Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2018/3824 E. , 2022/4576 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/3824
Karar No : 2022/4576
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ...
2- ...
3- ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar vekili tarafından, Kahramanmaraş ili, Afşin ilçesi ... Mah Endüstri Meslek Lisesi'nde eğitim gören müvekkilinin 06/01/2009 günü, saat 10:30 da Atölye Bölümü "Temel Metal Şekillendirme" dersi sırasında tezgah matkap ucunu değiştirirken sağ elinden ciddi bir şekilde yaralanması nedeniyle maddi ve manevi zarar gördüğü gerekçesiyle kendisi için 60.000,00-TL, annesi için 20.000,00-TL, babası için 20.000,00-TL olmak üzere toplam 100.000,00-TL manevi; sürekli iş gücü kaybından dolayı, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile 1.000,00-TL maddi olmak üzere toplam 101.000,00-TL tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tazminine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; idarenin hizmet kusurunun olduğu, dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verildiği, yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda davacının sürekli iş gücü kaybı nedeniyle talep edebileceği miktarın 66.756,91-TL olduğu, anılan raporun hükme esas nitelikte bulunduğu, davacı için 66.756,91-TL maddi tazminatın kabulünün gerektiği; manevi tazminata ilişkin olarak, davacı için 6.000,00-TL, anne ve babanın her biri için 2.000,00-TL olmak üzere toplam 10.000,00-TL manevi tazminatın davalı idareye başvuru tarihi olan 07/04/2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacılara ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; 16/03/2017 havale tarihli ıslah dilekçesinin davalı idarenin kaydına 18/04/2017 tarihinde girdiği ve bu tarih itibariyle temerrüde düşen davalı idarenin ıslah edilen tutar (65,756,91.-TL.) yönünden faiz ödeme yükümünün başlayacağı, hüküm fıkrasında maddi tazminatın...65,756,91.-TL'sine ilişkin kısmının ıslah dilekçesinin davalı idarenin kaydına girdiği 18/04/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, süre aşımı nedeniyle davanın reddi gerektiği, olayda hizmet kusurunun bulunmadığı, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile kararın yargılama giderlerine yönelik kısmının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacılar vekili tarafından, Kahramanmaraş ili, Afşin ilçesi ... Mah Endüstri Meslek Lisesi'nde eğitim gören müvekkilinin 06/01/2009 günü, saat 10:30 da Atölye Bölümü "Temel Metal Şekillendirme" dersi sırasında tezgah matkap ucunu değiştirirken sağ elinden ciddi bir şekilde yaralanması nedeniyle maddi ve manevi zarar gördüğü gerekçesiyle kendisi için 60.000,00-TL, annesi için 20.000,00-TL, babası için 20.000,00-TL olmak üzere toplam 100.000,00-TL manevi; sürekli iş gücü kaybından dolayı, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile 1.000,00-TL maddi olmak üzere toplam 101.000,00-TL tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tazmini istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davanın maddi ve manevi tazminatlara ilişkin temyiz istemi yönünden:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Hükmedilen yargılama giderlerine yönelik kısmının incelenmesi:
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 'Mevzuu' başlıklı 2. maddesinde; yargı işlemlerinden bu Kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanların yargı harçlarına tâbi bulunduğu, 'Mükellef' başlıklı 11. maddesinde; genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca konu işlemin yapılmasını isteyen kişilerin ödemekle mükellef olduğu, 'Harçdan müstesna işlemler' başlıklı 13. maddesinin (j) fıkrasında; Genel Bütçeye dahil idarelerin bu Kanunun 1 ve 3 sayılı tarifelerine giren bütün işlemlerinin harçtan muaf olduğu belirtilmekle birlikte, parantez içi hükmünde yukarıdaki işlemlerin hesaplanacak harçlarının, Genel Bütçeye dahil idarelerin haklılığı nispetinde karşı taraftan tahsiline igili yargı merciince karar verileceği düzenleme altına alınmış olup, 'Harç alma ölçüleri' başlıklı 15. maddesinde, yargı harçlarının (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınacağı, 'Değer esası' başlıklı 16. maddesinde; değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (1) sayılı tarifede yazılı değerlerin esas olduğu, 'Harcın nispeti' başlıklı 21. maddesinde; yargı harçlarının (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınması gerektiği, 'Nispi harclarda ödeme zamanı' başlıklı 28. maddesinde ise; (1) sayılı tarifede yazılı nispi karar harcının dörtte birinin peşin, geri kalanının kararın verilmesinden itibaren bir ay içinde ödeneceği kurala bağlanmıştır.
Anılan Kanun'un, yargı harçlarının gösterildiği (1) sayılı tarifesinde, konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden, binde 68,31 oranında nispi karar harcı alınacağı belirtilmiştir.
Bu bağlamda, hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden hesaplanacak nispi karar harcının tümüyle haksız çıkan tarafa, başka bir deyişle davalı idareye yükletileceği, nispi karar harcı dışında kalan yargılama giderleri için haklılık oranına göre değerlendirme yapılacağı hususu açıktır.
... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; hükmedilen tazminat miktarı üzerinden hesaplanan 5.243,26-TL nispi karar harcından dava açma aşamasında peşin olarak alınan 594,97-TL harcın mahsubu ile hesaplanan 4.648,29-TL'nin davacıya tamamlattırılması için müzekkere yazılmasına, davacıya tamamlatılan toplam 5.243,26-TL nispi harcın haksız çıkan taraf olması nedeniyle davalı idareden alınarak davacıya verilmesine karar verildiği halde yargılama giderleri içerisine davacı tarafından dava açılırken yatırılan 344,97-TL nispi karar harcının da dahil edilmek suretiyle haklılık oranına göre taraflara yükletildiği anlaşılmaktadır.
Bu kapsamda; hüküm fıkrasında yer alan "557,37-TL yargılama giderinin haklılık oranında belirlenen 257,37-TL sinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, diğer kısmın davacı üzerinde bırakılmasına" ibaresinin "212,40-TL yargılama giderinin haklılık oranında belirlenen 98,00-TL'sinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, diğer kısmın davacı üzerinde bırakılmasına" şeklinde düzeltilerek onanması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunmayan temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının maddi ve manevi tazminatlara ilişkin kısımlarının ONANMASINA, yargılama giderlerinin yukarıda belirtilen şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından varsa artan tutarın Mahkeme tarafından taraflara iadesine,
4. Kesin olarak, 01/07/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.