Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2018/3668 E. , 2022/1390 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/3668
Karar No : 2022/1390
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Sendikası
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Beşiktaş Belediye Başkanlığı ile Tüm Belediye ve Yerel Yönetim Hizmetleri Emekçileri Sendikası (...-SEN) arasında 29/05/2014 tarihinde imzalanan ve 01/01/2016 - 31/12/2017 dönemini kapsayan Toplu İş Sözleşmesine İlişkin Ek Protokol'ün 3. maddesinin (a), (b), (c), (ğ), (i) bentleri ile (ı) bendinin son cümlesi ve 16. maddesinin iptali ile işlem nedeniyle sendika üyelerinin uğradığı tüm maddi kayıplarının işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; Toplu İş Sözleşmesine İlişkin Ek Protokol'ün 3. maddesinin (a), (b) ve (c) bentleri yönünden; Toplu İş Sözleşmesinde taraf olan sendikanın üyesi olmayan ve herhangi bir sendikaya üye olan ile toplu sözleşmenin imzalandığı tarihte 4688 sayılı Sendikalar Kanun'una göre sendika üyesi olabilecekler arasında olup da herhangi bir sendikaya üye olmayan kamu görevlilerinden toplu iş sözleşmesinde taraf olan sendikanın üyelerinden kesilen aidatın iki katı kadar sözleşme aidatı kesilmesi halinde toplu iş sözleşmesinden yararlanabileceğine ilişkin 3. maddenin (b) ve (c) fıkralarının, toplu iş sözleşmesi hükümlerince yapılan mali haklar ödenmelerinde aynı kadro veya pozisyonlarda bulunan kamu görevlileri arasında ayrım (eşitsizlik) yaratacağı açık olduğundan, davalı idare ile yetkili sendika arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmesine İlişkin Ek Protokol'ün 3. maddesinin (b) ve (c) bentlerinin hukuka aykırı olduğu, (a) bendinin ise hukuka aykırı olmadığı; Toplu İş Sözleşmesine İlişkin Ek Protokol'ün 3. maddesinin (ğ) bendi ve (ı) bendinin son cümlesi ile 16. maddesi yönünden; Toplu İş sözleşmesinden yararlanan aynı kadro veya pozisyonlarda bulunan ayrım yapılmaksızın tüm personel için öngörülen bu düzenlemelerin taraflarca serbestçe belirlendiği ve mevzuata aykırı bir yönünün bulunmadığı anlaşıldığından; anılan bentler yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı; Toplu İş Sözleşmesine İlişkin Ek Protokol'ün 3. maddesinin (i) bendi yönünden; evrensel bir hukuk normu olan ve gerek Anayasa da gerekse Kanunlar da yer edinmiş suç ve ceza da kanunilik ilkesi de dikkate alındığında bir fiil karşılığında verilecek cezaların kanunda açıkça düzenlenmesi gerekmekte olup sözleşme ile bir suça veya fiile karşı yaptırım uygulanmasının yani görevlilere verilen disiplin cezalarının yanında ayrıca bir ay toplu sözleşme yardımından yararlandırılmamasına ilişkin 3. maddenin (i) bendinin anılan ilkeye, hukuka ve mevzuata aykırı olduğu, benzer bir uyuşmazlıkta Danıştay Onbirinci Dairesinin 13/04/2016 tarih ve E:2015/6820, K:2016/1900 sayılı kararının da bu yönde olduğu gerekçesiyle, dava konusu Sözleşmenin 3. maddesinin (b), (c) ve (i) bentlerinin iptaline, 3. maddesinin (a), (ğ) ve (ı bendinin son cümlesi) bentleri ile 16. maddesi kısmı yönünden davanın reddine, işlem sebebiyle sendika üyelerinin uğradığı tüm maddi kayıplarının işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine ilişkin istemin ise ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Mahkeme tarafından, Ek Protokolün 3. maddesinin (b), (c) ve (i) bentlerinin iptaline ilişkin kısmın usule ve hukuka aykırı olduğu, bu nedenle bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Anayasa'nın 128. maddesi, 4688 sayılı Kanun'un 28. ve 32. maddeleri ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 15. maddeleri uyarınca, sosyal denge tazminatı sözleşmesinde taraf olan sendikanın dışında kalan sendikanın üyesi olan veya hiçbir sendikaya üye olmayan kamu görevlilerinden sözleşme aidatı altında kesinti yapılmasının hukuken mümkün bulunmadığı belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu Toplu İş Sözleşmesine İlişkin Ek Protokol'ün 3. maddesinin (b), (c) ve (i) bentlerinin iptaline, 3. maddesinin (a), (ğ) ve (ı bendinin son cümlesi) bentleri ile 16. maddesi kısmı yönünden davanın reddine, işlem sebebi ile sendika üyelerinin uğradığı tüm maddi kayıplarının işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine ilişkin istemin ise ehliyet yönünden reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 23/03/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.