T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2018/402
Karar No:2023/4050
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Sanayi ve Ticaret İşletmecilik A.Ş.
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Kurulu
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacının kapatılan bir kısım vericiler nedeniyle kanal/frekans yıllık kullanım ücretinin yeniden hesaplanmasına ilişkin 08/10/2015 tarihli talebi üzerine alınan … tarih ve … sayılı Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (Üst Kurul) kararının "Söz konusu yerleşim yerlerindeki vericiler için, Üst Kurul kararının kuruluşa tebliğ tarihi ile 31 Aralık 2015 tarihi arasındaki süre dikkate alınarak hesaplanan 2015 yılı kanal/frekans yıllık kullanım ücretinin kuruluşa iade edilmesine" ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının bir kısım vericilerini kapatması sebebiyle, daha önceden ödenen 2015 yılı kanal/frekans yıllık kullanım ücretinin söz konusu vericilerin yayında olmadığı döneme isabet eden kısmının iadesinin talep edilmesinden sonra, uyuşmazlığın söz konusu kanal/frekans kullanım ücretinin hesaplanmasında vericilerin davacı tarafından kapatıldığı tarihin mi yoksa vericilerin kapatılmasına ilişkin başvuru neticesinde davalı idarece tesis edilen kararın davacıya tebliğ edildiği tarihin mi esas alınacağı hususunda ortaya çıktığı, her ne kadar davacı tarafından bir kısım verici cihazlarının kapatıldığı davalı idareye bildirilmiş ise de, söz konusu bildirimden sonra davalı idarece vericilerin bulunduğu alanda davacıya ait televizyon yayınlarının durdurulmasına karar verilip, bu kararın davacıya tebliğ edildiği tarihe kadar, anılan davacının halen kullanım hakkının bulunduğu, bu tarihe kadar söz konusu alanda başka bir kişiye herhangi bir hak tanınmasının da söz konusu olamayacağı hususları birlikte gözetildiğinde, kanal/frekans yıllık kullanım ücretinin kıst döneme ilişkin hesaplanmasında Üst Kurul'un ilgili kararının davacıya bildirildiği tarihin esas alınması gerektiğinden bu yönde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdarî Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, yayına kapatılmış olan TV vericilerinin fiili kapatılma tarihi olan 02/10/2015 ile Üst Kurul tarafından bu konuda verilen kararın şirketlerine tebliğ tarihi olan 12/11/2015 arasında 40 günlük sürede TV vericileri yayında olmadığı hâlde fazladan lisans ücreti ödendiği, bu durumun hukuka aykırı olduğu, Üst Kurul'ca şirketlerinden verilmeyen bir hizmetin bedelinin tahsil edildiği, ayrıca Üst Kurul'un yapmış olduğu bu işleme dayanak herhangi bir yazılı hukuk kuralının da bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, mevzuatta kanal/frekans yıllık kullanım ücretinin kıst olarak tahakkuk ettirilmesinde; medya hizmet sağlayıcıların yayınlarını durdurduklarını Üst Kurul'a bildirdikleri tarihin mi yoksa Üst Kurul kararının medya hizmet sağlayıcılara tebliğ tarihinin mi dikkate alınacağı hususunda herhangi bir hüküm bulunmadığı, fakat uygulamada, Üst Kurul kararı alınıp kuruluşa bildirilene kadar kanallar kuruluşun kullanımında olduğundan, kanal/frekans yıllık kullanım ücretinin Üst Kurul kararının kuruluşa tebliğ tarihi itibarıyla kıst olarak tahakkuk ettirilmesi gerektiği düşünüldüğünden benzer durumdaki uygulamalarda da medya hizmet sağlayıcı kuruluşların bazı yerleşim yerlerindeki radyo/televizyon yayınlarını yıl içerisinde durdurma taleplerinin Üst Kurulca değerlendirilip uygun görülmesi hâlinde kuruluşlara yayın durdurulan yerleşim yeri için Üst Kurul kararının tebliğ tarihi itibarıyla hesaplama yapılarak kanal/frekans yıllık kullanım ücreti tahakkuk ettirildiği, Mahkemece de kıst ücretin hesaplanmasında Üst Kurul kararının yayıncı kuruluşa tebliğinin kabul ediliği, çünkü kuruluşun Üst Kurul kararı kendisine tebliğ edilene kadar yayın yapabileceği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
Üst Kurul'a ulusal televizyon (T1) lisans başvurusunda bulunan "… TV" logolu davacı yayın kuruluşu tarafından, 08/10/2015 tarihli dilekçe ile 02/10/2015 tarihli Yönetim Kurulu kararı gereğince karasal ortamdan televizyon yayını yapmakta oldukları 37 yerleşim yerindeki televizyon yayınlarını durdurdukları belirtilerek Üst Kurul'ca daha önce … tarih ve … sayılı yazı ile bildirilen 2015 yılı kanal yıllık kullanım ücreti tahakkukunun kapatılarak yayınına son verilen vericiler dikkate alınarak yeniden yapılması ve kıst hesabının, vericilerin kuruluşlarınca kapatıldığı 02/10/2015 tarihi dikkate alınarak yapılması talep edilmiş, söz konusu talep üzerine yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde alınan … tarih ve … sayılı Üst Kurul kararıyla, birinci olarak davacının yayın sonlandırma talebi kabul edilerek 08/10/2015 tarihli yazısı ekinde belirtmiş olduğu yerleşim yerlerindeki (37 adet yerleşim yeri) televizyon yayınlarına son verilmesine, ikinci olarak ise yayınlara son verilen yerleşim yerlerindeki vericiler için Üst Kurul kararının kuruluşa tebliğ tarihi ile 31 Aralık 2015 tarihi arasındaki süre dikkate alınarak hesaplanacak kanal/frekans yıllık kullanım ücretinin kıst olarak kuruluşa tahakkuk ettirilmesine karar verilmiştir.
Anılan Üst Kurul kararının … tarih ve E… sayılı yazıyla 12/11/2015 tarihinde davacıya tebliğ edilmesi sonrasında davacı tarafından, bu kararın ikinci kısmının düzeltilmesi talebiyle 18/11/2015 tarihli dilekçe ile yapılan başvuru üzerine davalı idarenin … tarih ve E… sayılı cevabi yazısı ile 12/11/2015-31/12/2015 tarihleri arasındaki süre için tahakkuk ettirilen 43.399,00-TL kanal/frekans kullanım bedelinin 2015 yılı kanal/frekans kullanım bedelinden düşülerek ödeme yapılması gerektiği belirtilmiştir.
Bunun üzerine … tarih ve … sayılı Üst Kurul kararının "Söz konusu yerleşim yerlerindeki vericiler için, Üst Kurul kararının kuruluşa tebliğ tarihi ile 31 Aralık 2015 tarihi arasındaki süre dikkate alınarak hesaplanan 2015 yılı kanal/frekans yıllık kullanım ücretinin kuruluşa iade edilmesine" ilişkin ikinci kısmının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 41. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan ''Karasal ortamdan yayın yapan kamu ve özel medya hizmet sağlayıcı kuruluşlardan alınacak televizyon kanal, multipleks kapasite ve radyo frekans yıllık kullanım ücretleri" Üst Kurul'un gelirleri arasında sayılmış; 42. maddesinin ikinci fıkrasında, "41. maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre ödenecek televizyon kanal, multipleks kapasitesi ve radyo frekans yıllık kullanım ücreti, her yılın ocak, nisan, temmuz ve ekim aylarında olmak üzere dört eşit taksitte, (ç) bendinde öngörülen ticarî iletişim gelirlerinden ayrılacak paylar, elde edildikleri ayı takip eden üçüncü ayın en geç yirmisinde ilgili medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar tarafından ödenir."; Geçici 4. maddesinin birinci fıkrasında da, ''Üst Kurul'ca sıralama ihalesi yapılıp, karasal yayın lisansları verilene kadar geçecek süre içerisinde, sadece 3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun'un Geçici 6. maddesi uyarınca karasal ortamda yayında olan radyo ve televizyon kuruluşları, Üst Kurulca yayın yapmalarına müsaade edilmiş olan yerleşim yerleri ile sınırlı olmak kaydıyla, yayınlarına devam ederler. Bu kuruluşlardan, 41. maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen kanal ve frekans yıllık kullanım bedeli, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren tahsil edilir. (...)" kurallarına yer verilmiştir.
6112 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesi uyarınca, karasal ortamda yayında olan kamu ve özel radyo ve televizyon kuruluşlarından alınacak televizyon kanal ve radyo frekans yıllık kullanım ücretlerinin belirlenmesi ve ödenmesiyle ilgili esas ve yükümlülükleri belirlemek amacıyla hazırlanan ve 29/04/2011 tarih ve 27919 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Karasal Ortamda Yayında Olan Radyo ve Televizyon Kuruluşlarından Alınacak Televizyon Kanal ve Radyo Frekans Yıllık Kullanım Ücretlerine İlişkin Yönetmelik'in "Tanımlar ve kısaltmalar" başlıklı 4. maddesinde, “ (ç) Kanal ve frekans yıllık kullanım ücreti: Karasal yayının, nüfusa bağlı kapsama alanı, türü, verici gücü, frekansın bulunduğu bant ve yayının yapıldığı yerleşim biriminin ekonomik gelişmişlik seviyesi gibi nesnel kıstaslar esas alınarak Üst Kurul tarafından belirlenen televizyon kanal ve radyo frekans yıllık kullanım ücretini, ... ifade eder." şeklinde tanımlanmış; “Kanal ve frekans yıllık kullanım ücreti ödeme yükümlülüğü” başlıklı 6. maddesinde ise, “Kanun'un Geçici 4. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, karasal ortamda yayında olan kamu ve özel radyo ve televizyon kuruluşları, kanal ve frekans yıllık kullanım ücretlerini, Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten itibaren ödemekle yükümlüdür.” kuralı yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Aktarılan mevzuat kurallarının değerlendirilmesinden, Üst Kurul'un gelirleri arasında sayılan ve karasal yayının, nüfusa bağlı kapsama alanı, türü, verici gücü, frekansın bulunduğu bant ve yayının yapıldığı yerleşim biriminin ekonomik gelişmişlik seviyesi gibi nesnel kıstaslar esas alınarak belirlenen kanal ve frekans yıllık kullanım ücretini, 6112 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesi uyarınca karasal ortamda yayında olan kamu ve özel radyo ve televizyon kuruluşlarının ödemekle yükümlü olduğu anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, 6112 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 03/03/2011 tarihi itibarıyla anılan Kanun'un Geçici 4. maddesi kapsamında karasal ortamdan yayın yapma hakkı bulunan davacı şirkete ait "… TV" logolu kuruluş tarafından, 08/10/2015 tarihinde davalı idareye başvurularak 02/10/2015 tarihli Yönetim Kurulu kararı gereğince karasal ortamdan televizyon yayını yapmakta oldukları 37 yerleşim yerindeki televizyon yayınlarını durdurdukları bildirilerek 2015 yılı kanal yıllık kullanım ücreti tahakkukunun kapatılarak yayınına son verilen bu vericiler dikkate alınarak yeniden yapılması ve kıst hesabının, vericilerin kuruluşlarınca kapatıldığı 02/10/2015 tarihi dikkate alınarak yapılmasının talep edildiği, söz konusu talep üzerine yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde alınan … tarih ve … sayılı Üst Kurul kararıyla, birinci olarak davacının yayın sonlandırma talebi kabul edilerek 08/10/2015 tarihli yazısı ekinde belirtmiş olduğu yerleşim yerlerindeki (37 adet yerleşim yeri) televizyon yayınlarına son verilmesine, ikinci olarak ise yayınlara son verilen yerleşim yerlerindeki vericiler için Üst Kurul kararının kuruluşa tebliğ tarihi ile 31 Aralık 2015 tarihi arasındaki süre dikkate alınarak hesaplanacak kanal/frekans yıllık kullanım ücretinin kıst olarak kuruluşa tahakkuk ettirilmesine karar verildiği, Üst Kurul kararının davacıya tebliğ edilmesi sonrasında davacı tarafından, bu kararın ikinci kısmının düzeltilmesi talebiyle 18/11/2015 tarihli dilekçe ile yapılan başvuru üzerine davalı idarenin … tarih ve E… sayılı yazısı ile, 12/11/2015-31/12/2015 tarihleri arasındaki süre için tahakkuk ettirilen 43.399,00-TL kanal/frekans kullanım bedelinin 2015 yılı kanal/frekans kullanım bedelinden düşülerek ödeme yapılmasının istenildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, kanal ve frekans yıllık kullanım ücreti ödeme yükümlülüğü için 6112 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesi uyarınca karasal ortamda yayında olunmasının şart olduğu dikkate alındığında, davacının 02/10/2015 tarihi itibarıyla yayınlarına son verdiğini belirttiği yerleşim yerlerinde idarece aksi yönde bir tespitte bulunularak yayına devam edildiği ortaya konulamadığından, 02/10/2015 tarihinden sonra yayında olunmayan yerler için 12/11/2015-31/12/2015 tarihleri arasındaki süre için tahakkuk ettirilen 43.399,00-TL kanal/frekans kullanım bedelinin 2015 yılı kanal/frekans kullanım bedelinden düşülerek kanal/frekans yıllık kullanım ücretinin kıst olarak davacı adına tahakkuk ettirilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesine, 16/10/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.