Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2018/3884 E. , 2021/4838 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/3884
Karar No : 2021/4838
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı adına
… Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Uluslararası Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi
… Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: … tarih ve … sayılı transit refakat belgesi muhteviyatı ''kırmızı et'' cinsi eşyanın yurt dışı edilmediğinin tespit edildiğinden bahisle, davacı adına asıl sorumlu (teminat veren) sıfatıyla 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı tutarında karara bağlanan para cezasına vaki itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla, transit refakat belgesi muhteviyatı eşyayı taşıyan araçların hareket gümrük müdürlüğünün kontrolü altında yüklemesinin yapılıp mühürlenmelerinden sonra varış gümrük müdürlüğüne sevkinin sağlandığı ve söz konusu araçların transit güzergahında belirlenen tarihte varış gümrük müdürlüğünden çıkışının yapıldığı, bu aşamada rejim şartlarının ihlal edildiğine ilişkin varış gümrük müdürlüğünce herhangi bir saptamada bulunulmadığı, ayrıca söz konusu araçların yurt dışına çıkış yapıp taşıdıkları eşyayı bıraktıktan sonra geri döndüğü, davalı idarece söz konusu araçlar hakkında transit rejim hükümlerinin ihlal edildiğine, araçların içindeki ''kırmızı et'' cinsi eşyanın değiştirildiğine ya da taşıma yapan araçların mühürlerinin bozulduğuna yönelik bir tespitin yapılmadığı, davalı idarece eşyanın antrepoya alındıktan sonra antrepoda değiştirildiğinin kabul edildiği, gerekli kontroller yapılarak söz konusu transit rejimin usulüne uygun şekilde sonlandırılmasının akabinde, antrepo rejiminin ihlali fiilinden hareketle, geriye doğru inceleme yapılarak durumun saptanmaya çalışıldığının anlaşıldığı, bu durumda, idarece taşınan eşya veya eşyayı taşıyan araçlar üzerinde transit rejim hükümlerinin ihlal edildiğine ilişkin bir tespitin yapılmadığının anlaşılması karşısında, olayda, eşyanın transit rejim hükümlerine aykırı bir şekilde Türkiye Gümrük Bölgesinde bırakıldığının varsayılması ve 4458 sayılı Kanun'un 184. maddesi uyarınca davacı hakkında gümrük yükümlülüğünün doğduğundan bahsedilmesi mümkün olmadığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Mahkeme kararının dava konusu işlemin eşyanın CIF kıymeti ile gümrük ve katma değer vergileri üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasına isabet eden kısmının iptaline dair hüküm fıkrasının dayandığı hukuki nedenler ve gerekçe yerinde olup, davalı idarece istinaf başvurusuna ilişkin dilekçede ileri sürülen iddiaların anılan hüküm fıkrasının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği; 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5.fıkrası uyarınca para cezası kararı alınabilmesi için, cezanın dayanağı verginin gümrük vergileri kapsamında olmasının gerektiği, olayda, üzerinden para cezası hesaplanan damga vergisi ithalde değil, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ile 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu hükümlerine göre dahilde alınan vergi olup, anılan vergi nedeniyle para cezası kararı alınmasına olanak bulunmadığından, mahkeme kararının dava konusu işlemin damga vergisi üzerinden hesaplanarak karar bağlanan para cezasına isabet eden kısmının iptaline dair hüküm fıkrasında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
… tarih ve … sayılı transit refakat belgesi muhteviyatı ''kırmızı et'' cinsi eşyanın yurt dışı edilmediğinin tespit edildiğinden bahisle, davacı adına asıl sorumlu (teminat veren) sıfatıyla 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı tutarında karara bağlanan para cezasına vaki itirazın zımnen reddine dair işlemin dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 3. maddesinin 16. fıkrasında, "gümrük beyanı"nın eşyanın bir gümrük rejimine tabi tutulması talebinde bulunulmasını; 17. fıkrasında, "beyan sahibi"nin gümrük beyanında bulunan kişiyi; 20. maddesinin (a) bendinde "rejim hak sahibi"nin gümrük beyanında bulunan kişiyi, (b) bendinde ise, "asıl sorumlu"nun transit rejimde rejim hak sahibini ifade ettiği belirtilmiş; olay tarihinde yürürlükte bulunan 235. maddesinin 5. fıkrasında, Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinse eşya olduğunun tespiti halinde, farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası alınacağı, hükme bağlanmıştır.
Gümrük Yönetmeliği'nin olay tarihinde yürürlükteki şekliyle 243. maddesinde ise, Türkiye Gümrük Bölgesine getirilerek transit rejimine konu edilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın giriş gümrük idaresinde yapılan kontrolü neticesinde, beyan edilenden açıkça farklı olduğu tahlil. Teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın kolayca anlaşılabilen ve gümrük vergileri ve/veya ticaret politikası önlemleri açısından farklılık oluşturan eşyanın, belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olarak kabul edileceği, Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanmasını müteakip eşyanın sevkine izin verileceği belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca ceza kesilebilmesi için transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olması; bir eşyanın belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğunun kabul edilebilmesi için de giriş gümrük idaresinde yapılan kontrolü neticesinde, beyan edilenden açıkça farklı olduğunun tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın kolayca anlaşılabilmesi ve gümrük vergileri veya ticaret önlemleri açısından farklılık oluşturması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.
Bu durumda, beyanda bulunulan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğunun kabul edilebilmesi, giriş gümrük idaresinde yapılan kontrolde beyan edilenden açıkça farklı olduğunun tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın kolaylıkla anlaşılabilmesi koşuluna bağlı olup, davacı tarafından transit refakat belgesi kapsamında "kırmızı et" olarak beyan edilen eşyanın kontrolü neticesinde, yine "kırmızı et" olduğunun tespit edildiği, açıkça farklı cinste eşya bulunduğu yönünde bir saptamada bulunulmadığı ve dolayısıyla ceza kararının alınabilmesine ilişkin şartların oluşmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemi iptal eden mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunu istemin özeti bölümünde yazılı gerekçeyle reddeden bölge idare mahkemesi kararında sonucu itibarıyla yasal isabetsizlik bulunmamıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.… Bölge İdare Mahkemesi
… Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 15/11/2021 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X)- KARŞI OY:
Temyiz başvurusu, … tarih ve … sayılı transit beyannamesi muhteviyatı kırmızı et cinsi eşyanın yurt dışı edilmeyerek, … Et firmasına ait millileşmiş et gibi gösterilmek suretiyle 03/09/2014 tarihinde … Et firmasına devredilerek piyasaya sürüldüğü tespit edilerek, transit rejim hükümlerinin ihlal edildiğinden bahisle davacı adına tahakkuk ettirilen vergilere göre hesaplanan gümrüklenmiş değer üzerinden karara bağlanan para cezasına vaki itirazın zımnen reddine dair işlemi iptal eden mahkeme kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddine dair kararın bozulması istemine ilişkindir.
Dosyada bulunan bilgi ve belgelerin ve raporların incelenmesinden, transit rejim hükümleri doğrultusunda beyan edilen “kırmızı et” cinsi eşyanın “tavuk kırpıntısı” eşyası ile değiştirildiği, dosya kapsamında … soruşturma raporu, … sayılı cevaplı rapor ve … Cumhuriyet Başsavcılığının … sayılı iddianamesi içeriği ile tespit edildiği, iddianame içeriğinde örgütlü suç nitelemesi ile yapılan fiillerin ve örgüt şemasının tespitinin yapıldığı ve … Ağır Ceza Mahkemesinin … Esas sayılı dosyası ile yargılamanın yapıldığı anlaşılmaktadır. Mahkeme karar gerekçesi, ihlalin sadece mühürlerin açıkça anlaşılacak şekilde bozulması ile oluşacağı, gümrük gözetimindeki eşyanını transit rejim gereği uslune uygun sonlandırılmadığının idarece tespitinin yapılmadığına dayanılmış olmakla, gümrük gözetiminden çıkarıldıktan sonrada yapılacak tespit ile rejim hükümlerinin ihlali halinde işlem tesis edilmesi mümkün olmakla maddi olaya ve mevzuata uygun bulunmamaktadır.
Şekli olarak mevzuat hükümlerinin yerine getirildiği gerekçesine dayanılmış ise de, … sayılı idari soruşturma raporu ile gümrük görevlilerinin yani idare adına işlem tesis eden kamu görevlilerinin de organizasyon kapsamında olduğu tespitinin yapıldığı konu ile ilgili birçok adli idari dava dosyasının bulunduğu transit rejim kapsamında yurda getirilen eşyaların yurt içinde satılması safhasına kadar olayın her safhasının tespit edildiğinin rapor altına alındığı, Mersin Emniyet Müdürlüğü soruşturma kapsamında Suriye'ye transit giden araçta yapılan aramada araç mühürlerinin sağlam olmasına rağmen kırmızı et bulunması gerekirken tavuk kırıntısı bulunduğu olay mahallinde tespit edilmiş diğer suç üstü tespitlerinde dosya münderecetında sarih olarak bulunduğu görülmektedir.
4458 sayılı yasanın 235. maddesinin 5. fıkrasında, Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinse eşya olduğunun tespiti halinde, farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası alınacağı düzenlemesi doğrultusnda, transit refakat belgesi kapsamında beyan edilen kırmızı etin değiştirilmek suretiyle tavuk kırpıntısı olarak yurt dışı edildiği etlerin yurt içinde bırakıldığı tespitleri yapıldığından iş bu tespitler yokmuş gibi farklı cinste eşyanın bulunduğu yönünde saptama olmadığı gerekçesi ile verilen Daire kararına bozma kararı verilmesi gerektiği oyu ile katılmıyorum.