Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2018/3913 E. , 2021/5643 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2018/3913
Karar No : 2021/5643
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …Dış Ticaret ve Pazarlama Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : …Belediye Başkanlığı-…
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : Davacı tarafından maliki bulunduğu fabrika binasının giriş kapısının bulunduğu … Caddesi esas alınarak emlak vergisi tahakkuk ettirilmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddi üzerine; ihtirazi kayıtla ödediği 2014 ve 2015 yılı emlak vergisinin iadesi istemiyle açılan davayı; 2014 yılına ilişkin kısım yönünden, … Vergi Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında 2014 yılı için tahakkuk ettirilen emlak vergisi ve taşınmaz kültür varlıkları katkı payı için davacı tarafından açılan davada süre aşımı nedeniyle red kararı verildiği için bu kısımlar yönünden mükerrerlik nedeniyle inceleme olanağı bulunmadığı, 2015 yılına ilişkin kısım yönünden ise davacı taşınmazı için 1986 yılından bu yana özel arsa metrekare birim değeri belirlendiği, 2015 yılı vergisininde kesinleşen bu değere göre hesaplanmasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle kısmen incelenmeksizin reddeden, kısmen reddeden … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: İdari yargıda derdestlik olup olmayacağının tartışmalı olduğu, açılan dava sona ermişse derdestlikten sözedilemeyeceği, derdest kabul edilen dosyada esastan bir karar verilmediği, bu davanın konusunun ihtrazi kayıtla ödenen tutarın iadesi olmadığı, 562 TL olarak belirlenen arsa metrekare birim değerinin fahiş olması nedeniyle bu değere göre yapılan tahakkuk işleminin iptali istemi olduğu, bilirkişi incelemesi yapılarak belirlenen değerin fahiş olup olmadığının saptanması gerektiği, zira uygulama işlemi üzerine takdir komisyonu kararına karşı dava açma hakları bulunduğu iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Davacı tarafından aynı iddiaların ileri sürüldüğü ve bozma kararı üzerine verilen … Vergi Mahkemesi'nin … tarih ve E:… ve K:… sayılı kararının Dairemizin 23/11/2017 tarih ve E:2017/1311 ve K:2017/8513 sayılı kararı ile onandığı görüldüğünden ve ileri sürülen iddialar temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, temyiz isteminin reddine ve kararın onanmasına, temyiz isteminde bulunandan …-TL maktu harç alınmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 22/11/2021 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY: Tarafları ve konusu aynı olan bir davanın, daha önce aynı veya başka bir mahkemede açıldığının ve görülmekte olduğunun saptanması halinde, usul hukukunun temel kavramlarından biri olan derdestlik müessesesinin ifade ettiği ''ilk davanın aynısı olan diğer davaların açılmasında davacının hukuki yararı bulunmadığı'' olgusundan hareketle, sonraki davaların derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekmektedir.
Derdestlik durumunun ortaya çıkması için; aynı davanın birden fazla açılmış olması ve birinci davanın görülmekte olması şartları birlikte gerçekleşmelidir. Davaların aynı dava olarak kabul edilebilmesi de; davaların taraflarının, konularının, dava konusu işlemlerin aynı olmasına bağlıdır.
Vergi Mahkemesince, 2014 yılına ilişkin kısım yönünden derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmiş ise de; derdestliğe esas alınan davanın 2014 yılı için tahakkuk ettirilen emlak vergisi ile taşınmaz kültür varlıkları katkı payı ile bu işlemin dayanağı olan 2014 yılı arsa metre kare birim değerlerine ilişkin takdir komisyonu kararının iptali, huzurdaki davanın ise ihtirazi kayıtla ödenen tutarın iadesi istemiyle açıldığı, taraflar ve sebep aynı olmakla birlikte istemlerin farklı olması nedeniyle derdestlikten bahsedilmeyeceğinden davanın incelenmeksizin reddi yolundaki Vergi Mahkemesi kararına yönelik davacının istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararının, uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmek üzere bozulması gerektiği oyuyla Daire kararının bu kısmına katılmıyorum.