Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2018/3648 E. , 2021/2651 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/3648
Karar No : 2021/2651
DAVACI : ... Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 1- ... (Mülga ... )
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Bakanlığı
(Mülga ... Başkanlığı)
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : 21/07/2017 tarih ve 30130 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İktisadi Teşebbüsleri, Türkiye Kalkınma Bankası Anonim Şirketi, İller Bankası Anonim Şirketinde ve PTT Anonim Şirketinde 2016 ve 2017 Yıllarında Uygulanacak Ücretlerin Tespitine İlişkin 2017/1 sayılı Tebliğin ilişiğinde yer alan, 2017/T-7 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararı’nın 1. maddesinin ikinci fıkrasındaki "avukatlık vekâlet ücreti" ibaresinin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Dava konusu Yüksek Planlama Kurulu (YPK) Kararının
21/07/2017 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdiği, anılan Karar’da, çalışan kapsam dışı personelin ücretlerinin 01/01/2016 tarihinden itibaren %6,9 oranında arttırıldıktan sonra, çalışanların “aylık ücret, her türlü sosyal yardım, zam, tazminat, ödenek, vekâlet ücreti, avukatlık vekâlet ücreti (6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanununun 27 nci maddesi kapsamındaki personel hariç), temettü, prim, ikramiyelerden bir aya isabet eden miktar ve diğer adlar altında yapılan ödemelerin (yönetim kurulu üyeliği ücreti ve ek ödemesi, harcırah, doğum ve ölüm yardımları hariç) brüt aylık ortalaması”nın maksimum tutarının her bir kurum bazında belirlenerek, ücretlere üst limit getirildiği, dava konusu Yüksek Planlama Kurulu Kararı’nda önceki yıllardan farklı olarak “avukatlık vekâlet ücreti”nin de anılan ücret limitine dahil olduğu, anılan Karar'ın 2017 yılında yayımlanmasına rağmen, hem 2016, hem de 2017 ilişkin olduğu, 2016 yılında hukuken bu yönde bir düzenleme mevcut olmadığından vekâlet ücretlerinin herhangi bir limit uygulanmaksızın ödendiği, yapılan geçmişe dönük düzenleme nedeniyle, çalışanların söz konusu bedellerin iadesi talepleri ile karşı karşıya oldukları, Yüksek Planlama Kurulu Kararı’nın kazanılmış hakları ihlal etmesinin yanında, geçmişe yürütülmesi nedeniyle de hukuka aykırılık teşkil ettiği ileri sürülmüştür.
Davada karşı taraftan tahsil edilerek ayrı bir havuzda toplanan vekâlet ücreti ödemesinin Hazineye bir külfeti de olmadığından, vekâlet ücreti ödemelerinin Yüksek Planlama Kurulu Kararı ile sınırlandırılmasının mümkün olmadığı, Yüksek Planlama Kurulu'nun “vekâlet ücreti” hususunda karar verme yetkisinin bulunmadığı, kamuda görev yapan memurlara yapılan vekâlet ücreti ödemelerinde belli bir limite tabi tutulmakta ve bu limit dahilinde ödeme yapılmakta olduğundan, Yüksek Planlama Kurulu Kararı ile getirilen sınırlama ile ikinci bir limite tabi tutulma olduğu, vekâlet ücretinin davada haksız çıkan tarafça ödendiği, kamu işvereninin bütçesinden yapılan bir ödeme olmadığından, kamunun mal varlığında bir azalmaya sebep mümkün olmadığından, Yüksek Planlama Kurulu Kararı ile sınırlama getirilmesinin bu Kararın amacına aykırılık teşkil edeceği, Avukatlık ücretinin kanunda düzenlenen bir hak olduğundan idari karar mahiyetinde olan Yüksek Planlama Kurulu Kararı ile sınırlandırılmasının mümkün olmadığı, Avukatlık Kanunu’nun 164. maddesinde; dava sonunda kararla tarifeye dayanılarak karşı tarafa yüklenecek vekâlet ücretinin avukata ait olduğu, bu ücretin, iş sahibinin borcu nedeniyle takas ve mahsup edilemeyeceği, haczedilemeyeceği ve bunun aksinin kararlaştırılamayacağının belirtilerek güvence altına alındığı, “…avukata aittir.” “ibaresinin iptaline ilişkin başvuru sonucunda Anayasa Mahkemesi tarafından bu ibarenin Anayasa’ya aykırı olmadığına ve bu ücretin avukatın şahsi hakkı olduğuna karar verildiği, Yüksek Planlama Kurulu Kararı’nın 2016 ve 2017 yıllarında uygulanacak ücretlerin tespitine ilişkin olduğu, oysa vekâlet ücretinin her ay düzenli olarak yapılan bir ödeme olmadığı, sürekliliğinin bulunmadığı, davanın kazanılması ve hatta karşı taraftan tahsil edilmiş olması halinde ödendiği düşünüldüğünde “ücret” olarak değerlendirilemeyeceğinden Yüksek Planlama Kurulu Kararı ile üst limit belirlenmesinin mümkün olmayacağı, vekâlet ücretinin limit kapsamında değerlendirilmesinin, diğer kamu avukatları ile Yüksek Planlama Kurulu Kararı kapsamındaki kurum ve kuruluşlarda çalışan avukatlar arasında eşitsizlik yaratacağı, vekâlet ücretinin Yüksek Planlama Kurulu Kararı limiti kapsamında değerlendirilmesinin, mesleğe yeni başlayan bir avukata ödenen vekâlet ücretinden, kıdem ve unvan yükseldikçe limite yaklaşıldığından meslekte tecrübe sahibi hukukçuların mahrum bırakılmasına neden olduğu, diğer bir deyişle yeni işe başlayan daha düşük kıdem ve unvanda çalışan personel ile daha önce işe başlayan kıdem ve unvanı yüksek olan personelin ücretlerinin eşitlenmesi sonucunu doğurduğu ileri sürülmüştür.
DAVALI İDARELERİN SAVUNMASI : Davalı Cumhurbaşkanlığı (Mülga Başbakanlık) ile
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Mülga Devlet Personel Başkanlığı) tarafından, 21/07/2017 tarihli ve 30130 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2017/T-7 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararı’nın kapsamına giren kurumların; 22/01/1990 tarih ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 9 ve Ek 1. maddesindeki kamu iktisadi teşebbüsleri, PTT Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü, Kalkınma Bankası Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü, İller Bankası Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü, Özelleştirme Programında yer alan diğer kuruluşlar olduğu, söz konusu kurum ve kuruluşların teşkilat kanunlarında veya genel düzenlemelerde personelin mali haklarının tespiti hususunda Yüksek Planlama Kuruluna açıkça yetki verildiği, kapsamda olan Kamu İktisadi Teşebbüslerine ilişkin olarak, bu kapsama giren personelin mali haklarına ilişkin 527 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlileri ile İlgili Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname’nin 31. maddesi ile işçi statüsünde kapsamdışı personel olarak istihdam edilenlerin mali haklarının belirlenmesinde Yüksek Planlama Kurulunun yetkilendirilmediği, ancak avukatlık vekâlet ücretinin üst sınır dikkate alınmaksızın ayrıca ödeneceğine ilişkin bir hükme yer verilmediği, kapsamda olan Kalkınma Bankası Anonim Şirketi Genel Müdürlüğüne ilişkin olarak; 4456 sayılı Türkiye Kalkınma Bankası Anonim Şirketinin Kuruluşu Hakkında Kanun'un 15. maddesinde; “aylık ücret, her türlü sosyal yardımlar, zam, tazminat, ödenek veya diğer adlar altında yapılan bütün ödemelerin (ikramiyelerden bir aya isabet eden Yüksek Planlama Kurulu tarafından miktar dahil, yönetim üyeliği ücreti hariç) aylık ortalaması…. Üst limiti geçemez.” ibaresinde üst sınıra tabi olmayacak yönetim kurulu üyeliği ücretinin belirtildiği, ancak avukatlık vekâlet ücretine yer verilmediği, kapsamda olan İller Bankası Anonim Şirketi Genel Müdürlüğüne İlişkin olarak; 6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun'un 12. maddesinde kamu personeline yapılacak ödeme kalemlerinin sayma yolu ile belirlendiği, ayrıca diğer adlar altında yapılacak tüm ödeme kalemlerinin de Yüksek Planlama Kurulu tarafından belirlenecek üst sınıra tabi olduğunun belirtildiği, kapsamda olan Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. Genel Müdürlüğüne ilişkin olarak; 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu’nun 27. maddesinde; “avukatlık vekâlet ücreti hariç” ibaresine yer verilerek “avukatlık vekâlet ücreti”nin Yüksek Planlama Kurulunun üst sınırına tabi olmadığının açıkça ifade edildiği, dava konusu Yüksek Planlama Kurulu Kararı’nın dayanağı olan mevzuat hükümlerine uygun olarak düzenlendiği ve hukuka aykırı bir yönünün bulunmadığı, diğer taraftan kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen avukatların avukatlık vekâlet ücretinin, mali ve sosyal haklarına ilişkin düzenlemelerden ayrı olarak düzenlendiği, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 146. maddesinde avukatlık vekâlet ücretinin nasıl ve ne şekilde ödeneceği ayrıntılı düzenlenmişken, 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kaldırılarak, aynı Kanun Hükmünde Kararname’nin 14. maddesi ile yeniden düzenlendiği, 659 sayılı KHK ile ödenecek vekâlet ücretine üst sınır getirilmesinin 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’na aykırılık teşkil etmediği, dava konusu 2017/T-7 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararındaki üst limite göre ödeme yapılacağı, hiç ödeme yapılmamasının söz konusu olmadığı, 21/08/2015 tarih ve 2015/T-17 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararının 2014 ve 2015 yıllarını kapsadığı, hukuki boşluk oluşmaması için 2016 ve 2017 yıllarını kapsayan 2017/T-7 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararının düzenlenmesinin gerektiği, Yüksek Planlama Kurulu Kararı ile geriye dönük işlem tesis edilmesinin kişilerin menfaatine olduğu, düzenleyici işlem ile Karar kapsamındaki kişilere yönelik olarak onların lehine geriye dönük işlem tesis edilerek ücret tavanlarında artışa gidildiği, Danıştay Onbirinci Dairesinin kararıyla Yüksek Planlama Kurulu'nun 21/07/2010 tarih ve 2010/T-28 sayılı Kararı'nın 2. maddesinin 2. bendinde yer alan "vekâlet ücreti" ibaresinin iptaline karar verildiğinden, 21/08/2015 tarih ve 2015/T-17 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararında “avukatlık vekâlet ücreti” tavan ücretinin dışında tutulduğu, ancak söz konusu iptal kararının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu kararı ile bozulduğu, dava konusu Yüksek Planlama Kurulu Kararının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu Kararına uygun olduğu savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : 18/07/2017 tarih ve 2017/T-7 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararının iptali istenilen 1. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “avukatlık vekâlet ücreti” ibaresine ilişkin olarak, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 21/01/2015 tarih ve E:2012/2025, K:2015/40 sayılı kararında da belirtildiği üzere, avukatlık vekâlet ücretinin, genel, düzenli bir ödeme niteliğinde olmayan prim, ikramiye vb. ödemelerden herhangi bir farkı bulunmadığı göz önüne alındığında, kamu personeli arasında ücret dengesini sağlamak amacıyla personel sözleşme ücretlerinin alt ve üst sınırlarını belirleyen söz konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Ankara Barosu Başkanlığı tarafından, 21/07/2017 tarihli ve 30130 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2017/1 sayılı Tebliği içeriğinde yer alan, 2017/T-7 sayılı Yüksek Planlama Kurulu kararının 1. maddesinin 2. fıkrasında bulunan "avukatlık vekalet ücreti" ibaresinin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
08/06/2011 tarih ve 27958 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yayımı tarihinde yürürlüğe giren 641 sayılı Kalkınma Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin "Yüksek Planlama Kurulu" başlıklı 22. maddesinde "1)Yüksek Planlama Kurulu, Başbakanın başkanlığında, Bakan ile Başbakanın belirleyeceği diğer bakanlardan oluşur. Başbakanın bulunmadığı toplantılara Bakan veya Başbakanın belirleyeceği bir bakan başkanlık eder. Kurulun görüşeceği konuların mahiyet ve özelliğinin gerektirdiği durumlarda, Kurula Başkan tarafından diğer bakanlar ve kamu görevlileri de çağrılabilir. (2) Ekonomik, sosyal ve kültürel hedefler ile politikaların belirlenmesine esas teşkil edecek hususlar Yüksek Planlama Kurulunda görüşülerek tespit edilir. Bu suretle tespit edilen esaslar Bakanlar Kurulunda öncelikle görüşülerek karara bağlanır. (3) Yüksek Planlama Kurulunun görevleri şunlardır: a) İktisadi, sosyal ve kültürel kalkınmayı planlamada ve politika hedeflerin tayininde Bakanlar Kuruluna yardımcı olmak ve hazırlanacak kalkınma planları ile yıllık programları, Bakanlar Kuruluna sunulmadan önce, belirlenen amaçlara uygunluk ve yeterlik bakımından incelemek. b) Ülkenin yurtiçi ve yurtdışı ekonomik hayatıyla ilgili konularda yüksek düzeyde kararlar almak. c) Yatırım ve ihracatın teşvikine ilişkin esasları tespit etmek. ç) Toplu Konut İdaresi bütçesini onaylamak. d) Kanunlarla ve diğer mevzuatla yetki verilen konularda karar vermek." hükmüne yer verilmiştir.
399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 9. maddesinde, özel hukuk hükümlerine göre kurulmuş olup yönetim kademelerinde iş kanunları çerçevesinde personel çalıştıran ve ekli 1 sayılı cetvelde yer almayan teşebbüs ve bağlı ortaklık personeli hakkında, yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten önce tabi oldukları iş kanunu hükümlerinin, Ek 1. maddesinde de, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten önce özel hukuk hükümlerine göre kurulmuş Teşebbüslerin personeli hakkında özel hukuk hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.
527 sayılı KHK'nin 31. maddesinin 2. fıkrasında, "233 ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamı dışında kalan kamuya ait bankalarla 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 9 ve Ek 1 inci maddelerinde belirlenen kuruluşlardan yönetim kademelerinde sözleşmeli statüde personel çalıştıranların genel müdür, genel müdür yardımcısı, daire başkanı, müdür, grup başkanı, müdür ve başkan yardımcısı, şef ve memur gibi unvanlarla çalışan yönetim personelinin (kapsam dışı personel dahil) mevzuatlarına göre tespit edilecek sözleşme ücretlerinin yürürlüğe konulabilmesi için ilgili Bakanlıkça ayrıca Yüksek Planlama Kurulunun uygun görüşünün alınması şart olup sözkonusu ücretlerde gerektiğinde düzenleme yapmaya Yüksek Planlama Kurulu yetkilidir." kuralına yer verilmiştir.
Anılan hükümlerden, kamu iktisadi teşebbüslerinde kapsam dışı personel statüsünde çalışanların ücretlerine ilişkin düzenleme yapma konusunda Yüksek Planlama Kurulu Kurulunun yetkilendirildiği anlaşılmaktadır.
Davaya konu 21/07/2017 tarih ve 30130 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 22/01/1990 tarihli ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 9 ve ek 1 inci maddelerine tabi kuruluşlarla, bu Kanun Hükmünde Kararname kapsamı dışında kalan ve 15/11/2000 tarihli ve 4603 sayılı Kanuna tabi olmayan kamu bankaları ile PTT Anonim Şirketinde çalışan kapsam dışı ve sözleşmeli personel ile bu kuruluşlar ile kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları ve iştiraklerinin yönetim kurulu başkan ve üyeleri, denetim ve tasfiye kurulu üyeleri ile denetçilerine 2016 ve 2017 yıllarında uygulanacak ücretlerin tespitine ilişkin 18/07/2017 tarihli ve 2017/T-7 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararının, "Bazı kamu kuruluşlarının 2016 yılı personel ücretleri" başlıklı 1. maddesinin 1. fıkrasında, "399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 9 ve Ek 1 inci maddelerine tabi kuruluşlarla, bu Kanun Hükmünde Kararname kapsamı dışında kalan kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarında (haklarında özelleştirme kararı alınanlar dâhil) çalışan kapsam dışı personelin ücretleri, 1/1/2016 tarihinden itibaren %6,9 oranında artırılmıştır.", 2. fıkrasında, "Kapsam dışı personel ile Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. (6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanununun 27 nci maddesi kapsamındaki), Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş. ve İller Bankası A.Ş. sözleşmeli personeline; aylık ücret, her türlü sosyal yardım, zam, tazminat, ödenek, vekâlet ücreti, avukatlık vekâlet ücreti (6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanununun 27 nci maddesi kapsamındaki personel hariç), temettü, prim, ikramiyelerden bir aya isabet eden miktar ve diğer adlar altında yapılan ödemelerin (yönetim kurulu üyeliği ücreti ve ek ödemesi, harcırah, doğum ve ölüm yardımları hariç) brüt aylık ortalaması; a) Hiç bir şekilde 2.035-TL’den düşük, b) Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş., BOTAŞ ve TPAO’da; genel müdürler için 12.459-TL’den, diğer personel için 10.524-TL’den yüksek, c) Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş. ve İller Bankası A.Ş.’de; genel müdürler için 11.093-TL’den, genel müdür yardımcıları için 10.239-TL’den, diğer personel için 8.539-TL’den yüksek, ç) Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü, TEMSAN ve Türkiye Denizcilik İşletmeleri A.Ş.’de; genel müdürler için 10.911-TL’den, diğer personel için 8.686-TL’den yüksek, d) Diğer kuruluşlarda; genel müdürler için 8.728-TL’den, diğer personel için 6.454- TL’den yüksek olamaz." şeklinde düzenleme yapılmış, "Ücretlerin belirlenmesi" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasında, "Bu Karar kapsamındaki kuruluşlarda açıktan veya naklen atanan, eğitim düzeyi, görev yeri veya unvanı değişen veya kuruluş içinde aynı unvandakilere göre daha az ücret alan kapsam dışı personelin ücretlerini, personelin unvanı, eğitim düzeyi, iş gerekleri, işyeri ve çalışma şartları dikkate alınarak en düşük ve en yüksek ücretler dâhilinde belirlemeye ilgili kuruluş yönetim kurulu yetkilidir.", aynı maddenin 3. fıkrasında da "1 inci maddenin ikinci fıkrasının (ç) bendi kapsamındaki personelin ücretlerinin, belirlenen tavanı geçmemek kaydıyla artırılmasına kuruluş yönetim kurulları yetkilidir. Ancak, bu şekilde yapılacak artış oranı 1 inci maddenin birinci fıkrasındaki artış sonrası oluşacak ücretin %5,4’ünü aşamaz." kuralına yer verilmiştir.
18/07/2017 tarih ve 2017/T-7 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararı'nın 1. maddesinin 2. fıkrası ile personelin ücretlerinin alt ve üst sınırları belirlenirken avukatlık vekalet ücretlerinin de bu sınırlar içine dahil edilmesi nedeniyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. 641 sayılı KHK'nin 22. maddesiyle Yüksek Planlama Kurulu'na verilen görevlerden biri olan ülkenin yurtiçi ve yurtdışı ekonomik hayatıyla ilgili konularda yüksek düzeyde kararlar alma yetkisi dikkate alındığında. farklı kurum ve statülerde görev yapan personel arasında ücret dengesini sağlamak amacıyla Yüksek Planlama Kurulu'nca alınan davaya konu Kamu İktisadi Teşebbüsleri, Türkiye Kalkınma Bankası Anonim Şirketi, İller Bankası Anonim Şirketi ve PTT Anonim Şirketinde 2016 ve 2017 Yıllarında Uygulanacak Ücretlerin Tespitine İlişkin Kararının bu kapsamda alınan bir karar olduğu açıktır.
Diğer taraftan ücret dengesi kurulmaya çalışılırken söz konusu personelin elde ettiği bütün mali hakların değerlendirmeye tabi tutulacağı tabiidir.
Avukatlık sözleşmesi ile görev yapan avukatlarla kamu kurum ve kuruluşlarında idare idare hukuku ilkelerine göre istihdam edilen kamu avukatlarının aynı durumda olmadığından, görevleri kurumun taraf olduğu davalarda vekil sıfatı ile kurumu temsil etmek olan kamu avukatlarına ödenen avukatlık vekalet ücretlerinin, genel ve düzenli bir ödeme niteliğinde olmayan prim, ikramiye vb. ödemelerden herhangi bir farkı bulunmamaktadır.
Bu durumda Kuruluş Yönetim Kurulunca belirlenen sözleşme ücretleri ve bu ücretlerdeki artış oranları ve ücret tavanlarını belirleyen anılan Yüksek Planlama Kurulu Kararı'nın 1. maddesinin 2. fıkrasında belirlenen ücret sınırları içerisine, diğer ödemeler yanında avukatlık vekalet ücretinin de dahil edilmesi kamu personeli arasında ücret dengesini sağlamaya yönelik bir düzenleme olduğundan, iptali istenilen ibarelerde mevzuata aykırılık görülmemiştir.
Belirtilen nedenlerle davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 09/07/2018 tarih ve 30743 sayılı 3. Mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 703 sayılı Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 218. ve 219. maddeleri uyarınca, kaldırılan Başbakanlık makamının iş ve işlemleriyle ilgili olarak açılmış olan davalarda Cumhurbaşkanlığının taraf sıfatını kazanacağı kurala bağlandığından, mülga Başbakanlık yerine Cumhurbaşkanlığı; aynı Kanun Hükmünde Kararname'nin KHK'nin 123. ve Geçici 3. maddesi uyarınca mülga Devlet Personel Başkanlığının yerine Geçici 1. madde 19. bendi ile 21/04/2021 tarih ve 31461 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 73 sayılı Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Kurulması ile Kamu Personel İşlemlerinin Yürütülmesine İlişkin Bazı Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Geçici 1. madde 12. bendi uyarınca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı hasım mevkiine alınarak, gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
21/07/2017 tarihli ve 30130 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İktisadi Teşebbüsleri, Türkiye Kalkınma Bankası Anonim Şirketi, İller Bankası Anonim Şirketinde ve PTT Anonim Şirketinde 2016 ve 2017 Yıllarında Uygulanacak Ücretlerin Tespitine İlişkin 2017/1 sayılı Tebliğin ilişiğinde yer alan, 2017/T-7 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararı’nın 1. maddesinin ikinci fıkrasında; Kapsam dışı personel ile Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. (6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanununun 27 nci maddesi kapsamındaki), Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş. ve İller Bankası A.Ş. sözleşmeli personeline; aylık ücret, her türlü sosyal yardım, zam, tazminat, ödenek, vekâlet ücreti, avukatlık vekâlet ücreti (6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanununun 27 nci maddesi kapsamındaki personel hariç), temettü, prim, ikramiyelerden bir aya isabet eden miktar ve diğer adlar altında yapılan ödemelerin (yönetim kurulu üyeliği ücreti ve ek ödemesi, harcırah, doğum ve ölüm yardımları hariç) brüt aylık ortalaması”nın maksimum tutarının her bir kurum bazında belirlenerek, ücretlere üst limit getirilmiştir.
Söz konusu Karar'da önceki yıllardan farklı olarak “avukatlık vekâlet ücreti”nin de limit uygulanan ücretler arasında sayılması üzerine, davacı Baro tarafından "avukatlık vekâlet ücreti"ne üst limit uygulanmaması gerektiği gerekçesiyle anılan düzenlemenin iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
399 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 9. maddesinde; özel hukuk hükümlerine göre kurulmuş olup yönetim kademelerinde iş kanunları çerçevesinde personel çalıştıran ve ekli 1 sayılı cetvelde yer almayan teşebbüs ve bağlı ortaklık personeli hakkında, yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin yürürlüğe girdiği tarihten önce tabi oldukları iş kanunu hükümlerinin, Ek 1. maddesinde; 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin yürürlüğe girdiği tarihten önce özel hukuk hükümlerine göre kurulmuş olup iş kanunlarına tabi personel çalıştırmakta iken 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin yürürlüğe girdiği tarihten sonra teşebbüs ve bağlı ortaklıkların yeniden teşkilatlanmaları ile kurulan Havaalanları Yer Hizmetleri A.Ş., Türkiye Gemi Sanayii A.Ş., Türkiye Denizcilik İşletmeleri A.Ş. ile D.B. Deniz Nakliyat A.Ş.`nin kadrolarının 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin eki (1) sayılı cetvelden çıkarıldığı ve bu teşebbüs ve bağlı ortaklıkların personeli hakkında, bağlı ortaklıklarının veya yeniden teşkilatlanma suretiyle ayrıldıkları teşebbüs ve bağlı ortaklıkların personelinin 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin yürürlüğe girdiği tarihten önce tabi oldukları iş kanunları hükümlerinin uygulanacağı kurala bağlanmıştır.
18/05/1994 tarih ve 527 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlileri ile İlgili Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin 31. maddesinin ikinci fıkrasında; "233 ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamı dışında kalan kamuya ait bankalarla 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 9 ve Ek 1 inci maddelerinde belirlenen kuruluşlardan yönetim kademelerinde sözleşmeli statüde personel çalıştıranların genel müdür, genel müdür yardımcısı, daire başkanı, müdür, grup başkanı, müdür ve başkan yardımcısı, şef ve memur gibi unvanlarla çalışan yönetim personelinin (kapsam dışı personel dahil) mevzuatlarına göre tespit edilecek sözleşme ücretlerinin yürürlüğe konulabilmesi için ilgili Bakanlıkça ayrıca Yüksek Planlama Kurulunun uygun görüşünün alınması şart olup söz konusu ücretlerde gerektiğinde düzenleme yapmaya Yüksek Planlama Kurulu yetkilidir." kuralına yer verilmiştir.
Davaya konu, 21/01/2017 tarih ve 30130 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2017/1 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri, Türkiye Kalkınma Bankası Anonim Şirketi, İller Bankası Anonim Şirketinde ve PTT Anonim Şirketinde 2016 ve 2017 Yıllarında Uygulanacak Ücretlerin Tespitine İlişkin Tebliğ ekinde yer alan, 18/07/2017 tarih ve 2017/T-7 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararının, "Bazı kamu kuruluşlarının 2016 yılı personel ücretleri" başlıklı 1. maddesinin ikinci fıkrasında; kapsam dışı personel ile Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. (6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanununun 27 nci maddesi kapsamındaki), Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş. ve İller Bankası A.Ş. sözleşmeli personeline; aylık ücret, her türlü sosyal yardım, zam, tazminat, ödenek, vekâlet ücreti, avukatlık vekâlet ücreti (6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanununun 27 nci maddesi kapsamındaki personel hariç), temettü, prim, ikramiyelerden bir aya isabet eden miktar ve diğer adlar altında yapılan ödemelerin (yönetim kurulu üyeliği ücreti ve ek ödemesi, harcırah, doğum ve ölüm yardımları hariç) brüt aylık ortalamasının; a) Hiç bir şekilde 2.035,00 TL’den düşük, b) Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş., BOTAŞ ve TPAO’da; genel müdürler için 12.459,00 TL’den, diğer personel için 10.524,00 TL’den yüksek, c) Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş. ve İller Bankası A.Ş.’de; genel müdürler için 11.093,00 TL’den, genel müdür yardımcıları için 10.239,00 TL’den, diğer personel için 8.539,00 TL’den yüksek, ç) Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü, TEMSAN ve Türkiye Denizcilik İşletmeleri A.Ş.’de; genel müdürler için 10.911,00 TL’den, diğer personel için 8.686,00 TL’den yüksek, d) Diğer kuruluşlarda; genel müdürler için 8.728,00 TL’den, diğer personel için 6.454,00 TL’den yüksek olamayacağı şeklinde düzenleme yapılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda açık metinlerine yer verilen mevzuat bir bütün olarak değerlendirildiğinde; dava konusu 18/07/2017 tarih ve 2017/T-7 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararı’nın 1. maddesinin ikinci fıkrası ile; kamu personelinin ücretlerinin alt ve üst sınırları belirlenirken, "avukatlık vekâlet ücreti" adı altında yapılan ödemelerin bu sınırlar içine dahil edilmesi nedeniyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Kamu kurum ve kuruluşlarında idare hukuku ilkelerine göre istihdam edilen ve görevleri, kurumun taraf olduğu davalarda vekil sıfatı ile kurumu temsil etmek olan kamu avukatlarına ödenen vekâlet ücretinin genel, düzenli ödeme niteliğinde olmayan prim, ikramiye vb. ödemelerden herhangi bir farkı bulunmamaktadır.
Kamu iktisadi teşebbüslerinde kapsam dışı personel statüsünde çalışanların ücretlerine ilişkin düzenleme yapma konusunda Yüksek Planlama Kurulunun yetkili olduğu ve kapsamda olan Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. Genel Müdürlüğü dışındaki diğer kurum ve kuruluşların ilgili mevzuatlarında personele ödenecek ücretin üst sınırı belirlenirken avukatlık vekâlet ücretinin bu kapsamda değerlendirilmeyeceğine ilişkin bir kurala yer verilmediği anlaşılmıştır.
Bu durumda, kamu personeli arasında ücret dengesini sağlamak amacıyla personel sözleşme ücretlerinin alt ve üst sınırlarının belirlenmesi amacıyla yürürlüğe konulan dava konusu 18/07/2017 tarih ve 2017/T-7 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararı'nın 1. maddesinin ikinci fıkrasında, belirlenen sınırlar içerisine diğer ödemeler yanında "avukatlık vekâlet ücreti"nin de dahil edilmesine ilişkin düzenlemede hukuka ve mevzuata aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... -TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen ... -TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 28/04/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.