T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/3799
Karar No : 2022/1470
DAVACI : …'ı temsilen,
… Sendikası
VEKİLİ : Av. …
DAVALILAR : 1-… Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
2- … Kaymakamlığı - … / …
DAVANIN KONUSU : Veteriner sağlık teknikeri olarak görev yapan davacı tarafından;
1- Kontrol hizmetlerinde görev yaptığından bahisle, kontrol hizmetleri ilave ödemesinden yararlandırılması için 26/04/2018 tarihinde yaptığı başvurunun reddine ilişkin Fethiye Kaymakamlığının … tarih ve E…. sayılı işleminin iptaline,
2- Anılan işlemin dayanağı olan ve 25/08/2017 tarih ve 30165 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2018 ve 2019 Yıllarını Kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşme”nin, Tarım ve Ormancılık Hizmet Koluna ilişkin Dokuzuncu Bölümünün “Kontrol hizmetlerinde ilave ödeme” başlıklı 16. maddesinin, veteriner sağlık teknikeri unvanına yer verilmediğinden eksik düzenleme nedeniyle iptaline,
3- Yoksun kalınan parasal hakların işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine,
karar verilmesi istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Fethiye Kaymakamlığına bağlı İlçe Tarım Gıda ve Hayvancılık Müdürlüğünde veteriner sağlık teknikeri olarak görev yaptığı; kontrol hizmetlerinin yapılmasında görev almasına karşın, kendisine ilave ödeme yapılmaması nedeniyle yaptığı başvurunun, 4. Dönem Toplu Sözleşme’de, ilave ödeme yapılacak kadrolar arasında veteriner sağlık teknikeri kadro unvanının sayılmamış olması gerekçe gösterilerek reddedildiği;
Dava konusu işlemin dayanağını teşkil eden 4. Dönem Toplu Sözleşme'nin Dokusuncu Bölümünün 16. maddesinin, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ile Anayasa’ya aykırı olduğu; 5996 sayılı Kanun’da “resmi kontrol” ile “kontrol görevlisi”nin tanımına yer verildiği; öte yandan, aynı Kanun’un 31. maddesinde ilgili meslek alanlarında eğitim almış tekniker, teknisyen ve yardımcı sağlık personelinin, kontrol yetkisi verilen personele yardımcı olmak üzere kontrol hizmetinde görev alabileceğinin belirtildiği;
Veteriner sağlık teknikeri olarak 5996 sayılı Kanun kapsamında gerçekleştirilen resmi kontrollerde görevlendirilmesi nedeniyle, Toplu Sözleşme'nin Dokuzuncu Bölümünün 16. maddesinde yer alan kadro unvanları arasında, veteriner sağlık teknikeri unvanına da yer verilmesi gerektiği; aksi yönde uygulama yapılması halinde angaryaya sebep olunacağı, Toplu Sözleşme ile personelin mali ve sosyal haklarını daraltıcı yönde düzenleme yapılamayacağı;
Halihazırda 5996 sayılı Kanun’un 31. maddesiyle tanınmış olan ilave ödeme hakkının, yardımcı personel olan veteriner sağlık teknikerine yer verilmemek suretiyle ödenmesine engel olan Toplu Sözleşme hükmünün eksik düzenleme nedeniyle iptalinin gerektiği; keza, anılan maddenin, en üst hukuk normu olan Anayasa’ya da aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
DAVALILARIN SAVUNMALARI: Davalı idarelerden Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca, 2018 ve 2019 yıllarını kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşme sürecinin, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun 28, 29 ve 31. maddelerinde öngörüldüğü usulde tamamlanarak, Sözleşmenin imzalandığı;
Toplu Sözleşme görüşmelerinin kamu görevlileri sendikaları ve konfederasyonları tarafından verilen teklifler üzerine Kamu İşveren Heyeti ile Kamu Görevlileri Sendikaları Heyeti arasında toplu pazarlık usulü ile gerçekleştirildiği, anılan Toplu Sözleşmenin ilgili maddesinde, veteriner sağlık teknikerlerine ilave ödeme yapılmasının tarafların iradeleriyle öngörülmediği;
Anayasa’nın 128. maddesinde toplu sözleşmeye ilişkin haklar saklı tutulduğundan, toplu sözleşme hükümlerinin hukuka ve mevzuata aykırı olduğunun düşünülemeyeceği; bu bağlamda, dava konusu düzenlemenin 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’nun personele ödenecek mali haklarla ilgisinin bulunmadığından, söz konusu Kanun hükmüne aykırı şekilde mali hakların düzenlendiğinin ileri sürülemeyeceği savunulmuş; diğer davalı Fethiye Kaymakamlığınca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : 25/08/2017 tarih ve 30165 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan;“Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2018 ve 2019 Yıllarını Kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşme”nin Tarım ve Ormancılık Hizmet Koluna ilişkin Dokuzuncu Bölümünde, Tarım ve Ormancılık Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme hükümlerine yer verilmiş; davacı Sendika tarafından eksik düzenleme yapıldığı ileri sürülerek iptali istenilen "Kontrol hizmetlerinde ilave ödeme" başlıklı 16. maddesinde ise, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı taşra teşkilâtında görev yapan veteriner, veteriner hekim, biyolog ve kimyager unvanlı kadro ve pozisyonlarda olanlar ile mühendis unvanlı kadro ve pozisyonlarda bulunanlardan, gıda, ziraat, su ürünleri, balıkçılık teknolojileri ve kimya mühendislerine, kontrol görevi yürüttükleri her gün için ilave ödeme yapılacağı düzenlenmiştir.
5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun 3. maddesinde, "Kontrol görevlisi"nin, bakanlık tarafından resmi kontrol yetkisi verilen kişiyi, "Resmi kontrol"ün, anılan Kanun kapsamındaki faaliyetlerin kontrol edilmesi amacıyla yetkililerce gerçekleştirilen iş ve işlemleri ifade ettiği, aynı Kanun'un 31. maddesinde, resmi kontrollerin, Bakanlıkça kontrol yetkisi verilen personel tarafından gerçekleştirileceği, ilgili meslek alanında eğitim alan tekniker, teknisyen ve yardımcı sağlık personelinin, kontrol yetkisi verilen personele yardımcı olmak üzere görev alabileceği belirtilmiş, Kanun'un Ek-2 sayılı çizelgesinde ise, ilgili meslek alanında eğitim alan veteriner sağlık teknikeri kadro unvanı, resmi kontrollerden sorumlu personel arasında sayılmamıştır.
Bu durumda, iptal istemine konu Toplu Sözleşme maddesinde, 5996 sayılı Kanun'da tek başına resmi kontrol yetkisi verilen kadro unvanları arasında belirtilmeyen, eğitim durumu, görev ve sorumlulukları yönünden anılan çizelgede belirtilen sorumlu personelden farklı niteliklere sahip bulunan veteriner sağlık teknikerlerinin, 5996 sayılı Kanun kapsamında yürüttükleri resmi kontrol görevi nedeniyle veteriner hekim, biyolog ve kimyager unvanlı kadro ve pozisyonlarda olanlar ile mühendis unvanlı kadro ve pozisyonlarda bulunanlardan gıda, ziraat, su ürünleri, balıkçılık teknolojileri ve kimya mühendislerine verilmesi öngörülen ilave ödemeden faydalanacaklar arasında sayılmamasında, üst hukuk normuna ve hukuka aykırılık bulunmadığı görüldüğünden, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI: …
DÜŞÜNCESİ : Dava, Fethiye Gıda, Tarım ve Hayvancılık İlçe Müdürlüğünde Veteriner sağlık teknikeri olarak görev yapan davacı tarafından, kontrol hizmetlerinde ödenen ilave ödemeden yararlandırılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile bu ret işleminin dayanağı olarak gösterilen 2018 ve 2019 Yıllarını Kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşmenin, Dokuzuncu Bölüm Tarım Ormancılık Hizmet Kollarına İlişkin Toplu Sözleşmenin "Kontrol Hizmetinde İlave Ödeme" başlıklı 16. maddesinin "Veteriner Sağlık Teknikeri" unvanı yönünden eksik düzenleme nedeniyle iptali ile yoksun kaldığı parasal kayıpların yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Anayasa'ya aykırılık iddiası yerinde görülmemiştir.
Anayasa'nın 128. maddesinde, "Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle: 7/5/2010-5982/12 md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır." şeklinde düzenlenmiştir.
Görüldüğü üzere toplu sözleşme hakkının konu bakımından kapsamı, mali ve sosyal haklarla sınırlandırılmıştır.
5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun "Tanımlar" başlıklı 3/1. maddesi 52. fıkrasında, "Resmî kontrol: Bu Kanun kapsamındaki faaliyetlerin bu Kanun hükümlerine uygunluğunun doğrulanması için, kontrol görevlilerinin, verilen yetki çerçevesinde gerçekleştirdikleri izleme, gözetim, denetim, muayene, karantina, numune alma, analiz ve benzeri kontrolleri," şeklinde, aynı maddenin 42. fıkrasında ise, "Kontrol görevlisi: Bakanlık tarafından resmî kontrol yetkisi verilen kişiyi," şeklinde tanımlanmıştır.
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun 1. maddesinde, "Bu Kanunun amacı", 28. maddesinde ise, "Toplu sözleşmenin kapsamı" düzenlenmiştir.
25/08/2017 tarih ve 30165 sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2018 ve 2019 Yıllarını Kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşmenin "Kapsam" başlıklı 1. maddesinde, "(1) Bu Toplu Sözleşme; kamu görevlilerinin geneline ilişkin mali ve sosyal haklarla ilgili bölümü 4688 sayılı Kamu Görevlileri ve Toplu Sözleşme Kanunu kapsamına giren kamu kurum ve kuruluşlarının, her bir hizmet kolu kapsamına giren mali ve sosyal haklarla ilgili bölümü ise ilgili hizmet kolu kapsamına giren kamu kurum ve kuruluşlarının kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlileri hakkında uygulanır. (2) Bu Toplu Sözleşmede düzenlenmeyen mali ve sosyal haklar hakkında ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.", "Dayanak" başlıklı 2. maddesinde de, "(1) Bu Toplu Sözleşme, 4688 sayılı Kanunun 28-32 nci maddelerine dayanılarak akdedilmiştir.", aynı Sözleşmenin Dokuzuncu Bölüm Tarım Ormancılık Hizmet Kollarına İlişkin Toplu Sözleşmenin "Kontrol hizmetlerinde ilave ödeme" başlıklı 16. maddesinde ise, "(1) Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı taşra teşkilatında veteriner, veteriner hekim, biyolog ve kimyager unvanlı kadro ve pozisyonlarda olanlar ile mühendis unvanlı kadro ve pozisyonlarda bulunanlardan gıda, ziraat, su ürünleri, balıkçılık teknolojileri ve kimya mühendislerine, en az 5 saat süreyle 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Kanun kapsamında kontrol görevi yürüttükleri her gün için 200 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda ilave ödeme yapılır." hükmü yer almıştır.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde, uyuşmazlığa konu 2018 ve 2019 Yıllarını Kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşmenin, Dokuzuncu Bölüm Tarım Ormancılık Hizmet Kollarına İlişkin Toplu Sözleşmenin, dayanağı 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun ilgili maddesi hükümlerine aykırılık teşkil etmediği gibi eksik düzenlemeden de söz edilemeyeceği, dolayısıyla üst hukuk normlarına uygun olduğu anlaşıldığından, iptali istenilen söz konusu düzenlemede hukuka, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmamaktadır.
Öte yandan, düzenleyici işlemin hukuka uygun bulunması nedeniyle buna dayalı uygulama işleminde de hukuka aykırılık görülmediğinden, idarenin bu konuda tazminle yükümlü tutulmasına da hukuken imkan bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 21/04/2021 tarih ve 31461 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 73 sayılı Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Kurulması ile Kamu Personel İşlemlerinin Yürütülmesine İlişkin Bazı Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi uyarınca Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı yerine Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı hasım mevkiine alınarak ve davacının Anayasa'ya aykırılık iddiası yerinde görülmeyerek, işin gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2018 ve 2019 yıllarını kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşme, 25/08/2017 tarih ve 30165 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
Davacı tarafından 26/04/2018 tarihinde davalı idarelerden Fethiye Kaymakamlığına yapılan başvuruda; 2018-2019 yıllarını kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşmenin, Dokuzuncu Bölümünün "Kontrol hizmetlerinde ilave ödeme” başlıklı 16. maddesinde sayılan kadro unvanlarına verilmesi öngörülen ilave ödemenin kendisine de verilmesi istenilerek, konu hakkında bilgi verilmesi talebinde bulunmuştur.
Fethiye Kaymakamlığınca tesis edilen 30/04/2018 tarih ve E.1315010 sayılı işlemle; 25/08/2017 tarih ve 30165 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan; “Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2018 ve 2019 Yıllarını Kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşme”nin, Tarım ve Ormancılık Hizmet Koluna ilişkin Dokuzuncu Bölümünün, “Kontrol hizmetlerinde ilave ödeme” başlıklı 16. maddesinde hangi kadro ve pozisyonlarda görev yapanlara ilave ödeme yapılacağının düzenlendiği, anılan maddede veteriner sağlık teknikeri kadro unvanına yer verilmediğinden, davacıya ve bu unvanda görev yapan diğer personele ilave ödeme yapılmadığı belirtilmek suretiyle, davacının başvurusu reddedilmiştir.
Bunun üzerine söz konusu işlem ile dayanağı olan Toplu Sözleşme düzenlemesinin iptali ile yoksun kalınan parasal hakların tazmini istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa'nın 128. maddesinin ikinci fıkrasında; memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği; anılan fıkraya 07/05/2010 tarih ve 5982 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle eklenen ek cümlede ise; mali ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümlerinin saklı olduğu hükmüne yer verilmiştir.
5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde;
"(1) Bu Kanun, gıda, gıda ile temas eden madde ve malzeme ile yemlerin üretim, işleme ve dağıtımının tüm aşamalarını, bitki koruma ürünü ve veteriner tıbbî ürün kalıntıları ile diğer kalıntılar ve bulaşanların kontrollerini, salgın veya bulaşıcı hayvan hastalıkları, bitki ve bitkisel ürünlerdeki zararlı organizmalar ile mücadeleyi, çiftlik ve deney hayvanları ile ev ve süs hayvanlarının refahını, zootekni konularını, veteriner sağlık ve bitki koruma ürünlerini, veteriner ve bitki sağlığı hizmetlerini, canlı hayvan ve ürünlerin ülkeye giriş ve çıkış işlemlerini ve bu konulara ilişkin resmî kontrolleri ve yaptırımları kapsar.
(2) Kişisel tüketim amaçlı birincil üretim ile kişisel tüketim amacıyla hazırlanan gıdalar bu Kanunun kapsamı dışındadır." ; hükmüne,
"Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde; " Bu Kanunun uygulanmasında; ... ...
42) Kontrol görevlisi: Bakanlık tarafından resmî kontrol yetkisi verilen kişiyi,
52) Resmî kontrol: Bu Kanun kapsamındaki faaliyetlerin bu Kanun hükümlerine uygunluğunun doğrulanması için, kontrol görevlilerinin, verilen yetki çerçevesinde gerçekleştirdikleri izleme, gözetim, denetim, muayene, karantina, numune alma, analiz ve benzeri kontrolleri, .... ifade eder. "; hükmüne,
"Resmî Kontroller, İtiraz Hakkı ve Resmî Sertifikalar " başlıklı 31. maddesinde;
"(1) Resmî kontroller, uygun sıklıkta, tarafsız, şeffaf ve meslekî gizlilik ilkelerine uygun olarak risk esasına göre, ön bildirim gereken hâller dışında, önceden haber verilmeksizin gerçekleştirilir. Bu kontroller, izleme, gözetim, doğrulama, tetkik, denetim, numune alma ve analiz gibi uygulamaları da kapsar. Kontroller, Bakanlıkça kontrol yetkisi verilen personel tarafından gerçekleştirilir. Üretim, işleme ve dağıtım aşamalarında hangi meslek mensuplarının hangi resmî kontrollerden sorumlu olduğu Ek-2'de belirtilmiştir.
(2) Resmî kontrollerde, ilgili meslek alanlarında eğitim alan tekniker, teknisyen ve yardımcı sağlık personeli, kontrol yetkisi verilen personele yardımcı olmak üzere görev alabilir.
(3) Kontrol görevlisi, Bakanlık adına bu Kanun hükümleri doğrultusunda resmî kontrolleri yapmak, kontrol sonucuna göre, her türlü etkiden ve çıkar ilişkisinden uzak, tarafsız, objektif ve bağımsız olarak karar almak zorundadır. Kontrol görevlisi, bu Kanunla kendisine verilen yetkiler çerçevesinde, bu Kanunda öngörülen idarî yaptırımları uygulamaya yetkilidir. Kontrol görevlisi, bu Kanun kapsamındaki her yere kontrol amacıyla girebilir ve numune alabilir. Alınan numuneler için herhangi bir bedel ödenmez. İlgililer resmî kontroller sırasında gerekli olan her türlü yardım ve kolaylığı sağlamakla yükümlüdür. ...." düzenlemesine yer verilmiştir.
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun 1. maddesinde; "Bu Kanunun amacı, kamu görevlilerinin ortak ekonomik, sosyal ve meslekî hak ve menfaatlerinin korunması ve geliştirilmesi için oluşturdukları sendika ve konfederasyonların kuruluşu, organları, yetkileri ve faaliyetleri ile sendika ve konfederasyonlarda görev alacak kamu görevlilerinin hak ve sorumluluklarını belirlemek ve toplu sözleşme yapılmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir." hükmüne, 28. maddesinde; "Toplu sözleşme; kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarını düzenleyen mevcut mevzuat hükümleri dikkate alınarak kamu görevlilerine uygulanacak katsayı ve göstergeler, aylık ve ücretler, her türlü zam ve tazminatlar, ek ödeme, toplu sözleşme ikramiyesi, fazla çalışma ücreti, harcırah, ikramiye, doğum, ölüm ve aile yardımı ödenekleri, cenaze giderleri, yiyecek ve giyecek yardımları ve diğer mali ve sosyal hakları kapsar.
Toplu sözleşme ikramiyesi hariç olmak üzere toplu sözleşme hükümlerinin uygulanmasında sendika üyesi olan ve sendika üyesi olmayan kamu görevlileri arasında ayrım yapılamaz. Toplu sözleşme hükümleri, sözleşmenin yapıldığı tarihi takip eden iki mali yıl için geçerlidir." hükmü bulunmaktadır.
25/08/2017 tarih ve 30165 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara ilişkin 2018 ve 2019 Yıllarını Kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşme”nin, Tarım ve Ormancılık Hizmet Koluna ilişkin Dokuzuncu Bölümünün, “Kontrol hizmetlerinde ilave ödeme” başlıklı 16. maddesinde;
“Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı taşra teşkilatında veteriner hekim, biyolog ve kimyager unvanlı kadro ve pozisyonlarda olanlar ile mühendis unvanlı kadro ve pozisyonlarda bulunanlardan gıda, ziraat, su ürünleri, balıkçılık teknolojileri ve kimya mühendislerine, en az 5 saat süreyle 11/06/2010 tarihli ve 5996 sayılı Kanun kapsamında kontrol görevi yürtttükleri her gün için 200 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda ilave ödeme yapılır.” hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Uyuşmazlık, 25/08/2017 tarih ve 30165 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan; “Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara ilişkin 2018 ve 2019 Yıllarını Kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşme”nin, Tarım ve Ormancılık Hizmet Koluna ilişkin Dokuzuncu Bölümünün, “Kontrol hizmetlerinde ilave ödeme” başlıklı 16. maddesinde tekniker ve teknisyenler dahil olmak üzere, diğer teknik elemanlarının unvanlarına yer verilmemesinde üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık bulunup bulunmadığına; anılan Toplu Sözleşme hükmü dayanak gösterilmek suretiyle davacı tarafından yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık olup olmadığına ilişkindir.
Dava, 25/08/2017 tarih ve 30165 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan; “Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara ilişkin 2018 ve 2019 Yıllarını Kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşme”nin, Tarım ve Ormancılık Hizmet Koluna ilişkin Dokuzuncu Bölümünün, “Kontrol hizmetlerinde ilave ödeme” başlıklı 16. maddesinin eksik düzenleme nedeniyle iptali istemi yönünden incelendiğinde;
13/05/2010 tarih ve 27580 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 5. maddesiyle Anayasa'nın 53. maddesinde yapılan değişiklik sonrasında memurlar ve diğer kamu görevlilerine toplu sözleşme yapma hakkı tanınmıştır.
Bu amaçla, 11/04/2012 tarih ve 28261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6289 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle, 25/06/2001 tarih ve 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu'nun adı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu şeklinde değiştirilmiş; Kanun'un "Toplu Sözleşmenin Kapsamı" başlıklı 28. maddesinde, toplu sözleşmenin, kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarını düzenleyen mevcut mevzuat hükümleri dikkate alınarak kamu görevlilerine uygulanacak katsayı ve göstergeler, aylık ve ücretler, her türlü zam ve tazminatlar, ek ödeme, toplu sözleşme ikramiyesi, fazla çalışma ücreti, harcırah, ikramiye, doğum, ölüm ve aile yardımı ödenekleri, cenaze giderleri, yiyecek ve giyecek yardımları ve diğer mali ve sosyal hakları kapsayacağı belirtilerek kamu görevlilerinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu dışındaki kanunlarla düzenlenmiş olan parasal diğer mali ve sosyal hakları da toplu sözleşme kapsamına alınmıştır.
25/08/2017 tarih ve 30165 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan; “Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2018 ve 2019 Yıllarını Kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşme”nin Dokuzuncu Bölümünde, Tarım ve Ormancılık Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme hükümlerine yer verilmiş; davacı Sendika tarafından eksik düzenleme yapıldığı ileri sürülerek iptali istenilen "Kontrol hizmetlerinde ilave ödeme" başlıklı 16. maddesinde, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı taşra teşkilâtında görev yapan veteriner, veteriner hekim, biyolog ve kimyager unvanlı kadro ve pozisyonlarda olanlar ile mühendis unvanlı kadro ve pozisyonlarda bulunanlardan, gıda, ziraat, su ürünleri, balıkçılık teknolojileri ve kimya mühendislerine, kontrol görevi yürüttükleri her gün için ilave ödeme yapılacağı düzenlenmiştir.
5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun yukarıda alıntısına yer verilen 3. maddesinde, "Kontrol görevlisi"nin, bakanlık tarafından resmi kontrol görevlisi verilen kişiyi, "Resmi kontrol"ün ise, anılan Kanun kapsamındaki faaliyetlerin kontrol edilmesi amacıyla yetkililerce gerçekleştirilen iş ve işlemleri ifade ettiği belirtildikten sonra; aynı Kanun'un 31. maddesinde, resmi kontrollerin, Bakanlıkça kontrol yetkisi verilen personel tarafından gerçekleştirileceği, ilgili meslek alanında eğitim alan tekniker, teknisyen ve yardımcı sağlık personelinin, kontrol yetkisi verilen personele yardımcı olmak üzere görev alabileceği belirtilmiştir.
Aynı Kanun'un, üretim, işleme ve dağıtım aşamalarında hangi meslek mensuplarının, hangi resmi kontrollerden sorumlu olduğunun düzenlendiği Ek-2 sayılı çizelgesinde ise, birincil üretim, üretim ve işleme, dağıtım, ithalat başlıkları altında sorumlu personelin kadro unvanlarına yer verilmiş, ilgili meslek alanında eğitim alan veteriner sağlık teknikeri kadro unvanı, sorumlu personel arasında sayılmamıştır.
Bu durumda, iptal istemine konu Toplu Sözleşme maddesinde, yukarıda açık metinlerine yer verilen 5996 sayılı Kanun'da tek başına resmi kontrol yetkisi verilen kadro unvanları arasında belirtilmeyen, eğitim durumu, görev ve sorumlulukları yönünden anılan çizelgede belirtilen sorumlu personelden farklı niteliklere sahip bulunan ve yapılacak resmi kontrollerde, kontrol yetkisi verilen personele yardımcı olmak üzere görev alabileceği belirtilen veteriner sağlık teknikerlerinin, 5996 sayılı Kanun kapsamında yürüttükleri resmi kontrol görevi nedeniyle veteriner hekim, biyolog ve kimyager unvanlı kadro ve pozisyonlarda olanlar ile mühendis unvanlı kadro ve pozisyonlarda bulunanlardan gıda, ziraat, su ürünleri, balıkçılık teknolojileri ve kimya mühendislerine verilmesi öngörülen ilave ödemeden faydalanacaklar arasında sayılmamasında, dayanağı olan üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Dava, davacının 26/04/2018 tarihinde yaptığı başvurunun reddine ilişkin Fethiye Kaymakamlığının … tarih ve E…. sayılı işleminin iptali ile yoksun kalınan parasal hakların işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemleri yönünden incelendiğinde ise;
Davacının, 26/04/2018 tarihinde davalı idarelerden Fethiye Kaymakamlığına başvurularak, kontrol hizmetlerinde fiilen görev alması nedeniyle tarafına ilave ödeme yapılması isteminde bulunduğu; davalı idarece 4. Dönem Toplu Sözleşme'nin ilgili maddesinde, veteriner sağlık teknikerlerine ilave ödeme yapılması yolunda hüküm bulunmaması nedeniyle başvurunun reddedildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, anılan Toplu Sözleşme'nin Tarım ve Ormancılık Hizmet Koluna ilişkin Dokuzuncu Bölümünün, “Kontrol hizmetlerinde ilave ödeme” başlıklı dava konusu 16. maddesinin hukuka uygun olması karşısında, başvurunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık davacının iptal isteminin haklı bir dayanağının bulunmamaktadır.
Öte yandan, dava konusu işlem ile dayanağı olan Toplu Sözleşme düzenlemesinin üst hukuk normuna ve hukuka uygun olması karşısında, davacıya ödenmesi gereken bir parasal hakkın bulunmadığı da açıktır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen …-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelerden vekil aracılığıyla temsil edilen Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 28/03/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.