T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2018/3961
Karar No : 2022/9783
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR): 1- … Belediye Başkanlığı-…
VEKİLİ : Av. …
2- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı-…
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN ÖZETİ : Bursa ili, Gemlik İlçesi, … Köyü, … pafta, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin Gemlik Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı ile dayanağı Bursa Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih, … sayılı ve … tarih, … sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli Gemlik İlçesi … ve … Mahalleleri Depolama Alanları Revizyon Uygulama İmar Planının iptali istemiyle açılan davada, dava konusu uygulama imar planı değişikliğinin iptali, parselasyon yönünden konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolundaki ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından iptale ilişkin kısmı yönünden, davalı ... Belediye Başkanlığı tarafından ise kararın tümü yönünden yapılan istinaf başvurularının reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbiri bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ…'UN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanunun 20. maddesi, "Zeytinlik sahaları içinde ve bu sahalara en az 3 kilometre mesafede zeytinyağı fabrikası hariç zeytinliklerin vegatatif ve generatif gelişmesine mani olacak kimyevi atık bırakan, toz ve duman çıkaran tesis yapılamaz ve işletilemez. Bu alanlarda yapılacak zeytinyağı fabrikaları ile küçük ölçekli tarımsal sanayi işletmeleri yapımı ve işletilmesi Tarım ve Köyişleri Bakanlığının iznine bağlıdır.; (Değişik ikinci fıkra: …-… md.) Zeytincilik sahaları daraltılamaz. Ancak, belediye sınırları içinde bulunan zeytinlik sahalarının imar hudutları kapsamı içine alınması hâlinde altyapı ve sosyal tesisler dahil toplam yapılaşma, zeytinlik alanının % 10’unu geçemez. Bu sahalardaki zeytin ağaçlarının sökülmesi Tarım ve Köyişleri Bakanlığının fenni gerekçeye dayalı iznine tabidir. Bu iznin verilmesinde, Tarım ve Köyişleri Bakanlığına bağlı araştırma enstitülerinin ve mahallinde varsa ziraat odasının uygun görüşü alınır. Bu hâlde dahi kesin zaruret görülmeyen zeytin ağacı kesilemez ve sökülemez. İzinsiz kesenler veya sökenlere ağaç başına altmış Türk Lirası idarî para cezası verilir." hükmünü içermektedir.
Uyuşmazlık konusu olayda, davaya konu Bursa ili, Gemlik İlçesi, … Köyü, … pafta, … parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanın zeytinlik niteliğinde dikili bir arazi olduğu ve dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile anılan taşınmazın ticari depolama alanı olarak belirlendiği anlaşılmaktadır. Ancak, anılan nitelikteki alanlarda planlama yapılırken yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine uyulması gerektiği açıktır.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın parselasyon işlemine ilişkin kısmının oybirliğiyle, uygulama imar planına ilişkin kısmının oyçokluğuyla ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 17/11/2022 tarihinde, kesin olarak karar verildi.
KARŞI OY : Dava; Bursa ili, Gemlik İlçesi, … Köyü, … pafta, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin Gemlik Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı ile dayanağı Bursa Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih, … sayılı ve … tarih, 1302 sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli Gemlik İlçesi … ve … Mahalleleri Depolama Alanları Revizyon Uygulama İmar Planının iptali istemiyle açılmıştır.
Dava konusu uygulama imar planı değişikliğinde, uyuşmazlık konusu taşınmaz kısmen ticari depolama alanı, kısmen taşkın alanı olarak; üst ölçekli plan olan 1/5000 ölçekli nazım imar planında ise konut dışı kentsel çalışma alanı olarak belirlenmiştir.
Uyuşmazlıkta İdare Mahkemesince, zeytinlik vasfında olan dava konusu taşınmazın ticari depolama alanı olarak belirlenmesine dair dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin, 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun hükümleri yönünden hukuka uygun olmadığı gerekçesiyle iptaline, dava konusu 26.01.2016 tarihli parselasyon işleminin iptal edilerek yeni parselasyon yapılmasına dair 06.09.2016 tarihli encümen kararı alındığından, parselasyon yönünden konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Olayda, üst ölçekli plan olan nazım imar planının iptal edilmediği dikkate alındığında, uyuşmazlıkta öncelikle planların kademeli birlikteliği ilkesi bakımından dava konusu planın uygunluğu değerlendirilerek karar verilmesi gerekmekte iken İdare Mahkemesince, davacıya ait taşınmazın sadece zeytinlik niteliğinde olduğu gerekçesiyle iptal kararı verildiği, planların kademeli birlikteliği ilkesi yönünden herhangi bir inceleme yapılmadığı anlaşıldığından, eksik inceleme sonucu verilen kararın bu yönüyle bozulması gerekmektedir.
Bu nedenle, temyiz isteminin kabul edilerek, mahkeme kararının uygulama imar planına yönelik kısmının açıklanan gerekçeyle bozulması gerektiği oyuyla Dairemiz kararına katılmıyorum.