Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2018/3840 E. , 2022/2335 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2018/3840
Karar No : 2022/2335
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1) ...Büyükşehir Belediye Başkanlığı/...
VEKİLİ : Av. ...
2) ...Belediye Başkanlığı/...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1) ...
2) ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN ÖZETİ : İstanbul ili, Bahçelievler ilçesi, ...Mahallesi, ...pafta, ...ve ...parsel sayılı taşınmazların bulunduğu alana yönelik 24.11.2013 onay tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planına yapılan itirazlar üzerine anılan parsellerin güneyinde geçen 15 metre genişliğindeki yolun kuzeye kaydırılmasına ilişkin olarak ...tarihli, ...sayılı belediye meclisi kararıyla kabul edilen ve ...tarihli, ...sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının ve bu plana yapılan itirazın reddine ilişkin ...tarihli, ...sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemlerin iptali yolundaki .... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ...Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
...Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine 01/03/2022 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY : Dava, İstanbul ili, Bahçelievler ilçesi, ...Mahallesi, ...pafta, ...ve ...parsel sayılı taşınmazların bulunduğu alana yönelik 24.11.2013 onay tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planına yapılan itirazlar üzerine anılan parsellerin güneyinde geçen 15 metre genişliğindeki yolun kuzeye kaydırılmasına ilişkin olarak ...tarihli, ...sayılı belediye meclisi kararıyla kabul edilen ve ...tarihli, ...sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının ve bu plana yapılan itirazın reddine ilişkin ...tarihli, ...sayılı işlemin iptali istemiyle açılmış; İdare Mahkemesince, dava dosyasında mevcut bilgi ve belgelerin ve taşınmaz mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden; dava konusu uygulama imar planı değişikliğiyle kuzeye kaydırılan 15 metrelik yolun 1/5000 ölçekli nazım imar planında gösterilmediği, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin üst ölçekli nazım imar planına uygun olmadığı, dava konusu işlemlerin şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve hukuka uygun olmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiş, davalı idarelerce bu karara karşı istinaf başvurusunda bulunulmuş, ...Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen ...tarihli, E:..., K:...sayılı kararla istinaf başvurularının reddine karar verilmiş; davalı idarelerce bu karara karşı temyiz başvurusunda bulunulmuştur.
Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu taşınmazların 12.07.2013 onay tarihli Yenibosna Basın Aksı 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planında ve 24.11.2013 onay tarihli Yenibosna Basın Aksı 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında i T1 lejantlı ticaret+hizmet alanında kaldığı, dava dışı ...parsel sayılı taşınmaz malikinin, parselinin ortasından geçen yolun mülkiyet hakkının kullanımını işlevsizleştirdiği yönündeki itirazı üzerine, ...tarihli, ...sayılı Bahçelievler Belediye Meclis kararı doğrultusunda hazırlanan 15 metrelik imar yolunun kuzeye kaydırılmasına ilişkin 1/1000 ölçekli plan değişikliği teklifinin İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin ...tarihli, ...sayılı kararıyla kabul edildiği ve dava konusu ...sayılı parselin kısmen bu 15 metrelik yolda kaldığı anlaşılmıştır.
İmar planları ülke, bölge ve kent verilerine göre kentsel işlevler arasında var olan ya da sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi çözüm yollarını bulmak, belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla kentin kendine özgü, yaşayış biçimi ve karakteri, nüfus planı ve yapı ilişkileri, yörenin gerek çevresiyle ve gerekse çeşitli alanları arasında olan bağlantıları, halkın sosyal ve kültürel gereksinimleri, güvenlik ve sağlığı ile ilgili konular gözönüne alınarak hazırlanır ve koşulların zorunlu kıldığı biçim ve zamanda mevzuatta öngörülen yöntemlerle değiştirilebilir.
İdare Mahkemesince,yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporundaki; dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğiyle kuzeye kaydırılan 15 metrelik yolun 1/5000 ölçekli nazım imar planında gösterilmediği, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin üst ölçekli nazım imar planına uygun olmadığı yönündeki değerlendirme esas alınarak dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiş ise de, İdare Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda, dava konusu plan değişikliğinin hangi zorunlu koşullar nedeniyle yapıldığı, davaya konu planda öngörülen ulaşım sistemi açısından yolun kaydırılmasında ne gibi teknik zorunlulukların bulunduğu konularına yeterince yer verilmediğinin anlaşıldığı, uygulama imar planı ile getirilen yol fonksiyonunun nazım imar planının ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü ve genel işleyişini bozmadığı sürece plan hiyerarşisi yönünden hukuka aykırılık oluşturmayacağı belirtilen hususların bilirkişi raporunda açığa kavuşturulması gerekeceği, bu nedenle dava konusu yolun 1/5000 ölçekli nazım imar planında gösterilmemiş olmasının tek başına iptal sebebi olamayacağı, konunun 1/1000 ölçekli uygulama imar planının kendi içinde değerlendirilerek yukarıda aktarılan ilkeler doğrultusunda söz konusu plan değişikliğinin ulaşım sistemi, planlama tekniği ve şehircilik ilkeleri bakımından incelenerek ulaşılan sonuca göre bir karar verilmesi gerektiği, bu yönüyle, İdare Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporundaki, dava konusu değiikliğin 1/5000 ölçekli nazım imar planında gösterilmediği yönündeki gerekçenin karar verilebilmesi için eksik ve yetersiz olduğu görülmektedir.
Bu durumda, İdare Mahkemesince, yukarıda bahsedilen hususlarla ilgili olarak gerekirse ek bilirkişi raporu da alınarak yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin kabul edilerek, eksik incelemeye dayalı idare mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin bölge idare mahkemesi idari dava dairesi kararının bozulması gerektiği oyuyla karara katılmıyorum.