Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2018/4286 E. , 2020/3462 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/4286
Karar No : 2020/3462
TEMYİZ EDEN (DAVACI): ... Anonim Şirketi
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI): ... Bakanlığı adına ... Müdürlüğü
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına tescilli 2012 ve 2013 yıllarına ait muhtelif tarih ve sayılı 54 adet beyanname ile ... sayılı dahilde işleme izin belgesi kapsamında ithal edilen eşyaya ilişkin olarak, dahilde işleme rejimi hükümlerinin ihlal edildiğinden bahisle, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 37. maddesi uyarınca tesis edilen işlemin katma değer vergisi ile kaynak kullanımını destekleme fonu payının matraha eklenmesi suretiyle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisine ilişkin kısmının iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla; ... Birlikleri Genel Sekreterliği'nce mükellefin taahhüt hesabının müeyyideli olarak kapatıldığı, kapatma işlemine karşı itiraz yoluna gidilmediği, dava açılmadığı belirtilerek, dahilde işleme izin belgesi kapsamında geçici olarak ithal edilen eşyanın tamamının süresi içinde yurt dışı edilmemesi üzerine, gümrük muafiyetinden çıkartılan ve teminata bağlanan beyannamelere konu eşyaya ilişkin olarak 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Kanunun 37. maddesi uyarınca ödenmesi yolunda tesis edilen işlemde hukuka aykılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Mahkeme kararının eksik incelemeye dayanılarak verildiği, idarece tesis edilen işlemin Anayasa'ya aykırı olduğu ve davanın Ekonomi Bakanlığı'na ihbar edilmesi gerektiği ileri sürülmekte ve duruşma yapılması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: ... Birlikleri Genel Sekreterliği'nce taahhüt hesabının müeyyideli olarak kapatıldığı, rejim şartlarının ihlal edildiği, teminata bağlanan fon ve vergilerin tahsili için tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Davaya konu katma değer vergisine ilişkin hüküm fıkrasının onanması; kaynak kullanımı destekleme fonu payının matraha eklenmesi suretiyle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisinin ise yapılacak inceleme sonucunda ödeme şekillerine göre oluşan durumun değerlendirilmesi suretiyle yeniden karar verilmek üzere mahkeme kararının anılan kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, duruşmaya gerek görülmeyerek, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına tescilli 2012 ve 2013 yıllarına ait muhtelif tarih ve sayılı 54 adet beyanname ile ... sayılı dahilde işleme izin belgesi kapsamında ithal edilen eşyaya ilişkin olarak... Birlikleri Genel Sekreterliği'nce taahhüt hesabının müeyyideli olarak kapatıldığı, geçici olarak ithal edilen eşyanın "tamamının" süresi içinde yurt dışı edilmediğinden bahisle, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 37. maddesi uyarınca tesis edilen işlemin katma değer vergisi ile kaynak kullanımını destekleme fonu payının matraha eklenmesi suretiyle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisine ilişkin kısmının iptalini teminen dava açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 108. maddesinde; serbest dolaşımda olmayan eşyanın, işlem görmüş ürünlerin üretiminde kullanılmasından sonra Türkiye Gümrük Bölgesinden yeniden ihraç edilmesi amacıyla, gümrük vergileri ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın ve vergileri teminata bağlanmak suretiyle, dahilde işleme rejimi kapsamında geçici olarak ithal edilebileceği; eşyanın işlem görmüş ürünler şeklinde ihracı halinde, teminatın iade olunacağı; eşyanın bu şekilde dahilde işleme rejiminden yararlanmasına, şartlı muafiyet sistemi denildiği; 81. maddesinde, ilgili rejimin kullanılmasına ilişkin şartların, verilen izinde belirtileceği, izin hakkı sahibinin, izin verilmesinden sonra ortaya çıkan ve iznin devamını ve içeriğini etkileyebilecek olan her türlü gelişmeleri ilgili mercilere bildirmek zorunda oldukları; eşyanın şartlı muafiyet düzenlemesine tabi tutulmasının, söz konusu eşya için tahakkuk edebilecek her türlü gümrük vergilerine karşılık teminat verilmesi şartına bağlı bulunduğu; 207. maddesinde, nakdi teminat dışında, bu Kanun'a göre; a) Tahakkuk ettirilip tahsili gereken gümrük vergileri için verilen teminatın kabulü tarihinden itibaren, b) Bir şartlı muafiyet düzenlemesine ve ekonomik etkili gümrük rejimine tabi tutulan eşyanın ilgili rejimin öngördüğü hükümlere uyulmaması nedeniyle bir gümrük yükümlülüğü doğması halinde, buna ilişkin teminatın kabulü tarihinden itibaren başlamak üzere, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre belirlenen gecikme zammı oranında faizin tahsil edileceği; 238. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde de, dahilde işleme rejimine ilişkin hükümlerin ihlali halinde, eşyaya ilişkin gümrük vergilerinin tahsil edileceği, ayrıca bu vergilerin iki katı para cezası alınacağı hükme bağlanmıştır.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 37. maddesinde; hususi kanunlarında ödeme zamanı tespit edilmemiş amme alacaklarının Maliye Vekaletince belirtilecek usule göre yapılacak tebliğden itibaren bir ay içinde ödeneceği, bu ödeme müddetinin son gününün amme alacağının vadesi günü olduğu açıklanmış; 55. maddesinin birinci fıkrasında; amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, yedi gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun ödeme emri ile tebliğ olunacağı belirtilmiş; 56. maddesinde ise, karşılığında teminat gösterilmiş bulunan amme alacağı vadesinde ödenmediği takdirde, borcun yedi gün içinde ödenmesi, aksi halde teminatın paraya çevrileceği veya diğer şekillerle cebren tahsile devam olunacağının borçluya bildirileceği, yedi gün borç ödenmediği takdirde teminatın bu Kanun hükümlerine göre paraya çevrilerek amme alacağının tahsil edileceği belirtilmiştir.
1211 sayılı T.C. Merkez Bankası Kanunu'nun 3098 sayılı Kanun'la değişik 40. maddesinin 2. Fıkrasının (b) ve (c) bendi ile 3182 sayılı mülga Bankalar Kanunu'nun 37 ve 40. maddeleri uyarınca 12/05/1988 tarih ve 88/12944 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile "Kalkınma planı ve yıllık programlarda öngörülen hedeflere uygun olarak yatırımların yönlendirilebilmesi ve ihtisas kredilerinde kredi maliyetlerinin düşürülmesi" amacıyla Kaynak Kullanımı Destekleme Fonu ihdas edilmiş, ayrıca, 12/05/1988 tarih ve 88/12944 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 3. maddesinde, kabul kredili, vadeli akreditif ve mal mukabili ödeme şekline göre yapılan ithalatlarda kaynak kullanımını destekleme fonu payının alınacağı kuralı yer almıştır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun "İthalatta matrah" başlıklı 21. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, ithalat sırasında ödenen her türlü vergi, resim, harç ve payın ithalatta, verginin matrahına dahil olduğu hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan mahkeme kararının dava konusu işlemin eşyanın yurda girişinde tahakkuk ettirilerek teminata bağlanan katma değer vergisine isabet eden kısmı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrası aynı gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, sözü geçen hüküm fıkrasının bozulmasını sağlayacak durumda bulunmamıştır.
Mahkeme kararının, dava konusu işlemin kaynak kullanımını destekleme fonu payının matraha eklenmesi suretiyle hesaplanan ek katma değer vergisine dair kısmı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz istemine gelince;
Kabul kredili, vadeli akreditif ve mal mukabili ödeme şeklinde gerçekleştirilen ithalatlar için, kaynak kullanımını destekleme fonu payı ve fon payının matraha ilavesi suretiyle ek olarak tahakkuk ettirilmesi gereken katma değer vergisinin, ithalatların dahilde işleme rejimi kapsamında gerçekleştirilmesi nedeniyle ithalat sırasında tahakkuk ettirilmesi söz konusu olmadığından, fon payı ve fon payının matraha dahil edilmesi suretiyle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi yeni bir tahakkuk olup, rejim ihlalinin tespiti halinde, ödeme şekillerine göre ithalatların fona tabi olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir.
Olayda; kaynak kullanımını destekleme fonu payının matraha ilavesinden kaynaklanan katma değer vergisi hakkında, ödeme şekillerine göre ithalatların fona tabi olup olmadığının belirlenmesi, öte yandan, ithalat sırasında tahakkuk ettirilmeyen fon payı nedeniyle istenilen verginin 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 37. maddesi uyarınca tesis edilmiş bir işlem ile takibine olanak bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak verilen mahkeme kararının, işlemin kaynak kullanımını destekleme fonu payının matraha eklenmesi suretiyle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik istinaf başvurusunun reddedilmesinde hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen de kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının; davaya konu işlemin katma değer vergisine ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA, kaynak kullanımını destekleme fonu payının matraha eklenmesi suretiyle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisine ilişkin hüküm fıkrasının ise BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar vermek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. ... TL maktu harç tutarının temyiz eden davacıdan alınmasına,
5. Yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 01/10/2020 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz başvurusu, davacı adına tescilli 2012 ve 2013 yıllarına ait muhtelif tarih ve sayılı 54 adet beyanname ile ... sayılı dahilde işleme izin belgesi kapsamında ithal edilen eşyaya ilişkin olarak, dahilde işleme rejimi hükümlerinin ihlal edildiğinden bahisle, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 37. maddesi uyarınca tesis edilen işlemin kaynak kullanımını destekleme fonu payının matraha eklenmesi suretiyle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ile katma değer vergisine ilişkin kısmının iptali istemiyle açılan davayı reddeden mahkeme kararının bozulmasına ilişkindir.
4458 sayılı Gümrük Vergisi Kanunu'nun 3. maddesinin 9. fıkrasının (a) bendi, ithalat vergisinin; eşyanın ithalinde ödenecek gümrük vergisi ile diğer eş etkili vergiler ve mali yükleri kapsadığını düzenlemiştir. Bu bağlamda kaynak kullanımını destekleme fonu payı da ithal vergileri kapsamında yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; Mahkemelerinin E: ... sayılı dosyasında verilen ... tarihli ara kararı ile ... Genel Sekreterliğinden, davacının müeyyideli kapatma işleminin kaldırılması istemiyle başvuru yapıp yapmadığı, dava açılıp açılmadığı dahilde işleme rejimi kapsamında ithalat esnasında tahakkuk ettirilen ( kaynak kullanımını destekleme fonu payı, katma değer vergisi) vergilere ilişkin teminat alınıp alınmadığı ve iade edilip edilmediği sorulmuş, İdarece dahilde işleme izin belgesinin müeyyideli olarak kapatıldığı, dava açılmaksızın kapatılma işleminin kesinleştiği ve alınan teminatların kaynak kullanımını destekleme fonu payını da kapsadığı bildirildiğinden, ithalat kapsamında tahakkuk eden vergilerin, kaynak kullanımını destekleme fonu payı ve katma değer vergilerini de kapsadığı ve teminat alındığı hususunun açıkça ortaya konulduğu ve davacının verginin hesaplanmasına dair bir itirazının da olmadığı anlaşıldığından, kararın bozmaya yönelik kısmının da onanması gerektiği oyuyla karara katılmıyorum.