mali ve sosyal hakları net toplamının, ortalama ücret toplamının üst sınırının; savunma uzmanı, sekreter ve şoför için en az %20'unu ve en fazla %30'unu geçmemek üzere Yönetim Kurulunca belirleneceği şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Diğer taraftan 4865 sayılı Kanun'da, Enstitü personelinin ücret ve malî haklar dışında 657 sayılı Kanun'a tabi olduğu belirtilmiş, Devlet memurları ile 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki kamu iktisadî teşebbüslerinde görev yapan sözleşmeli personelin liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları belirlemek amacıyla hazırlanarak 18/04/1999 tarih ve 23670 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 15/03/1999 tarih ve 99/12674 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin "Görevde Yükselmeye İlişkin Esaslar Öğrenim düzeyi" başlıklı 5. maddesinde, Devlet memurlarının bu Yönetmelik kapsamındaki görevlere atanabilmeleri için gerekli olan öğrenim düzeyleri kurumları tarafından çıkarılacak yönetmeliklerinde unvanlar itibariyle gösterileceği, bu maddenin (a) bendinde, Devlet memurlarının; "Müdür, Şube Müdürü, Başmühendis, Araştırmacı, Eğitim Uzmanı, Uzman, Müdür Yardımcısı, Çözümleyici ve bu düzeyde bulunan görevler ile daha üstü görevlere atanabilmeleri için en az dört yıllık yüksek öğrenim," görmüş olmaları şarttır." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava, Ulusal Bor Araştırma Enstitüsünde Çalıştırılacak Personelin Sözleşme Usul ve Esasları ile Mali Haklarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmeliğin iptali istenen 11. maddesinin üçüncü fıkrasının (h) bendi yönünden incelendiğinde;
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; 4865 sayılı Kanun'un 12. maddesinde yapılan atıf uyarınca davacının da tabi olduğu 657 sayılı Kanun'a dayanılarak, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları belirlemek amacıyla hazırlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 5. maddesinde; davacının görev yaptığı uzman düzeyinde bulunan görevler ve daha üst kadrolara atanabilmek için 4 yıllık yükseköğrenim görme şartının getirildiği, dava konusu Yönetmeliğin iptali istenen 11. maddesinin üçüncü fıkrasının (h) bendinde de anılan Yönetmelik ile aynı yönde yapılan düzenleme ile savunma uzmanları için 4 yıllık lisans şartının getirildiği görülmektedir.
Davacının "uzman" unvanını haiz olduğu ve görevin nitelik gerektirdiği, ayrıca liyakat ve kariyer ilkeleri dikkate alınarak hazırlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğe paralel bir düzenleme getirildiği dikkate alındığında, üst hukuk normlarına aykırılık teşkil etmeyen dava konusu Yönetmeliğin iptali istenen 11. maddesinin üçüncü fıkrasının (h) bendinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Dava, Ulusal Bor Araştırma Enstitüsünde Çalıştırılacak Personelin Sözleşme Usul ve Esasları ile Mali Haklarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmeliğin iptali istenen 17. maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendi yönünden incelendiğinde;
Yukarıda yer verilen Kanun ve Kanun Hükmünde Kararname hükümleri gereğince, Devlet memurlarının mali ve sosyal haklarında yapılacak genel veya kısmi nitelikteki artış oranlarını geçmemek üzere ortalama ücret toplamı üst sınırını belirleme hususunda Bakanlar Kurulu yetkili kılınmış, davalı idarede görevli personele yapılacak aylık net ödemelerin, emsali Devlet memurlarına kendi mevzuatları uyarınca yapılan bir aylık toplam net tutarı ile birebir aynı olması öngörülmemiştir.
Bu durumda, Bakanlar Kurulunca kabul edilen davaya konu Yönetmeliğin iptali istenilen 17. maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendindeki düzenlemenin anılan yetki çerçevesinde yapıldığı ve üst hukuk normları ile çelişmediği açık olduğundan, davaya konu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Dava, davacının, 30/01/2017 tarihli başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ve yoksun kaldığı mali, sosyal ve özlük haklarının işletilecek yasal faiziyle birlikte geriye dönük olarak ödenmesi istemi yönünden incelendiğinde;
Davacının 30/01/2017 tarihli başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin, iptali istenen Yönetmelik maddeleri uyarınca tesis edildiği ve anılan Yönetmelik maddelerinin yukarıda yer verilen açıklamalar uyarınca hukuka uygun bulunduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Davacı hakkında tesis edilen işlem hukuka uygun bulunduğundan, işlemin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle talep edilen parasal hakka ilişkin istemin de reddi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 04/11/2006 tarih ve 26336 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ulusal Bor Araştırma Enstitüsünde Çalıştırılacak Personelin Sözleşme Usul ve Esasları ile Mali Haklarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmelik'in 11. maddesinin üçüncü fıkrasının (h) bendi ile 17. maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinin iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE,
2. Davacının 30/01/2017 tarihli başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ve yoksun kaldığı mali, sosyal ve özlük haklarının işletilecek yasal faiziyle birlikte geriye dönük olarak ödenmesi istemi yönünden DAVANIN REDDİNE,
3. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen …-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,
5. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 27/04/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.