Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2018/4006 E. , 2022/4546 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2018/4006
Karar No : 2022/4546
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …Vergi Dairesi Başkanlığı
(…Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Mühendislik … Servis Hizmetleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi …Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, sahte fatura kullandığından bahisle tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle vergi ziyaı cezalı olarak re'sen tarh edilen 2010/1,3,4,5,8,9,10,11 ve12 dönemleri katma değer vergileri ile 213 sayılı Kanun'un 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …Vergi Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; davacı adına fatura düzenleyen Boğaziçi Vergi Dairesi mükellefi …Elek. Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Güneşli Vergi Dairesi mükellefi …ve Zeytinburnu Vergi Dairesi mükellefi …düzenlenen vergi tekniği raporlarında yer alan tespitlere göre; adı geçen mükellefler tarafından düzenlenen faturaların gerçek bir mal ve hizmet hareketine dayanmadığı, adı geçen mükelleflerin sahte fatura düzenlemek amacıyla mükellefiyet tesis ettirdiği sonucuna varıldığından, dava konusu cezalı tarhiyatın bu mükelleflerden alınan faturalardan kaynaklı kısmında hukuka aykırılık; Şişli Vergi Dairesi mükellefi …Elektronik Hırd. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda yer alan tespitlere göre; adı geçen mükellef tarafından davacı adına düzenlenilen faturaların sahte olduğunu ortaya koymaya yeterli tespit bulunmadığı sonucuna varılığından, adı geçen mükellef tarafından düzenlenen faturalar nedeniyle yapılan cezalı tarhiyatta hukuka uyarlık, özel usulsüzlük cezasının kesilmesini öngören ve bu cezanın kesilmesine ilişkin koşulları düzenleyen yasa maddesinde belirtilen unsurların hepsinin bir arada gerçekleşmemesi nedeniyle kesilen özel usulsüzlük cezasında ve tekerrür uygulamasına esas alınan cezalı tarhiyatın 22/02/2010 tarihinde davacıya tebliğ edilmiş olması nedeniyle dava konusu edilen tarhiyatların ait olduğu dönemler dikkate alındığında yasal koşullar oluşmadan vergi ziyaı cezalarının tekerrür nedeniyle artırılan kısımlarında da hukuka uyarlık bulunmadığı hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Mahkeme kararının aleyhe olan hüküm fıkralarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen kabulü kısmen reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Temyiz dilekçesinde ileri sürülen hususlar kararın özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmı ile tekerrür hükümleri uygulanarak artırılan vergi ziyaı cezalarına ilişkin kısımları yönünden bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.
Davalı idarenin kararın cezalı vergilere ilişkin kısmına yönelik temyiz istemine gelince;
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, 134. maddesinin 1. fıkrasında, vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu kurala bağlanmış, 359. maddesinin (b) bendinde ise gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belgeler, sahte belge olarak tanımlanmıştır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisinin indirilebileceği hükme bağlanmıştır.
Katma değer vergisi, bünyesinde yer alan indirim müessesesiyle yansıtılabilir bir vergidir. Katma değer vergisi sisteminde mükellef ve sorumlu; üretim ve dağıtım kademeleri içinde, verginin tahsiline, indirimlerin yapılmasına, beyan edilip ödenmesine aracılık eder. Bu bakımdan indirim, mükellefiyete bağlı bir görev olduğu kadar aynı zamanda bir haktır. Katma değer vergisinde genel prensip, vergiye tabi teslimler üzerinden hesaplanan vergiden, alış faturalarında gösterilen verginin indirilmesidir. Katma değer vergisi indirimi hakkından yararlanabilmek için Kanun bazı şartların varlığını öngörmüştür. Bu şartların bir kısmı esasa, bir kısmı ise şekle ilişkindir. Katma değer vergisi, vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesi halinde, zincirleme olarak kendi içinde otokontrol sistemi taşımaktadır.
Kayıt ve belge nizamına uyulması ve faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanması halinde, mal teslimi veya hizmet ifasına bağlı olarak tahsil edilen katma değer vergisinden, mükelleflerin kendilerine yapılan teslim ve ifaya ilişkin olarak ödedikleri katma değer vergisini indirmeleri mümkün olup, aksi durumda, faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığının tespiti halinde, bu faturalarda yer alan katma değer vergisinin indirimi mümkün bulunmamaktadır.
Buna göre, alış belgelerinde yer alan katma değer vergisinin indirim konusu yapılabilmesi için, alış faturası ya da benzeri vesikalarda ayrıca gösterilmesi ve bu vesikaların kanuni defterlere kaydedildiğinin tevsik edilmesinin yanında, söz konusu belgelerin gerçeği yansıtması da gerekmektedir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre, uyuşmazlığın esasını, davacıya anılan faturaları düzenleyen mükelleflerin düzenlediği faturaların, gerçek bir mal ve hizmet satışını içerip içermediği, dolayısıyla sahte olup olmadığı hususlarının tespiti oluşturmakta olup, uyuşmazlığın çözümü için söz konusu belgelerin hukuki mahiyetinin anlaşılabilmesi bakımından, bu belgeleri tanzim eden mükellefler hakkında yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen hususların irdelenmesi gerekmektedir.
Uyuşmazlık konusu dönemde davacının fatura aldığı Şişli Vergi Dairesi mükellefi … Elektronik Hırd. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen …tarih ve …sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda; 29/04/2009 tarihinde elektrik malzemeleri toptan ticareti faaliyetine başladığı ve bağlı olduğu vergi dairesi tarafından 30/11/2010 tarihinde re'sen terkin ettirildiği, iş yeri adresine 06/06/2012 tarihli defter ve belge isteme yazısının gönderildiği, 08/06/2012 tarihli adres tespit tutanağı ile aynı adresin Mecidiyeköy Vergi Dairesi mükellefi …Güvenlik Sistem A. Ş. tarafından 1,5 yıldır depo olarak kullanıldığı ve mükellefin bu adrste olmadığının tespit edildiği, şirket ytekilisinin ticaret sicilinde ve şirket kuruluşu sırasında bildirmiş olduğu ikamatgah adresine gönderilen defter ve belge isteme yazsının tebliğ edilmesine rağmen ibraz edilmediği, 2009 ve 2010 yıllarına ilişkin defter tasdik bilgisine ulaşılamadığı, 29/04/2009 tarihli işe başlama yoklamasında, işyeri büyüklüğünün yaklaşık 40 m2 civarında olduğu, aylık kirasının 500,00 TL olduğu, bir çalışanının olduğu, demirbaş malzemesi olarak 2 adet masa, 2 adet bilgisayar, 2 adet yazıcı, 1 adet çelik kasa ile duvardan duvara ahşap rafların olduğu, yoklama esnasında 20.000,00 TL tutarında emtianın bulunduğu, adına kayıtlı taşıt veya gayrimenkulün olmadığı, 06/07/2010 tarihli yoklamada, iş yeri büyüklüğünün 25 m2 olduğu, aylık kirasının 350,00 TL olduğu, muhtelif demirbaş malzemelerinin bulunduğu, çalışan işçisinin olmadığı, 27/12/2010 tarihli yoklamada, adreste bulunmadığı ve mükellefin tanınmadığı, 06/01/2011 tarihli yoklamada, adresin Şişli Vergi Dairesi mükellefi …Gıda San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 01/07/2010 tarihi itibariyle depo olarak kullanıldığı, 21/01/2011 tarihli yoklamada, şirketin 10/03/2010 tarihi itibariyle farklı bir adrese nakil geldiği ve halen bu adreste elektrik malzemeleri toptan alım satım faaliyetine devam ettiği, iş yeri büyüklüğünün 25 m2 olduğu, aylık kirasının 350,00 TL olduğu, muhtelif büro malzemelerinin bulunduğu, 17/02/2011 tarihli yoklamada, adresin kapalı olduğu, sahibinden kiralık yazısının olduğu ve …Ticaret MErkezi Yönetim kayıtlarında adresin boş gözüktüğünün tespit edildiği, 2009 kurumlar vergisi beyannamesinin verildiği ancak 2010 yılı kurumlar vergisi beyannamesinin verilmediği, mükellefin muhtasar beyannameleri incelendiğinde hiç işçi çalıştırmadığı, 2009/4-12 dönemine ilişkin katma değer vergisi beyannamesinde 710.486,24 TL matrah beyan edildiği, 2010/11. aydan itibaren katma değer vergisi beyannamesinin verilmediği, 2010 yılına ilişkin beyanlarının yüksek olduğu ve sürekli düzeltme beyannamelerinin verildiği, 2009 yılı Bs bildirimi ile beyan ettiği satış tutarının 640.192,00 TL ve diğer mükelleflerin Ba bildirimi ile bildirdiği alış bildirimleri tutarının 507.910,00 TL olduğu, 2010 yılı Bs bildirimi ile beyan ettiği satış tutarının 3.390.561,00 TL ve diğer mükelleflerin Ba bildirimi ile ildirdiği alış bildirimleri tutarının 2.506.289,00 TL olduğu, 2009 yılı Ba bildirimi ile beyan ettiği alış tutarının 463.098,00 TL ve alış yapılan firmalar tarafından mal ve hizmet sattığına ilişkin Bs bildirimi verilmediği, 2010 yılı Ba bildirimi ile beyan ettiği alış tutarının 2.3633.102,00 TL olduğu, alış yapılan firmalar tarafından mal ve hizmet sattığına ilişkin Bs bildiriminin verilmediği, mükellefin re'sen terk tarihi 30/11/2010'dan sonra Ba formu ile mal ve hizmet aldıklarını beyan eden mükelleflerin olduğu, 2009 yılında mal ve hizmet alışlarının %97'sinin, 2010 yılında mal ve hizmet alışlarının %98'inin hakkında sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleme fiili nedeniyle olumsuz tespit veya vergi tekniği raporu bulunan mükelleflerden olması, vadesi geçmiş ve ödenmemiş vergi borcunun 400.530,15 TL olduğu ve sadece 1.191,35 TL'sinin ödendiği tespitlerine yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen tespitler bir arada değerlendirildiğinde, özellikle yapılan yoklamaların bazılarında mükellefe ulaşılamadığı, diğer yoklamalarda ise mükellefin bildirdiği satış tutarlarını karşılayacak ticari organizasyona ve emtiaya sahip olmadığının tespit edildiği, beyan ettiği matrah ile bildirdiği satış tutarları ve diğer mükelleflerce bildirilen alış tutarlarının uyumsuz olduğu, alışlarının tamamına yakınının hakkında olumsuz tespit veya vergi tekniği raporu bulunan mükelleflerden yapıldığı, re'sen terk tarihinden sonra Ba formu ile mal ve hizmet aldıklarını beyan eden mükelleflerin olduğu hususları dikkate alındığında mükellef tarafından düzenlenen faturaların gerçek bir mal teslimine veya hizmet ifasına dayanmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu nedenle, bahsi geçen mükelleften alınan faturalardan kaynaklı cezalı tarhiyatta hukuka aykırılık, aksi yöndeki temyize konu kararın buna ilişkin kısmında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen kabul, kısmen reddine,
2. …Bölge İdare Mahkemesi …Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının, özel usulsüzlük cezası ve tekerrür hükümleri uygulanarak artırılan vergi ziyaı cezalarına ilişkin kısımlarının ONANMASINA,
3. Anılan Vergi Dava Dairesi kararının Şişli Vergi Dairesi mükellefi …Elektronik Hırd. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den alınan faturalara isabet eden vergi ziyaı cezalı tarhiyata ilişkin kısmının üye …'nin karşı oyuyla ve oyçokluğuyla BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 29/06/2022 tarihinde karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Davalının temyiz isteminin kısmen reddi ile kararın Şişli Vergi Dairesi mükellefi …Elektronik Hırd. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'den temin edilen faturalara ilişkin kısmının da onanması gerektiği görüşüyle Dairemiz kararının bu kısmına katılmıyorum.