Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2018/3755 E. , 2021/2653 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/3755
Karar No : 2021/2653
DAVACI : ...
DAVALILAR : 1- ... (... )
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Başkanlığı
(Mülga ... Bakanlığı)
VEKİLİ : ...
3- ... Bakanlığı
(Mülga ... Başkanlığı)
DAVANIN KONUSU : 21/07/2017 tarih ve 30130 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İktisadi Teşebbüsleri, Türkiye Kalkınma Bankası Anonim Şirketi, İller Bankası Anonim Şirketinde ve PTT Anonim Şirketinde 2016 ve 2017 Yıllarında Uygulanacak Ücretlerin Tespitine İlişkin 2017/1 sayılı Tebliğin ilişiğinde yer alan 2017/T-7 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararı’nın 1. maddesinin ikinci fıkrasında bulunan "avukatlık vekâlet ücreti" ve "temettü" ibarelerinin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Görev yaptığı İller Bankası A.Ş.’de vekâlet ücretlerinin İller
Bankası A.Ş. Hukuk Müşavirliği Çalışma Yönergesi’nin 16. maddesi çerçevesinde yapıldığı, söz konusu maddede vekâlet ücreti dağıtımının 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname ile belirlenen limit çerçevesinde yapıldığının ifade edildiği, 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile vekâlet ücreti ödemelerinde özel düzenleme ile limit belirlenmişken, anılan Kanun Hükmünde Kararname'ye aykırı olarak buradaki hüküm gözetilmeyerek yeni bir limit belirlenmesi yoluna gidildiği ileri sürülmüştür.
1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 164. maddesinin son fıkrasında düzenlenen vekâlet ücretinin davada haksız çıkan tarafa yüklenen yargılama giderlerinden biri olduğu göz önüne alındığında, ödenecek ücretlerin sınırlarının belirlenmesinde dikkate alınan ve kamu kaynaklarından karşılanmayan, genel, zorunlu, düzenli ödemeler niteliğindeki diğer ödemelerden farklı olduğundan, vekâlet ücretinin diğer ödemeler gibi kabul edilerek sözleşme ücretinin belirlenmesinde dikkate alınmasında hukuka uygunluk bulunmadığı, İller Bankası Çalışma Yönergesi ile ödenecek vekâlet ücretlerine bir sınırlama getirildiği halde, Yüksek Planlama Kurulu Kararı ile yeni bir sınırlama getirilmesinin vekâlet ücretinden yararlanamaması sonucunu doğurduğu, Karar kapsamda olan Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. Genel Müdürlüğüne ilişkin olarak; 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu’nun 27. maddesinde; “avukatlık vekâlet ücreti hariç” ibaresine yer verilerek “avukatlık vekâlet ücreti”nin Yüksek Planlama Kurulunun üst sınırına tabi olmadığı, söz konusu Yüksek Planlama Kurulu Kararında yer alan “avukatlık vekâlet ücreti” ibaresinin iptaline karar verilmesi gerektiği, 6107 sayılı İller Bankası A.Ş. Hakkında Kanun’un 13. maddesinin dördüncü fıkrasında; Bankanın; tahvil ihracı, hesapları, gelirleri, kâr, kontrollük ve sigorta hizmet gelirlerinin dağıtımı ile bu Kanunda hüküm bulunmayan diğer hususların Ana Sözleşme ile düzenleneceğinin ifade edildiği, İller Bankası A.Ş. Ana Sözleşme’nin 27. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde ise; Banka Genel Kurulu tarafından onanan bilançoya göre ortaya çıkan safi karın, yüzde dokuzu (%9) Yönetim Kurulu Üyeleri ile Banka personeline temettü olarak dağıtılmak üzere ayrılacağının belirtildiği, emsal nitelikteki 2012/T-26 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararının 1. ve 2. maddelerinin ikinci fıkralarında yer alan "temettü" ibarelerinin iptali istemiyle açılan davada, Danıştay Onbirinci Dairesi’nin 02/12/2015 tarih ve E:2013/2538, K:2015/5887 sayılı kararıyla söz konusu ibarelerin iptaline karar verildiği, iş bu davada da 2017/T-7 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararı’nın 1. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “temettü” ibaresinin iptaline karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.
DAVALILARIN SAVUNMASI : Davalı idarelerden Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
(Mülga Devlet Personel Başkanlığı) tarafından savunma verilmemiş olup, diğer davalılar Cumhurbaşkanlığı (Mülga Başbakanlık) ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı (Mülga Kalkınma Bakanlığı) tarafından; 21/07/2017 tarih ve 30130 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2017/T-7 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararı’nın kapsamına giren kurumların; 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 9 ve Ek 1. maddesindeki kamu iktisadi teşebbüsleri, PTT Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü, Kalkınma Bankası Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü, İller Bankası Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü, Özelleştirme Programında yer alan diğer kuruluşlar olduğu, söz konusu kurum ve kuruluşların teşkilat kanunlarında veya genel düzenlemelerde personelin mali haklarının tespiti hususunda Yüksek Planlama Kuruluna açıkça yetki verildiği, bu kapsamda olan Kamu İktisadi Teşebbüslerine ilişkin olarak, bu kapsama giren personelin mali haklarına ilişkin 527 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlileri ile İlgili Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname’nin 31. maddesi ile işçi statüsünde kapsamdışı personel olarak istihdam edilenlerin mali haklarının belirlenmesinde Yüksek Planlama Kurulunun yetkilendirildiği, ancak avukatlık vekâlet ücretinin üst sınır dikkate alınmaksızın ayrıca ödeneceğine ilişkin bir hükme yer verilmediği, kapsamda olan Kalkınma Bankası Anonim Şirketi Genel Müdürlüğüne ilişkin olarak; 4456 sayılı Türkiye Kalkınma Bankası Anonim Şirketinin Kuruluşu Hakkında Kanun'un 15. maddesinde “aylık ücret, her türlü sosyal yardımlar, zam, tazminat, ödenek veya diğer adlar altında yapılan bütün ödemelerin (ikramiyelerden bir aya isabet eden Yüksek Planlama Kurulu tarafından miktar dahil, yönetim üyeliği ücreti hariç) aylık ortalaması…. üst limiti geçemez.” ibaresinde üst sınıra tabi olmayacak yönetim kurulu üyeliği ücretinin belirtildiği, ancak avukatlık vekâlet ücretine yer verilmediği, yine kapsamda olan İller Bankası Anonim Şirketi Genel Müdürlüğüne İlişkin olarak; 6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun'un 12. maddesinde kamu personeline yapılacak ödeme kalemlerinin sayma yolu ile belirlendiği, ayrıca diğer adlar altında yapılacak tüm ödeme kalemlerinin de Yüksek Planlama Kurulu tarafından belirlenecek üst sınıra tabi olduğunun belirtildiği, kapsamda olan Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. Genel Müdürlüğüne ilişkin olarak; 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu’nun 27. maddesinde; “avukatlık vekâlet ücreti hariç” ibaresine yer verilerek “avukatlık vekâlet ücreti”nin Yüksek Planlama Kurulunun üst sınırına tabi olmadığının açıkça ifade edildiği, dava konusu Yüksek Planlama Kurulu Kararı’nın dayanağı olan mevzuat hükümlerine uygun olarak düzenlendiği ve hukuka aykırı bir yönünün bulunmadığı, diğer taraftan kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen avukatların avukatlık vekâlet ücretinin, mali ve sosyal haklarına ilişkin düzenlemelerden ayrı olarak düzenlendiği, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 146. maddesinde avukatlık vekâlet ücretinin nasıl ve ne şekilde ödeneceği ayrıntılı düzenlenmişken, 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kaldırılarak, aynı Kanun Hükmünde Kararname’nin 14. maddesi ile yeniden düzenlendiği, 659 sayılı KHK ile ödenecek vekâlet ücretine üst sınır getirilmesinin 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’na aykırılık teşkil etmediği, dava konusu 2017/T-7 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararındaki üst limite göre ödeme yapılacağı, hiç ödeme yapılmamasının söz konusu olmadığı, 21/08/2015 tarih ve 2015/T-17 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararının 2014 ve 2015 yıllarını kapsadığı, hukuki boşluk oluşmaması için 2016 ve 2017 yıllarını kapsayan 2017/T-7 sayılı YPK Kararının düzenlenmesinin gerektiği, Yüksek Planlama Kurulu Kararı ile geriye dönük işlem tesis edilmesinin kişilerin menfaatine olduğu, düzenleyici işlem ile Karar kapsamındaki kişilere yönelik olarak onların lehine geriye dönük işlem tesis edilerek ücret tavanlarında artışa gidildiği, Danıştay Onbirinci Dairesinin kararıyla, Yüksek Planlama Kurulu'nun 21/07/2010 tarih ve 2010/T-28 sayılı Kararı'nın 2. maddesinin 2. bendinde yer alan "vekâlet ücreti" ibaresinin iptaline karar verildiğinden, 21/08/2015 tarih ve 2015/T-17 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararında “avukatlık vekâlet ücreti” tavan ücretinin dışında tutulduğu, ancak söz konusu iptal kararının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu kararı ile bozulduğu, dava konusu Yüksek Planlama Kurulu Kararının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu Kararına uygun olduğu savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Kamu kurum ve kuruluşlarında idare hukuku ilkelerine göre istihdam edilen ve görevleri, kurumun taraf olduğu davalarda vekil sıfatı ile kurumu temsil etmek olan kamu avukatlarına ödenen avukatlık vekâlet ücreti ile banka personeline kârdan dağıtılan temettülerin genel, düzenli bir ödeme niteliğinde olmayan prim, ikramiye vb. ödemelerden herhangi bir farkı bulunmadığı, öte yandan, 6107 sayılı Kanun'un 12. maddesinde de avukatlık vekâlet ücreti ile temettü ödemelerinin diğer adlar altında yapılan bütün ödemeler kapsamında sayılmış olup, istisnalar kapsamında da değerlendirilmediği göz önüne alındığında 18/07/2017 tarih ve 2017/T-7 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararı'nın 1. maddesinin ikinci fıkrasında, belirlenen sınırlar içerisine diğer ödemeler yanında avukatlık vekâlet ücreti ile temettülerin de dahil edilmesine ilişkin düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI: ...
DÜŞÜNCESİ : İller Bankası A.Ş.'de 1. Hukuk Müşaviri olarak sözleşmeli personel statüsünde görev yapmakta olan davacı tarafından, 21/07/2017 tarihli ve 30130 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2017/1 sayılı Tebliği içeriğinde yer alan, 2017/T-7 sayılı Yüksek Planlama Kurulu kararının 1. maddesinin 2. fıkrasında bulunan "avukatlık vekalet ücreti" ve "temettü" ibarelerinin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
Davaya konu 21/07/2017 tarih ve 30130 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 22/1/1990 tarihli ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 9 ve ek 1 inci maddelerine tabi kuruluşlarla, bu Kanun Hükmünde Kararname kapsamı dışında kalan ve 15/11/2000 tarihli ve 4603 sayılı Kanuna tabi olmayan kamu bankaları ile PTT Anonim Şirketinde çalışan kapsam dışı ve sözleşmeli personel ile bu kuruluşlar ile kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları ve iştiraklerinin yönetim kurulu başkan ve üyeleri, denetim ve tasfiye kurulu üyeleri ile denetçilerine 2016 ve 2017 yıllarında uygulanacak ücretlerin tespitine ilişkin 18/07/2017 tarihli ve 2017/T-7 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararının, "Bazı kamu kuruluşlarının 2016 yılı personel ücretleri" başlıklı 1. maddesinin 2. fıkrasında, "Kapsam dışı personel ile Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. (6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanununun 27 nci maddesi kapsamındaki), Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş. ve İller Bankası A.Ş. sözleşmeli personeline; aylık ücret, her türlü sosyal yardım, zam, tazminat, ödenek, vekâlet ücreti, avukatlık vekâlet ücreti (6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanununun 27 nci maddesi kapsamındaki personel hariç), temettü, prim, ikramiyelerden bir aya isabet eden miktar ve diğer adlar altında yapılan ödemelerin (yönetim kurulu üyeliği ücreti ve ek ödemesi, harcırah, doğum ve ölüm yardımları hariç) brüt aylık ortalaması; a) Hiç bir şekilde 2.035-TL’den düşük, b) Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş., BOTAŞ ve TPAO’da; genel müdürler için 12.459-TL’den, diğer personel için 10.524-TL’den yüksek, c) Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş. ve İller Bankası A.Ş.’de; genel müdürler için 11.093-TL’den, genel müdür yardımcıları için 10.239-TL’den, diğer personel için 8.539-TL’den yüksek, ç) Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü, TEMSAN ve Türkiye Denizcilik İşletmeleri A.Ş.’de; genel müdürler için 10.911-TL’den, diğer personel için 8.686-TL’den yüksek, d) Diğer kuruluşlarda; genel müdürler için 8.728-TL’den, diğer personel için 6.454- TL’den yüksek olamaz." şeklinde düzenleme yapılmıştır
6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanunun "Banka personeli" başlıklı 11. maddesinin 1. fıkrasında, "Banka hizmetlerinin gerektirdiği görevler, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa ve diğer kanunların sözleşmeli personel hakkındaki hükümlerine tabi olmayan sözleşmeli personel eli ile yürütülür.", "Mali ve sosyal haklar" başlıklı 12. maddesinin 2. fıkrasında, "Banka personelinin aylık ücret, ikramiye ve diğer mali ve sosyal hakları ile sözleşme esasları, Genel Müdürün teklifi ve Yönetim Kurulunun kararı ile belirlenir. Ancak, aylık ücret, her türlü sosyal yardım, zam, tazminat, ödenek veya diğer adlar altında yapılan bütün ödemelerin aylık ortalaması, Yüksek Planlama Kurulunca Banka için tespit edilecek üst sınırı aşamaz.", aynı Yasanın "Çeşitli hükümler" başlıklı 13. maddesinin 4. fıkrasında, "Bankanın; tahvil ihracı, hesapları, gelirleri, kâr, kontrollük ve sigorta hizmet gelirlerinin dağıtımı ile bu Kanunda hüküm bulunmayan diğer hususlar Ana Sözleşme ile düzenlenir." hükmüne yer verilmiştir.
08/06/2011 tarih ve 27958 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yayımı tarihinde yürürlüğe giren 641 sayılı Kalkınma Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin "Yüksek Planlama Kurulu" başlıklı 22. maddesinde "1) Yüksek Planlama Kurulu, Başbakanın başkanlığında, Bakan ile Başbakanın belirleyeceği diğer bakanlardan oluşur. Başbakanın bulunmadığı toplantılara Bakan veya Başbakanın belirleyeceği bir bakan başkanlık eder. Kurulun görüşeceği konuların mahiyet ve özelliğinin gerektirdiği durumlarda, Kurula Başkan tarafından diğer bakanlar ve kamu görevlileri de çağrılabilir. (2) Ekonomik, sosyal ve kültürel hedefler ile politikaların belirlenmesine esas teşkil edecek hususlar Yüksek Planlama Kurulunda görüşülerek tespit edilir. Bu suretle tespit edilen esaslar Bakanlar Kurulunda öncelikle görüşülerek karara bağlanır. (3) Yüksek Planlama Kurulunun görevleri şunlardır: a) İktisadi, sosyal ve kültürel kalkınmayı planlamada ve politika hedeflerin tayininde Bakanlar Kuruluna yardımcı olmak ve hazırlanacak kalkınma planları ile yıllık programları, Bakanlar Kuruluna sunulmadan önce, belirlenen amaçlara uygunluk ve yeterlik bakımından incelemek. b) Ülkenin yurtiçi ve yurtdışı ekonomik hayatıyla ilgili konularda yüksek düzeyde kararlar almak. c) Yatırım ve ihracatın teşvikine ilişkin esasları tespit etmek. ç) Toplu Konut İdaresi bütçesini onaylamak. d) Kanunlarla ve diğer mevzuatla yetki verilen konularda karar vermek." hükmüne yer verilmiştir.
641 sayılı KHK'nin 22. maddesiyle Yüksek Planlama Kurulu'na verilen görevlerden biri olan ülkenin yurtiçi ve yurtdışı ekonomik hayatıyla ilgili konularda yüksek düzeyde kararlar alma yetkisi dikkate alındığında davaya konu Yüksek Planlama Kurulu'nun 21 Temmuz 2017 tarih ve 30130 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Kamu İktisadi Teşebbüsleri, Türkiye Kalkınma Bankası Anonim Şirketi, İller Bankası Anonim Şirketi ve PTT Anonim Şirketinde 2016 ve 2017 Yıllarında Uygulanacak Ücretlerin Tespitine İlişkin 2017/1 sayılı Tebliğ eki 18/07/2017 tarih ve 2017/T-7 sayılı kararının bu kapsamda alınan bir karar olduğu açıktır.
6107 sayılı Yasa uyarınca banka personelinin Genel Müdürün teklifi ve Yönetim Kurulunun kararı belirlenen aylık ücret, her türlü sosyal yardım, zam, tazminat, ödenek veya diğer adlar altında yapılan bütün ödemelerin aylık ortalamasının Yüksek Planlama Kurulunca Banka için tespit edilecek üst sınırı aşamayacağı açıktır.
18/07/2017 tarih ve 2017/T-7 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararı'nın 1. maddesinin 2. fıkrası ile personelin ücretlerinin alt ve üst sınırları belirlenirken vekalet ücretleri ile temettülerin de bu sınırlar içine dahil edilmesi nedeniyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Kamu kurum ve kuruluşlarında idare hukuku ilkelerine göre istihdam edilen ve görevleri kurumun taraf olduğu davalarda vekil sıfatı ile kurumu temsil etmek olan kamu avukatlarına ödenen gerek avukatlık vekalet ücretinin, gerekse banka personeline kârdan dağıtılan temettülerin genel, düzenli bir ödeme niteliğinde olmayan prim,ikramiye vb. ödemelerden herhangi bir farkı bulunmadığı gibi 6107 sayılı Kanunun 12. maddesinde de avukatlık vekalet ücreti ile temettüler ayrıca belirtilmeyerek diğer adlar altında yapılan bütün ödemeler kapsamında kabul edilmiş olup, istisnaların yer aldığı parentez içi hükümde de sayılmadığı anlaşılmaktadır
Bu durumda kamu personeli arasında ücret dengesini sağlamak amacıyla personel sözleşme ücretlerinin alt ve üst sınırlarının belirleyen davaya konu 18/07/2017 tarih ve 2017/T-7 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararı'nın 1. maddesinin 2. fıkrasındaki ve belirlenen ücret sınırları içerisine diğer ödemeler yanında avukatlık vekalet ücreti ile temettülerin de dahil edilmesine ilişkin düzenlemede mevzuata aykırılık görülmemiştir.
Belirtilen nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, 09/07/2018 tarih ve 30743 sayılı 3. Mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 703 sayılı Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 218. ve 219. maddeleri uyarınca, kaldırılan Başbakanlık makamının iş ve işlemleriyle ilgili olarak açılmış olan davalarda Cumhurbaşkanlığının taraf sıfatını kazanacağı kurala bağlandığından, mülga Başbakanlık yerine Cumhurbaşkanlığı; aynı KHK'nin Geçici 1. maddesinin 19. bendi uyarınca kapatılan Kalkınma Bakanlığının iş ve işlemleriyle ilgili olarak açılmış olan davalarda Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının taraf sıfatını kazanacağı kurala bağlandığından, mülga Kalkınma Bakanlığı yerine Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ve KHK'nin 123. ve Geçici 3. maddesi uyarınca mülga Devlet Personel Başkanlığının yerine Geçici 1. madde 19. bendi ile 21/04/2021 tarih ve 31461 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 73 sayılı Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Kurulması ile Kamu Personel İşlemlerinin Yürütülmesine İlişkin Bazı Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Geçici 1. madde 12. bendi uyarınca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı hasım mevkiine alınarak, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Davacı, İller Bankası A.Ş.'de I. Hukuk Müşaviri unvanı ile sözleşmeli personel statüsünde görev yapmaktadır.
21/07/2017 tarih ve 30130 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İktisadi Teşebbüsleri, Türkiye Kalkınma Bankası Anonim Şirketi, İller Bankası Anonim Şirketinde ve PTT Anonim Şirketinde 2016 ve 2017 Yıllarında Uygulanacak Ücretlerin Tespitine İlişkin 2017/1 sayılı Tebliğin ilişiğinde yer alan, 2017/T-7 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararı’nın 1. maddesinin ikinci fıkrasında; Kapsam dışı personel ile Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. (6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanununun 27 nci maddesi kapsamındaki), Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş. ve İller Bankası A.Ş. sözleşmeli personeline; aylık ücret, her türlü sosyal yardım, zam, tazminat, ödenek, vekâlet ücreti, avukatlık vekâlet ücreti (6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanununun 27 nci maddesi kapsamındaki personel hariç), temettü, prim, ikramiyelerden bir aya isabet eden miktar ve diğer adlar altında yapılan ödemelerin (yönetim kurulu üyeliği ücreti ve ek ödemesi, harcırah, doğum ve ölüm yardımları hariç) brüt aylık ortalaması”nın maksimum tutarının her bir kurum bazında belirlenerek, ücretlere üst limit getirilmiştir.
Söz konusu Karar'da “avukatlık vekâlet ücreti” ile "temettü"nün de limit uygulanan ödemeler arasında sayılması üzerine, davacı tarafından "avukatlık vekâlet ücreti" ile "temettü" ödemelerine üst limit uygulanmaması gerektiği gerekçesiyle anılan düzenlemenin iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
08/02/2011 tarih ve 27840 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun'un "Banka personeli" başlıklı 11. maddesinin birinci fıkrasında; "Banka hizmetlerinin gerektirdiği görevler, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na ve diğer kanunların sözleşmeli personel hakkındaki hükümlerine tabi olmayan sözleşmeli personel eli ile yürütülür.", "Mali ve sosyal haklar" başlıklı 12. maddesinin ikinci fıkrasında; "Banka personelinin aylık ücret, ikramiye ve diğer mali ve sosyal hakları ile sözleşme esasları, Genel Müdürün teklifi ve Yönetim Kurulunun kararı ile belirlenir. Ancak, aylık ücret, her türlü sosyal yardım, zam, tazminat, ödenek veya diğer adlar altında yapılan bütün ödemelerin aylık ortalaması, Yüksek Planlama Kurulunca Banka için tespit edilecek üst sınırı aşamaz.", aynı Kanun'un "Çeşitli hükümler" başlıklı 13. maddesinin 4. fıkrasında, "Bankanın; tahvil ihracı, hesapları, gelirleri, kâr, kontrollük ve sigorta hizmet gelirlerinin dağıtımı ile bu Kanunda hüküm bulunmayan diğer hususlar Ana Sözleşme ile düzenlenir." hükmüne yer verilmiştir.
İller Bankası Anonim Şirketi Ana Sözleşmesi'nin 27. maddesinde; "Banka Genel kurulu tarafından onanan bilançoya göre ortaya çıkan safi kârın;
....
c) Yüzde dokuzu (%9) brüt aylıklarının üç katını aşmamak kaydı ile Yönetim Kurulu Üyeleri ile Banka personeline temettü olarak dağıtılmak üzere,...ayrılır.
Yıllık kar (temettü) paylarının dağıtılıp dağıtılmayacağı, dağıtılacaksa hangi tarihte ve ne miktarda ödeneceği Yönetim Kurulunca kararlaştırılır...
Bu Ana Sözleşme hükümlerine uygun olarak dağıtılan kârlar (temettüler) geriye alınamaz... " düzenlemesi yer almaktadır.
08/06/2011 tarih ve 27958 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yayımı tarihinde yürürlüğe giren 641 sayılı Kalkınma Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin "Yüksek Planlama Kurulu" başlıklı 22. maddesinde; "1) Yüksek Planlama Kurulu, Başbakanın başkanlığında, Bakan ile Başbakanın belirleyeceği diğer bakanlardan oluşur. Başbakanın bulunmadığı toplantılara Bakan veya Başbakanın belirleyeceği bir bakan başkanlık eder. Kurulun görüşeceği konuların mahiyet ve özelliğinin gerektirdiği durumlarda, Kurula Başkan tarafından diğer bakanlar ve kamu görevlileri de çağrılabilir. (2) Ekonomik, sosyal ve kültürel hedefler ile politikaların belirlenmesine esas teşkil edecek hususlar Yüksek Planlama Kurulunda görüşülerek tespit edilir. Bu suretle tespit edilen esaslar Bakanlar Kurulunda öncelikle görüşülerek karara bağlanır. (3) Yüksek Planlama Kurulunun görevleri şunlardır: a) İktisadi, sosyal ve kültürel kalkınmayı planlamada ve politika hedeflerin tayininde Bakanlar Kuruluna yardımcı olmak ve hazırlanacak kalkınma planları ile yıllık programları, Bakanlar Kuruluna sunulmadan önce, belirlenen amaçlara uygunluk ve yeterlik bakımından incelemek. b) Ülkenin yurtiçi ve yurtdışı ekonomik hayatıyla ilgili konularda yüksek düzeyde kararlar almak. c) Yatırım ve ihracatın teşvikine ilişkin esasları tespit etmek. ç) Toplu Konut İdaresi bütçesini onaylamak. d) Kanunlarla ve diğer mevzuatla yetki verilen konularda karar vermek." hükmüne yer verilmiştir.
641 sayılı KHK'nin 22. maddesiyle Yüksek Planlama Kurulu'na verilen görevler kapsamında 21/07/2017 tarih ve 30130 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, "22/1/1990 tarihli ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 9 ve Ek 1 inci maddelerine tabi kuruluşlarla, bu Kanun Hükmünde Kararname kapsamı dışında kalan ve 15/11/2000 tarihli ve 4603 sayılı Kanuna tabi olmayan kamu bankaları ile PTT Anonim Şirketinde çalışan kapsam dışı ve sözleşmeli personel ile bu kuruluşlar ile kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları ve iştiraklerinin yönetim kurulu başkan ve üyeleri, denetim ve tasfiye kurulu üyeleri ile denetçilerine 2016 ve 2017 yıllarında uygulanacak ücretlerin tespitine ilişkin 18/07/2017 tarihli ve 2017/T-7 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararı"nın "Bazı kamu kuruluşlarının 2016 yılı personel ücretleri" başlıklı 1. maddesinin ikinci fıkrasında; kapsam dışı personel ile Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. (6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanununun 27 nci maddesi kapsamındaki), Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş. ve İller Bankası A.Ş. sözleşmeli personeline; aylık ücret, her türlü sosyal yardım, zam, tazminat, ödenek, vekâlet ücreti, avukatlık vekâlet ücreti (6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanununun 27 nci maddesi kapsamındaki personel hariç), temettü, prim, ikramiyelerden bir aya isabet eden miktar ve diğer adlar altında yapılan ödemelerin (yönetim kurulu üyeliği ücreti ve ek ödemesi, harcırah, doğum ve ölüm yardımları hariç) brüt aylık ortalamasının; a) Hiç bir şekilde 2.035,00 TL’den düşük, b) Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş., BOTAŞ ve TPAO’da; genel müdürler için 12.459,00 TL’den, diğer personel için 10.524,00 TL’den yüksek, c) Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş. ve İller Bankası A.Ş.’de; genel müdürler için 11.093,00 TL’den, genel müdür yardımcıları için 10.239,00 TL’den, diğer personel için 8.539,00 TL’den yüksek, ç) Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü, TEMSAN ve Türkiye Denizcilik İşletmeleri A.Ş.’de; genel müdürler için 10.911,00 TL’den, diğer personel için 8.686,00 TL’den yüksek, d) Diğer kuruluşlarda; genel müdürler için 8.728,00 TL’den, diğer personel için 6.454,00 TL’den yüksek olamayacağı kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda açık metinlerine yer verilen mevzuat bir bütün olarak değerlendirildiğinde; 6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun uyarınca banka personelinin Genel Müdürün teklifi ve Yönetim Kurulunun kararı ile belirlenen aylık ücret, her türlü sosyal yardım, zam, tazminat, ödenek veya diğer adlar altında yapılan bütün ödemelerin aylık ortalamasının Yüksek Planlama Kurulunca Banka için tespit edilecek üst sınırı aşamayacağı anlaşılmaktadır.
Kamu kurum ve kuruluşlarında idare hukuku ilkelerine göre istihdam edilen ve görevleri, kurumun taraf olduğu davalarda vekil sıfatı ile kurumu temsil etmek olan kamu avukatlarına ödenen avukatlık vekâlet ücreti ile banka personeline kârdan dağıtılan temettülerin genel, düzenli bir ödeme niteliğinde olmayan prim, ikramiye vb. ödemelerden herhangi bir farkı bulunmadığı, ayrıca 6107 sayılı Kanun'un 12. maddesinde de avukatlık vekâlet ücreti ile temettüler diğer adlar altında yapılan bütün ödemeler kapsamında sayılmış olup, istisnalar kapsamında da değerlendirilmemiştir.
Bu durumda, kamu personeli arasında ücret dengesini sağlamak amacıyla personel sözleşme ücretlerinin alt ve üst sınırlarının belirlenmesi amacıyla yürürlüğe konulan dava konusu 18/07/2017 tarih ve 2017/T-7 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararı'nın 1. maddesinin ikinci fıkrasında, belirlenen sınırlar içerisine diğer ödemeler yanında avukatlık vekâlet ücreti ile temettülerin de dahil edilmesine ilişkin düzenlemede hukuka ve mevzuata aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... -TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen ...- TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak, davada vekille temsil edilen davalı idarelere verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 28/04/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.