Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2018/4351 E. , 2022/4882 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2018/4351
Karar No : 2022/4882
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Büyükşehir Belediye Başkanlığı / ...
VEKİLİ : Av. ...
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ...2- ...
İSTEMİN ÖZETİ : .... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline dair ...Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...DÜŞÜNCESİ:2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 31. maddesi ile atıfta bulunulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 325. maddesi uyarınca Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince davacılardan istendiği halde yatırılmayan keşif ve bilirkişi incelemesi avansının öncelikle davalı idareden istenmesi, davalı idarece yatırılmaması halinde ileride haksız çıkan taraftan alınmak üzere Hazineden karşılanması; gerekli avansın tamamlanması üzerine de aralarında ulaşım konusunda bir uzmanın bulunduğu bilirkişiler marifetiyle taşınmaz mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak nazım imar planı değişikliğinin şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına uygun olup olmadığının ortaya konulmasından sonra dava hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden temyize konu bölge idare mahkemesi idari dava dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Dava, Tuzla Belediyesine ait İstanbul İli, Tuzla İlçesi, ...Mahallesi, ...ada, ...parsel sayılı taşınmazın bir kısmı ile komşuluğundaki bir kısım tescil dışı alanın “ticaret alanı”ndan “akaryakıt ve servis istasyonu alanı”na dönüştürülmesine ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin ...tarihli, ...sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptali istemiyle açılmış, İdare Mahkemesince; keşif ve bilirkişi incelemesi avansının davacılardan iki kez istenmesine rağmen yatırılmaması üzerine dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda nazım imar planı değişikliği ile uyuşmazlık konusu taşınmaza verilen kullanıma göre plan notlarının da güncellendiği göz önünde bulundurulduğunda söz konusu nazım imar planı değişikliğinin üst ölçekli plan kararları ve uygulama hükümlerine uygun olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacılar tarafından bu karara karşı istinaf başvurusunda bulunulmuş, Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince; uyuşmazlık konusu taşınmazın önceki nazım imar planında “ticaret alanı”nda kaldığı, mevcut uygulama imar planında ise “ticaret alanı”, “park alanı” ve “10 metre en kesitli yan yol” da kaldığı, dosyada bulunan plan açıklama raporu, kurum görüşleri ile diğer belgeler birlikte değerlendirildiğinde uyuşmazlık konusu taşınmazın hangi analiz ve tespitler sonucunda “akaryakıt ve servis istasyonu alanı”na alındığının anlaşılamadığı, bulunduğu yol güzergahında ve çevresinde akaryakıt istasyonu bulunup bulunmadığı, cephe aldığı 35 metre en kesitli yoldaki trafik akışı ve yükünün ne olduğu ve buna bağlı olarak bölgede akaryakıt istasyonuna ihtiyaç bulunup bulunmadığının araştırılmadığı, diğer taraftan uygulama imar planı ile uyuşmazlık taşınmazda öngörülen 10 metre en kesitli yan yolun neden kaldırıldığı, doğrudan 35 metre en kesitli yoldan giriş - çıkış verilmesi sonucunda trafik güvenliğinin riske girip girmeyeceğinin incelenmediği, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Planlama Müdürlüğünce nazım imar planı değişikliğine ilişkin olarak olumsuz görüş verildiği, bu olumsuz görüşe neden itibar edilmediği bilimsel ve teknik olarak açıklanmadan onaylanan nazım imar planı değişikliğinin plan bütünlüğünden kopuk, parçacıl ve parsele özgü olduğu ve bu nedenle şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına aykırı olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, bu karar davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 31. maddesi ile atıfta bulunulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 325. maddesinde "Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği dava ve işlerde, hâkim tarafından re'sen başvurulan deliller için gereken giderlerin, bir haftalık süre içinde taraflardan birisi veya belirtilecek oranda her ikisi tarafından ödenmesine karar verilir. Belirlenen süre içinde bu işlemlere ait giderleri karşılayacak miktarda avans yatırılmazsa, ileride bu gideri ödemesi gereken taraftan alınmak üzere Hazineden ödenmesine hükmedilir." hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen Kanun hükmüne göre çözümü genel hukuk bilgisi dışında, teknik bilgi ve özel uzmanlık gerektiren bir uyuşmazlığın çözümlenmesi için yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesine ait avansın davacı tarafından yatırılmaması halinde davalı idareden istenmesi, davalı idare tarafından da yatırılmadığı takdirde ileride haksız çıkan taraftan alınmak üzere Hazineden karşılanması gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, İdare Mahkemesince davacılardan keşif ve bilirkişi incelemesi için gerekli olan avansın yatırılması istenmiş olmasına rağmen yatırılmadığı, bunun üzerine dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde davanın reddine karar verildiği; bu karara karşı istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince yine dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, ancak uyuşmazlığın çözümünün genel hukuk bilgisi dışında teknik bilgi ve özel uzmanlık gerektirdiği görülmüştür.
Yukarıda yer verilen Kanun hükmü uyarınca Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince davacılardan istendiği halde yatırılmayan keşif ve bilirkişi incelemesi avansının öncelikle davalı idareden istenmesi, davalı idarece yatırılmaması halinde ise ileride haksız çıkan taraftan alınmak üzere Hazineden karşılanması; gerekli avansın tamamlanması üzerine de aralarında ulaşım konusunda bir uzmanın bulunduğu bilirkişiler marifetiyle taşınmaz mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak dava konusu nazım imar planı değişikliğinin şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına uygun olup olmadığının ortaya konulmasından sonra dava hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, ...Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararın BOZULMASINA, dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 19/04/2022 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
KARŞI OY(X):Temyize konu bölge idare mahkemesi idari dava dairesi kararında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan kararın onanması gerektiği oyuyla aksi yöndeki Dairemiz kararına katılmıyorum.