T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/3880
Karar No : 2022/6321
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1) ...
2) ...
3) ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, İstanbul ili, ... Meslek Lisesi öğrencisi olan ... 'in 22/04/2011 tarihinde uygulama ödevini yerine getirmek üzere arkadaşları ile birlikte okulun çatısına çıktığı sırada çatının ışıklandırma bölümündeki camların kırılması nedeniyle atölyeye düşmesi nedeniyle baba ... için 13.895,61-TL maddi (... 'in tedavi masrafları), 7.500,00-TL manevi, anne ... için 7.500,00-TL manevi, ... için 119.142,00-TL maddi (işgücü ve gelir kaybı), 15.000,00-TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; olayda hizmet kusurunun bulunduğu, yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan raporun hükme esas alınabilecek nitelik ve yeterlikte olduğu, ... için toplam 119.142,00-TL, baba ... için 13.895,61-TL maddi tazminatın 30/12/2011 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte tazmini gerektiği; manevi tazminata ilişkin olarak anne ... ve baba ... lehine her biri için 7.500,00-TL, ... için 15.000,00-TL manevi tazminat olmak üzere toplam 30.000,00-TL manevi tazminatın 30/12/2011 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; Dairemizin ... tarih ve E:... , K:... sayılı bozma kararına uyulmak suretiyle, ortak kusur halinde idarenin kusuru oranında sorumlu olduğu, olayda davacının tedavi masraflarının 13.895,61-TL olduğu, davalı idarenin 7/8 oranındaki kusuru kapsamında davacının tedavi masrafından sorumluluğunun 12.159,00-TL olduğu, davacının tedavi masraflarının davalı idarenin kusuru oranındaki sorumluluğunun 12.159,00-TL olduğu gerekçesiyle kusur oranında maddi tazminatın kabul edilmesi gerekmekte iken, kusur oranından fazla olacak şekilde hükmedilen tedavi masraflarına ilişkin maddi tazminat miktarında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, davalı idarenin istinaf başvurusunun 12.159,00.-TL'lık tedavi giderine hükmedilmesi açısından reddine, davalı idarenin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 1.736,61.-TL'lık tedavi giderine ilişkin kısmının kaldırılmasına, karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, olayda ağır hizmet kusurunun bulunmadığı, tazminat ödeme yükümlülüğünün olmadığı, Kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Kararın yargılama giderleri yönünden düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacılar tarafından, İstanbul ili, ... Meslek Lisesi öğrencisi olan ... 'in 22/04/2011 tarihinde uygulama ödevini yerine getirmek üzere arkadaşları ile birlikte okulun çatısına çıktığı sırada çatının ışıklandırma bölümündeki camların kırılması nedeniyle atölyeye düşmesi nedeniyle baba ... için 13.895,61-TL maddi (...'in tedavi masrafları), 7.500,00-TL manevi, anne ... için 7.500,00-TL manevi, ... için 119.142,00-TL maddi (işgücü ve gelir kaybı), 15.000,00-TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasanın 'Yargı yolu' başlıklı 125. maddesinin 7. fıkrasında; "İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür." hükmüne yer verilmiştir.
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 'Mevzuu' başlıklı 2. maddesinde; yargı işlemlerinden bu Kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanların yargı harçlarına tâbi bulunduğu, 'Mükellef' başlıklı 11. maddesinde; genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca konu işlemin yapılmasını isteyen kişilerin ödemekle mükellef olduğu, 'Harçdan müstesna işlemler' başlıklı 13. maddesinin (j) fıkrasında; Genel Bütçeye dahil idarelerin bu Kanunun 1 ve 3 sayılı tarifelerine giren bütün işlemlerinin harçtan muaf olduğu belirtilmekle birlikte, parantez içi hükmünde yukarıdaki işlemlerin hesaplanacak harçlarının, Genel Bütçeye dahil idarelerin haklılığı nispetinde karşı taraftan tahsiline igili yargı merciince karar verileceği düzenleme altına alınmış olup, 'Harç alma ölçüleri' başlıklı 15. maddesinde, yargı harçlarının (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınacağı, 'Değer esası' başlıklı 16. maddesinde; değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (1) sayılı tarifede yazılı değerlerin esas olduğu, 'Harcın nispeti' başlıklı 21. maddesinde; yargı harçlarının (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınması gerektiği, 'Nispi harclarda ödeme zamanı' başlıklı 28. maddesinde ise; (1) sayılı tarifede yazılı nispi karar harcının dörtte birinin peşin, geri kalanının kararın verilmesinden itibaren bir ay içinde ödeneceği kurala bağlanmıştır.
Anılan Kanun'un, yargı harçlarının gösterildiği (1) sayılı tarifesinde, konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden, binde 68,31 oranında nispi karar harcı alınacağı belirtilmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 'Yargılama giderlerine hükmedilmesi' başlıklı 332. maddesinde; "Yargılama giderlerine, mahkemece resen hükmedilir. Yargılama gideri, tutarı, hangi tarafa ve hangi oranda yükletildiği ve dökümü hüküm altında gösterilir. Hükümden sonraki yargılama giderlerini hangi tarafın ödeyeceği, miktarı ve dökümü ile bu giderlerin hangi tarafa yükletileceği, mahkemece ilamın altına yazılır." hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yargılama giderleri dışında temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının incelenmesi:
İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Kararın yargılama giderlerine yönelik kısmı yönünden yapılan inceleme:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 'Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar' başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştay'ın kararı düzelterek onayacağı, hükme bağlanmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden, Bölge İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında; maktu karar harcının yargılama giderlerine dahil edilerek "davacılar lehine hükmedilen 161,301,00,-TL tazminat üzerinden hesaplanan 2.193,68.-TL nisbi karar harcından davanın açıldığı sırada tahsil edilen 556,86.-TL harcın mahsubu sonucu kalan 1.636,85.-TL nisbi karar harcının davalı idareden tamamlatılması gerektiğine, bu maksatla ... Vergi Dairesi Başkanlığına müzekkere yazılmasına, aşağıda dökümü yapılan ve davacıya ait olan 160,60.-TL yargılama giderinin davadaki haklılık oranına göre belirlenen 158,88.-TL'lık kısmının davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, 1,72.-TL'lık kısmının ise davacı üzerinde bırakılmasına, peşin alınan nisbi karar harcından maktu karar harcının mahsubu ile bakiye 529.16.-TL nisbi karar harcının da davalı idareden alınarak davacılara verilmesine," şeklinde karar verildiği görülmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, yargılama giderlerine hükmedilmesi kamu düzeninden olup re'sen incelenerek, bu kapsamda yapılan değerlendirmelerin aleyhe bozma yasağı kapsamı dışında olduğunun kabulü gerekmektedir.
Ayrıca, hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden hesaplanacak nispi karar harcının tümüyle haksız çıkan tarafa, başka bir deyişle davalı idareye yükletileceği, nispi karar harcı dışında kalan yargılama giderleri için haklılık oranına göre değerlendirme yapılacağı hususu açıktır.
Bu durumda, hüküm fıkrasında yer alan "davacılar lehine hükmedilen 161,301,00,-TL tazminat üzerinden hesaplanan 2.193,68.-TL nisbi karar harcından davanın açıldığı sırada tahsil edilen 556,86.-TL harcın mahsubu sonucu kalan 1.636,82.-TL nisbi karar harcının davalı idareden tamamlatılması gerektiğine, bu maksatla Ankara Vergi Dairesi Başkanlığına müzekkere yazılmasına, aşağıda dökümü yapılan ve davacıya ait olan 160,60.-TL yargılama giderinin davadaki haklılık oranına göre belirlenen 158,88.-TL'lık kısmının davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, 1,72.-TL'lık kısmının ise davacı üzerinde bırakılmasına, peşin alınan nisbi karar harcından maktu karar harcının mahsubu ile bakiye 529.16.-TL nisbi karar harcının da davalı idareden alınarak davacılara verilmesine," ibaresinin, "davacılar lehine hükmedilen 161,301.00-TL tazminat üzerinden hesaplanan 11.018,50-TL nispi karar harcından davanın açıldığı sırada tahsil edilen 556,86-TL harcın mahsubu sonucu kalan 10.461,64-TL nispi karar harcının davalı idareden tamamlatılması gerektiğine, bu maksatla Ankara Vergi Dairesi Başkanlığına müzekkere yazılmasına, aşağıda dökümü yapılan ve davacılara ait olan 132,90-TL yargılama giderinin davadaki haklılık oranına göre belirlenen 131,60-TL'lık kısmının davalı idareden alınarak davacılara verilmesine, 1,30-TL'lık kısmının ise davacılar üzerinde bırakılmasına, peşin alınan 556,86-TL nispi karar harcının da davalı idareden alınarak davacılara verilmesine," şeklinde düzeltilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunmayan temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından varsa artan tutarın Mahkeme tarafından taraflara iadesine,
4.Kesin olarak, 08/11/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.