Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2018/4104 E. , 2021/6773 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/4104
Karar No : 2021/6773
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (TARAFLAR) :
1- DAVACI : …
2- DAVALI : … Valililiği
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca taraflarca aleyhe olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: : … İl Sağlık Müdürlüğünde sivil savunma uzmanı olarak görev yapmakta olan davacı tarafından, Sivil Savunma Uzmanlarının İdari Statüleri, Görevleri, Çalışma Usul ve Esasları ile Eğitimleri Hakkında Yönetmeliğin yayım tarihinden itibaren özlük haklarının şube müdürü düzeyinden ödenmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile anılan Yönetmeliğin yayımlandığı 05/08/2010 tarihinden itibaren yoksun kalınan parasal hakların hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince, Sivil Savunma Uzmanlarının İdari Statüleri, Görevleri, Çalışma Usul ve Esasları ile Eğitimleri Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesi uyarınca, sivil savunma uzmanlarının, kurum ve kuruluşlarda şube müdürü görev, yetki ve sorumluluğuna sahip olduğu, hakkaniyet gereği aynı yetki ve sorumluluğu taşıyan personele eşit ücret ödenmesi gerektiğinden bu yöndeki başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve hakkaniyete uygunluk bulunmadığı, öte yandan, davacının idareye başvuru tarihi olan 27/07/2015 tarihinden geriye doğru 60 gün içerisinde kalan 28/05/2015 tarihinden itibaren yararlandırılmadığı ek ödeme tutarlarının başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptali ile tazmin talebinin kısmen kabulüne, işlem nedeniyle davacının 28/05/2015 tarihinden itibaren yoksun kaldığı parasal haklarının 27/07/2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece hesaplanarak davacıya ödenmesine, tazmin talebinin 28/05/2015 tarihinden önceki döneme ilişkin kısmının ise, süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
TARAFLARIN İDDİALARI :
1- Davacının İddası : Mahkeme kararının eksik inceleme sonucu verildiği, 28/05/2015 tarihinden öncesine ait parasal haklarının da ödenmesi gerektiği ileri sürülmüştür.
2- Davalının İddiası : Davanın öncelikle süreaşımı yönünden reddinin gerektiği; davacı tarafından emsal yargı kararı olarak gösterilen ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda, özlük haklarının şube müdürü düzeyinden ödenmesine ilişkin hüküm olmadığı; öte yandan, Sağlık Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği uyarınca davacının kurum amiri olan İl Sağlık Müdürüne bağlı olarak çalıştığı, sivil savunma uzmanlarının mali ve sosyal haklarının şube müdürü düzeyinden ödeneceğini öngören yasal düzenleme bulunmadığı ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin reddiyle temyize konu kararın, davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin kısmının onanması; sivil savunma uzmanlarının özlük haklarının, şube müdürü düzeyinden ödenmesi yolunda yasal düzenleme bulunmadığından, davalının temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin iptali ile, tazmin talebinin kısmen kabulüne ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
05/08/2010 tarih ve 27663 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sivil Savunma Uzmanlarının İdari Statüleri, Çalışma Usul ve Esasları ile Eğitimleri Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasında, sivil savunma uzmanlarının, kurum ve kuruluşlarda şube müdürü görev, yetki ve sorumluluklarına sahip oldukları düzenlenmiştir.
Davacı tarafından, anılan Yönetmelik düzenlemesi uyarınca özlük haklarının şube müdürü düzeyinden ödenmesi istemiyle 27/07/2015 tarihinde yapılan başvurunun davalı idarenin … tarih ve … sayılı işlemiyle reddedilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 128. maddesinin ikinci fıkrasında "Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri Kanunla düzenlenir. Ancak, mali ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır " hükmü yer almaktadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun "Kapsam" başlıklı 146. maddesinde;
"Bu Kanunun birinci maddesinin birinci fıkrası kapsamına giren memurlar aylık, ücret, ödenek, hizmetle ilgili her çeşit ödeme ve bunların şekil ve şartları bakımından bu Kanundaki hükümlere, aynı maddenin ikinci fıkrası kapsamına giren memurlar özel kanunlardaki hükümlere tabidir.
Memurlara kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemez, hiçbir yarar sağlanamaz. (Gençlik ve Spor hizmetleri uygulamasında fiilen görevlendirilecekler hariç.)
Bu Kanun gereğince ödenecek aylık, taban aylığı, kıdem aylığı zam ve tazminatlar ile diğer ödemeler toplamının brüt tutarı, bulunulan yerde İş Kanunu gereğince işçiler için tespit olunan asgari ücretin aylık tutarından az olamaz: az olması halinde, aradaki fark memurun diğer özlük hakları ile ilgilendirilmeksizin tazminat olarak ödenir." hükmüne,
Aynı Kanun'un "Memurlara ödenecek aylık tutarları" başlıklı 155. maddesinde ise,
"Bu kanunun 36 ncı maddesinde yer alan sınıflara ait gösterge tablosundaki rakamların, genel bütçe kanununda o yıl için tespit edilen katsayı ile çarpılması sonunda bulunacak miktar, sınıfların derece ve kademelerindeki memurların aylık tutarlarını gösterir." kuralına yer verilmiş; "Zam ve Tazminatlar" başlıklı 152. maddesinin "II. Tazminatlar" başlıklı fıkrasında, görevin önem, sorumluluk ve niteliği, görev yerinin özelliği, hizmet süresi, kadro unvan ve derecesi ve eğitim seviyesi gibi hususlar gözönüne alınarak bu Kanun'da belirtilen en yüksek Devlet Memuru aylığının brüt tutarının Bakanlar Kurulunca belirlenecek esas, ölçü ve nispetler dahilinde tazminat olarak ödeneceği; "III. Ortak Hükümler" başlıklı fıkrasında da, bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esaslarının ilgili kurumların yazılı isteği ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154. madde uyarınca katsayının Bakanlar Kurulunca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanacağı ve Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulacağı kurala bağlanmıştır.
Anılan Kanun'un 152. maddesi uyarınca 05/05/2006 tarih ve 26159 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 17/04/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu Kararına ekli (I) sayılı "İş Güçlüğü, İş Riski, Temininde Güçlük ve Mali Sorumluluk Zammı" Cetvelinin "(A) Genel İdare Hizmetleri Bölümü" kısmının 11/b sırasında sivil savunma uzmanları için 650 iş güçlüğü zammı, 450 temininde güçlük zammı öngörülmüş; ekli (II) sayılı "Özel Hizmet Tazminatı" Cetvelinin "A. Üst Yönetim ve Genel İdare Hizmetleri" Bölümünün 12. Grubunun 11. sırasında 1. dereceli kadroda görev yapan sivil savunma uzmanları için % 100; 13. Grup 9. sırasında 2. ve 3. derece sivil savunma uzmanları için % 80 oranında özel hizmet tazminatı öngörülmüştür.
5902 sayılı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 25. maddesinin beşinci fıkrasında; kamu kurum ve kuruluşlarının teşkilatını düzenleyen mevzuatta yer alan ''Savunma Sekreterliği'' ve ''Savunma Uzmanlığı'' birimlerinin kaldırıldığı, bu kurum ve kuruluşlar ile İçişleri Bakanlığında sivil savunma ve seferberlik hizmetlerini planlama ve yürütme görevlerinin, idari ve mali işler, destek hizmetleri veya bu amaçla kurulmuş hizmet birimleri tarafından yürütüleceği; sivil savunma uzmanlarının eğitimleri, idari statüleri, çalışma usul ve esaslarının Başkanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle düzenleneceği hükmü getirilmiştir.
Anılan Kanun'a dayanılarak hazırlanan 05/8/2010 tarih ve 27663 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sivil Savunma Uzmanlarının İdari Statüleri, Görevleri, Çalışma Usul ve Esasları ile Eğitimleri Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasında; kamu kurum ve kuruluşlarının sivil savunma, seferberlik ve savaş hizmetleri ile afet ve acil durum hizmetlerinin koordinasyonunun; kurum ve kuruluşların merkez teşkilatlarında idari ve mali işler, destek hizmetleri veya bu amaçla kurulmuş hizmet birimleri bünyesinde birim yöneticisine doğrudan bağlı olarak; kurum ve kuruluşların taşra teşkilatlarında ise, teşkilatın üst yöneticisine doğrudan bağlı olarak sivil savunma uzmanlarınca yürütüleceği; sivil savunma uzmanlarının kurum ve kuruluşlarda şube müdürü görev, yetki ve sorumluluklarına sahip oldukları düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkün olup, temyize konu Mahkeme kararının, davanın, tazmin talebinin 28/05/2015 tarihinden önceki döneme ilişkin kısmının süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin kısmında 49. maddede belirtilen bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, davacının kararın bu kısmına yönelik temyiz istemi yerinde görülmemiştir.
Kararın; dava konusu işlemin iptali, tazmin talebinin kısmen kabulü ile işlem nedeniyle davacının 28/05/2015 tarihinden itibaren yoksun kaldığı parasal haklarının 27/07/2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece hesaplanarak davacıya ödenmesine ilişkin kısmına yönelik davalının temyiz istemine gelince;
Yukarıda alıntısına yer verilen 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca, memurların aylık ve diğer özlük hakları kadro esasına göre belirlenmekte olup; memurlar kadroya atanmakla birlikte, kadroya ait görevlerin yerine getirilmesi karşılığında, bulundukları kadroya ait aylık ve diğer özlük hakları elde etmektedirler.
Her ne kadar, davacı tarafından, 05/08/2010 tarih ve 27663 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sivil Savunma Uzmanlarının İdari Statüleri, Görevleri, Çalışma Usul ve Esasları ile Eğitimleri Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinde, sivil savunma uzmanlarının kurum ve kuruluşlarda şube müdürü görev, yetki ve sorumluluklarını haiz olduklarına ilişkin düzenleme gereği, sivil savunma uzmanlarına, şube müdürlerine ödendiği miktarda ek ödeme, özel hizmet tazminatı ve maaş ödenmesi gerektiği, bir diğer ifadeyle, şube müdürleri ile sivil savunma uzmanlarının parasal haklarının eşit olması gerektiği ileri sürülmekte ise de, memurlar ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük haklarının kanunla düzenleneceği göz önüne alındığında, sivil savunma uzmanı olarak görev yapan davacının, yasal düzenleme olmaksızın kurum ve kuruluşlarda görev yapan şube müdürleri için öngörülen parasal ve özlük haklardan yararlandırılmasının mümkün olmadığı açıktır.
Bu durumda, davacının başvurusunun reddine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık, temyize konu kararın, dava konusu işlemin iptali ile tazmin talebinin kısmen kabulüne, 28/05/2015 tarihinden itibaren yoksun kaldığı parasal haklarının 27/07/2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece hesaplanarak davacıya ödenmesine ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine, ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının, tazmin talebinin 28/05/2015 tarihinden önceki dönem yönünden süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin kısmının ONANMASINA,
2. Davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin iptali, tazmin talebinin kısmen kabulü ile işlem nedeniyle 28/05/2015 tarihinden itibaren yoksun kaldığı parasal hakların 27/07/2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece hesaplanarak davacıya ödenmesine ilişkin kısmının BOZULMASINA;
3. Dosyanın bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere Mahkemeye gönderilmesine,
4.2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 15/12/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.