Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2018/4119 E. , 2019/404 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2018/4119
Karar No:2019/404
TEMYİZ EDEN (DAVACI): …
VEKİLİ : …
KARŞI TARAF (DAVALI): … Üniversitesi Rektörlüğü
VEKİLİ : …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: … Üniversitesi Rektörlüğü'nce, üniversitenin ... Yerleşkesinde bulunan kafeteryanın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 51/g maddesi uyarınca pazarlık usulüyle kiraya verilmesine yönelik 03/09/2018 tarihli ihalesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce; … Üniversitesi … Yerleşkesi sınırları içerisinde bulunan mülkiyeti davalı idareye ait … ili, Merkez ilçesi, … Mah., … ada, … parselde bulunan taşınmazın … İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'ye taşınmaz kira sözleşmesi ile kiralandığı, kiralanan alanın anılan şirket tarafından … Park-Yaşam Merkezi adı altında kurulup işletildiği, işletmeye konu alanın orta bölümünde bulunan yerin davacı tarafından "…" olarak kullanıldığı, davacının kullanımındaki iş yerinin sonradan … ada, … parsel sayılı alana taşındığı, 2018 yılının ilk yarısında Sayıştay tarafından gerçekleştirilen denetimde davacının iş yerinin bulunduğu … ada, … parselin davalı idare tarafından … Ltd. Şti.'ye kiralanan alanın dışında ve fakat davalı idarenin mülkiyetindeki sınırlar içerisinde kaldığının belirlendiği, sözü edilen alanla ilgili olarak davalı idare tarafından belirli bir planlama ve tasarruf işleminin gerçekleştirilmesi gerektiğinin Sayıştay denetimi kapsamındaki raporlamada ifade edildiği, bunun üzerine davalı idare tarafından davacının kullanımındaki yerin 2886 sayılı Kanun'un 51/g maddesi uyarınca pazarlık usulü ile kiralanmasına karar verildiği, sözü edilen alanın kullanımına ilişkin ihalenin 03/09/2018 tarihinde yapılacağına dair dava konusu işlemin tesis edildiği, davalı idarenin mülkiyetindeki bir taşınmazın maliki olan idare dışındaki kişilere ancak kanunların öngördüğü usule uygun olarak kullandırılabileceği, davacı tarafından davalı idare ile herhangi bir sözleşme ilişkisi bulunmaksızın kullanılan taşınmazın 2886 sayılı Kanun'un 51/g maddesi uyarınca pazarlık usulü ile kiralanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, davalı idarece … Ltd. Şti.'ye kiralanıp "… -Yaşam Merkezi" olarak kullanılan alanda anılan şirketle imzalanan kira sözleşmesi çerçevesinde davalı idarenin oluru ile faaliyette bulunulduğu, davalı idare tarafından 2013 yılının Eylül ayında … -Yaşam Merkezi'nin orta bölümünde yer alan iş yerinin kaldırılması için … Ltd. Şti.'den talepte bulunulduğu, anılan talep üzerine 10/04/2015 tarihinde … Ltd. Şti. ile sözleşme imzalanmak suretiyle "Yaşam Merkezi" sınırları içerisinde bulunan başka bir alana taşınıldığı, yeni alana ilişkin sözleşmenin 15/03/2013 tarihinde … Ltd. Şti. ile daha önce imzalanan sözleşmeye ek olarak hazırlandığı, sözleşme ekinde yer alan vaziyet planında yeni alana yer verildiği, yeni alanın ... Ltd. Şti.'ye tahsis edilen alanın dışında kaldığının Sayıştay denetimiyle tespit edilmesi üzerine anılan alana ilişkin kira bedelinin ... Ltd. Şti.'ne değil davalı idarenin hesabına yatırılması gerektiğinin bildirildiği, anılan bildirime uygun olarak kira bedelinin davalı idare tarafından bildirilen banka hesabına yatırıldığı, sözü edilen alan hakkında devam eden kira sözleşmesine rağmen ihaleye çıkılacağına ilişkin dava konusu işlemin bildirilmesi üzerine …. Sulh Hukuk Mahkemesi nezdinde açılan … esas sayılı dava dosyası kapsamında 31/08/2018 tarihinde ihtiyati tedbir kararı verildiği, ihaleye konu alanın kullanımına yönelik olarak hukuki ilişki her ne kadar ... Ltd. Şti. ile kurulmuş olsa da konuya ilişkin bütün sürecin davalı idarenin gözetimi ve denetimi altında yürütüldüğü, sıradan bir arazinin ihya edilip ticari bir değer haline dönüştürüldüğü, yaklaşık … dolar düzeyindeki yatırımın tamamen davalı idarenin verdiği güvene dayalı olarak gerçekleştirildiği, idareyle sözleşme ilişkisinin mevcudiyetinin .... Sulh Hukuk Mahkemesi nezdinde açılmış ve devam eden … esas dosyasına kayıtlı dava sonucunda anlaşılacağı, bu nedenle adli yargıda devam eden davanın sonuçlanması beklenmeden davalı idareyle sözleşme ilişkisinin bulunmadığı sonucunu doğuracak şekilde karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu, ihaleye konu işyerinin ... Ltd. Şti.'ye tahsis edilen alan sınırları dışında olduğunun keşif ve bilirkişi incelemesiyle tespiti gerekirken yalnızca Sayıştay raporuna dayanılarak işlem tesis edilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, ... Ltd. Şti.'ye kiralanan arazi üzerinde kurulup işletilen Yaşam Merkezi'nin orta bölümünde yer alan davacının kullanımındaki iş yerinin anılan merkezin dışındaki başka bir alana taşınmasının tamamen konunun taraflarının kararıyla gerçekleştirildiği, bu konuya müdahalede bulunulmadığı, Sayıştay denetimi sonucunda hazırlanan … Üniversitesi 2017 Yılı Performans Raporu'nda yer verilen bulgulara dayalı olarak davacının kullanımındaki alanın kullanım koşullarını belirlemek ve hukuki çerçevesini oluşturmak üzere usulüne uygun olarak davaya konu ihale kararının alındığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
... Üniversitesi Balkan Yerleşkesi sınırları içerisinde bulunan mülkiyeti davalı idareye ait … ada, … parsel sayılı taşınmazla ilgili olarak, ... Ltd. Şti. ile imzalanan kira sözleşmesi kapsamında … Park-Yaşam Merkezi adı altında çok sayıda işyerinden oluşan bir iş ve alışveriş merkezi oluşturulmuştur. Anılan merkezin orta kısmında bulunan yerlerden biri davacı tarafından "…-Kafeterya" adıyla işletilmeye başlanmıştır. Davacı, bir süre sonra bahse konu merkezin bulunduğu alanda başka bir yere taşınmak suretiyle işletmesine aynı isimle devam etmiştir. Davacının bulunduğu … ada, … parseldeki yeni yerin ... Ltd. Şti.'ye kiraya verilen alanın dışında kaldığı 2018 yılının ilk yarısında Sayıştay tarafından yapılan denetimde tespit edilmiş ve bu denetim kapsamında oluşturulan raporda, davalı idareye ait bu alanın kullanımına yönelik olarak davacı ile davalı idare arasında bir hukuki ilişkinin kurulması gerektiği belirtilmiştir. Sayıştay'ın belirtilen raporu üzerine davalı idare tarafından davacının kullanımındaki yerin 2886 sayılı Kanun'un 51/g maddesi uyarınca pazarlık usulü ile kiralanmasına karar verilmiş ve ihalenin 03/09/2018 tarihinde yapılacağına dair 16/08/2018 tarih ve … sayılı ... Üniversitesi İdari Mali İşler Daire Başkanlığı işlemi tesis edilmiştir. Anılan işlemle bildirilen 03/09/2018 tarihli ihalenin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
Ancak İhale Komisyonu'nun 15 sayılı kararıyla; ".... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin … esas numaralı ihtiyati tedbir kararı ve ihaleye katılım olmaması" gerekçesiyle 03/09/2018 tarihinde ihale iptal edilmiştir.
Bu durumda, uyuşmazlık konusu ihale, İhale Komisyonu'nun 03/09/2018 tarih ve … sayılı kararı ile iptal edildiğinden, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine gerek bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. DAVA HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
4. Yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılmasına,
5. Vekâlet ücretine hükmedilmemesine,
6. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
7. Kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
8. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
9. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 14/02/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.