Danıştay 3. Daire Başkanlığı 2018/4320 E. , 2020/5337 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2018/4320
Karar No : 2020/5337
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurularına ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, bir kısım emtia alımlarını sahte faturalarla belgelendirmesi nedeniyle sözü edilen faturalara konu katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosu uyarınca 2010 yılının Ocak ila Aralık dönemleri için re'sen salınan katma değer vergisi ile tekerrür hükümleri gereğince artırılarak kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacının faturalarını kayıtlarına aldığı … Filtre Petrokimya ve Taşımacılık Sanayi Ticaret Limited Şirketi, … Boya ve Kimya İnşaat Turizm Nakliyat İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile … Otomotiv ve Endüstriyel Madeni Yağlar Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkındaki vergi tekniği raporlarında yer alan tespitlerden düzenledikleri faturaların gerçeği yansıtmadığı sonucuna ulaşılamayacağı, … Madeni Yağ ve Kimyasal Maddeler İmalatı Nakliye İthalat İhracat Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, … İmalat Yağ İthalat İhracat Nakliye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, … Madeni Yağları ve Petrol Ürünleri Otomotiv İnşaat Taahhüt Nakliye İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkında tanzim edilen vergi tekniği raporlarındaki saptamaların düzenledikleri faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığını gösterdiği, 2010 ve 2011 yıllarında kesinleşen vergi ziyaı cezalarının tekerrüre dayanak alınamayacağı gerekçesiyle tarhiyatın; … Filtre Petrokimya ve Taşımacılık Sanayi Ticaret Limited Şirketi, … Boya ve Kimya İnşaat Turizm Nakliyat İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile … Otomotiv ve Endüstriyel Madeni Yağlar Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden alınan faturalardan kaynaklanan kısmı ile vergi ziyaı cezasının tekerrüre isabet eden kısmı kaldırılmış, … Madeni Yağ ve Kimyasal Maddeler İmalatı Nakliye İthalat İhracat Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, … İmalat Yağ İthalat İhracat Nakliye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, … Madeni Yağları ve Petrol Ürünleri Otomotiv İnşaat Taahhüt Nakliye İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile … Madeni Yağ Makine Sanayi Ticaret Şirketinden alınan faturalardan kaynaklanan kısmı yönünden ise dava reddedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 2. fıkrasında, istinafın, temyizin şekil ve usullerine tabi olduğunun belirtildiği, aynı Kanun'un 49. maddesinin 2. fıkrasında ise bozma nedenlerinin sayıldığı, olayda, dava konusu tarhiyatın dayanağı vergi inceleme raporunda beyan tablosu düzeltilirken daha önceden davacı hakkında aynı dönem için düzenlenen … ve … sayılı vergi inceleme raporlarında düzeltilen beyan tablosunun esas alındığı, bu raporlar uyarınca düzeltilen beyanlar sonucu önerilen ve görülmekte olan davanın konusunun maddi sebeplerinden biri olan tarhiyatın ise ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla kaldırıldığının görüldüğü, öte yandan dava konusu tarhiyatın bir kısmı … Madeni Yağlar Makina Sanayi Ticaret Limited Şirketinden alınan faturalardan kaynaklanmasına karşın, ilk derece mahkemesince, bu şirket hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda yer alan tespitler irdelenmeksizin, tarhiyatın bu şirketten alınan faturalardan kaynaklanan kısmı gerekçelendirilmeksizin verilen kararın maddi olayın ve dava konusunun hatalı değerlendirilmesine dayalı olarak verildiği ve bu haliyle de varılan yargının doğruluğu konusunda denetleme imkanı bulunmadığı gerekçesiyle mahkeme kararı kaldırıldıktan sonra belirtilen gerekçe doğrultusunda yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Vergi Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının kullandığı faturaların gerçeği yansıtmadığının hakkında düzenlenen vergi inceleme raporuyla somut olarak ortaya konulduğu, aynı takvim yılında aynı türden kesilecek cezaya tekerrür hükümlerinin uygulanabileceği ileri sürülerek kararın bozulması istenmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile Vergi Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
Dava konusu tarhiyatın dayanağı … tarih ve … sayılı vergi inceleme raporunda; daha önceden davacı hakkında düzenlenen … tarih ve … ile … sayılı vergi inceleme raporlarında düzeltilen beyan tablosu dikkate alınarak … Filtre Petrokimya ve Taşımacılık Sanayi Ticaret Limited Şirketi, … Boya ve Kimya İnşaat Turizm Nakliyat İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi, … Otomotiv ve Endüstriyel Madeni Yağlar Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, … Madeni Yağ ve Kimyasal Maddeler İmalatı Nakliye İthalat İhracat Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, … İmalat Yağ İthalat İhracat Nakliye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, … Madeni Yağları ve Petrol Ürünleri Otomotiv İnşaat Taahhüt Nakliye İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile … Madeni Yağ Makine Sanayi Ticaret Şirketinden alınan faturalarda yer alan katma değer vergisi indirimlerden çıkartılarak re'sen tarh edilecek katma değer vergisi hesaplanmış olup; ilk derece Mahkemesince, altı firma hakkında düzenlenen vergi tekniği raporlarındaki tespitler incelenerek, … Madeni Yağ Makine Sanayi Ticaret Şirketi hakkındaki tespitler ise incelenmeksizin karar verildiği, bu karara yöneltilen istinaf başvurusu üzerine istinaf merciince; ilk derece mahkemesinin, dava konusu tarhiyatın maddi sebeplerinden biri olan … tarih ve …, … sayılı vergi inceleme raporları uyarınca yapılan tarhiyatın … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla kaldırılması nedeniyle ortaya çıkan yeni hukuki durumu dikkate almadan ve … Madeni Yağlar Makina Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkındaki tespitleri irdelemeden verdiği kararın maddi olay ile dava konusunun hatalı değerlendirilmesi sonucu verilen bir karar niteliği taşıdığı ve bu şekilde varılan yargının denetlenme imkanı bulunmadığı gerekçesiyle mahkeme kararı kaldırılarak belirtilen gerekçe dikkate alınarak bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderildiği anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 19. maddesiyle değişik 45. maddesinin 2. fıkrasında, istinafın temyizin şekil ve usullerine tabi olduğu, "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 4. fıkrasında, bölge idare mahkemesinin, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vereceği, bu halde bölge idare mahkemesinin işin esası hakkında yeniden bir karar vereceği, 5. fıkrasında, bölge idare mahkemesinin, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hâllerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye göndereceği, bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararlarının kesin olduğu kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Belirtilen hükümlerin değerlendirilmesinden; ilk derece mahkemesince verilen kararda istinaf aşamasında tespit edilen maddi veya hukuki eksikliklerin bölge idare mahkemesi tarafından tamamlanarak nihai kararın da bölge idare mahkemesi tarafından verileceğinin genel kural olduğu; ancak, mahkemenin ilk inceleme üzerine vermiş olduğu kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunun haklı görüldüğü veya ilk derece mahkemesindeki davaya görevsiz ya da yetkisiz mahkeme tarafından yahut reddedilmiş ya da yasaklanmış hakim tarafından bakılmış olduğu hallerde, bölge idare mahkemesince karar kaldırılmak suretiyle dosyanın ilgili mahkemeye gönderilmesine kesin olarak karar verileceği yönünde düzenleme getirildiği görülmektedir.
Diğer taraftan, 2577 sayılı Kanun'un, istinafın, temyizin şekil ve usullerine tabi olduğu yolundaki düzenlemesini içeren 45. maddesinin 2. fıkrasının, istinaf başvurusuna konu olacak kararlara karşı yapılan kanun yolu başvurularında dilekçelerdeki hitap ve istekle bağlı kalınmaksızın dosyaların bölge idare mahkemelerine gönderileceği kuralına dair cümleyle tamamlanması ve fıkrada Kanun'un "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesine herhangi bir atıfta bulunulmamış olması karşısında, istinafın temyizin şekil ve usullerine tabi olacağı yolundaki kuralın, istinaf dilekçeleri ve bu dilekçeler üzerine Kanunun 48. maddesine göre bölge idare mahkemelerince yapılacak işlemlerle ilgili olarak getirilmiş olduğunun kabulü gerekir. Başka bir ifadeyle, değinilen bu kuralın, Danıştay'ın temyiz incelemesi sonunda verdiği kararlarla ilgili 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin, istinaf incelemesi üzerine verilecek kararlar için de uygulama imkanı getirdiğinden söz edilemez.
Bu durumda, ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, ilk inceleme üzerine ya da görevsiz ya da yetkisiz mahkeme tarafından yahut reddedilmiş ya da yasaklanmış hakim tarafından bakılmış bir davada verilmiş bir karar olmadığı dikkate alındığında, söz konusu kararda istinaf aşamasında tespit edilen maddi veya hukuki eksikliğin, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca, Vergi Dava Dairesince tamamlanarak istinaf başvurularının ve/veya davanın sonuçlandırılması gerektiğinden yazılı gerekçeyle verilen Vergi Dava Dairesi kararında yargılama usulüne uygunluk bulunmamıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
2. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesine,
3. Yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 10/12/2020 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)- KARŞI OY:
Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar bozulması istenen kararın dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında istemin kabulünü gerektirecek durumda bulunmadığından temyiz isteminin reddi ile Vergi Dava Dairesi kararının onanması gerektiği oyuyla karara katılmıyorum.