Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2018/4358 E. , 2021/7140 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/4358
Karar No : 2021/7140
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: … A.Ş. Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Başkanlığında başmüfettiş olarak görev yapmakta iken 01/04/2015 tarihinde yaş haddinden emekliye sevk edilen davacı tarafından, 30/10/2009 - 01/04/2015 tarihleri arasında başmüfettişlik görevinde bulunduğundan bahisle, anılan görevinden dolayı makam ve görev tazminatından yararlandırılması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince; Anayasa'nın 128. maddesi uyarınca, kamu görevlilerinin mali haklarının kanunla belirlenmesi gerektiği açık olup, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda makam tazminatı ödenebilmesinin koşullarının belirlendiği, buna göre en az dört yıl süreli yükseköğrenim veren fakülte veya yüksekokulları bitirmiş, birinci dereceli kadroya atanmış olmak şartlarının taşınması gerektiği, dava konusu uyuşmazlıkta ise, … A.Ş. Teftiş Kurulu Yönetmeliği uyarınca başmüfettiş olarak atanan davacının, atanmasına esas teşkil eden düzenlemenin bir kanun hükmü olmadığı ve davacının da 657 sayılı Kanun'da belirtilen şartları taşımadığının görüldüğü, bu durumda, anılan Kanun'da belirtilen şartları taşımayan ve ilgili Yönetmelik uyarınca başmüfettiş olarak atanan davacının, makam ve görev tazminatından yararlandırılmasının mümkün olmadığı dikkate alındığında, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :657 sayılı Kanun'a ekli (IV) sayılı Cetvel uyarınca, makam tazminatına hak kazanma şartlarına sahip olduğu, başmüfettişlik görevini 5 yıl, 5 aylık süre boyunca yaptığı, dava konusu işlemde yer verilen hususun kendisiyle ilgisinin bulunmadığı, zaten (3600) ek gösterge rakamından yararlandırıldığı, talebinin makam ve görev tazminatına yönelik olduğu, dava sürecinde idarenin bu konudaki hatasından geri dönerek, birikmiş tutarı 15/04/2015 tarihinden geçerli olmak üzere yatırmasının, haklılığını ortaya koyduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin kabulüyle, davanın reddi yolundaki kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
… A.Ş. Yönetim Kurulunun 17/09/2009 tarihli kararıyla, … Kağıt Sanayi İşletmesi Müdürü olarak görev yapan davacı, Teftiş Kurulu Başkanlığı uhdesinde münhal bulunan 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin (I) sayılı Cetveli'ne tabi genel idare hizmetleri sınıfındaki 1. dereceli başmüfettişlik kadrosuna, … A.Ş. Teftiş Kurulu Yönetmeliği'nin 17. maddesi uyarınca, naklen atanmıştır.
30/10/2009 - 01/04/2015 tarihleri arasında bu görevde bulunmuştur.
01/04/2015 tarihinde yaş haddinden emekliye sevki üzerine, 15/04/2015 tarihinden itibaren 1. derecenin 4. kademesi ve (3600) ek gösterge rakamı esas alınarak 40 yıl, 6 ay hizmetine karşılık aylık bağlanmıştır.
Davacı 14/05/2015 tarihli başvurusuyla, iki yıldan fazla süreyle görev yaptığı başmüfettişlik görevinden dolayı, makam ve görev tazminatı tutarından yararlandırılması talebinde bulunmuştur.
Davalı idarenin … A.Ş. Genel Müdürlüğüne hitaplı … tarih ve … sayılı işlemiyle, Sümerbank Holding A.Ş. Teftiş Kurulu Yönetmeliği'nin 17. maddesi uyarınca müfettiş ve başmüfettiş kadrolarına atananlardan, 657 sayılı Kanun'a ekli (I) sayılı Cetvel'in ''Genel İdare Hizmetleri Sınıfı'' bölümünün (g) bendi ile belirlenmiş olan şartları taşımayanların, müfettişler için öngörülen ek gösterge ile makam ve görev tazminatından yararlandırılmalarına imkan bulunmadığı belirtilmiştir.
Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na 527 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 10. maddesiyle eklenen Ek 26. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; bu Kanun'a ekli (IV) sayılı Cetvelde unvanları yazılı görevlerde bulunanlara hizalarında gösterilen gösterge rakamlarının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan miktarda makam tazminatı ödeneceği, (b) bendinde; bu görevlerde (...) makam tazminatını almaya müstehak oldukları tarihten itibaren toplam iki yıl süre ile çalıştıktan sonra emekliye ayrılanlara yukarıdaki fıkraya göre bulunacak miktarın tamamının (926 sayılı Kanun'a tabi profesörlere yarısı) hayatta bulundukları sürece her ay T.C. Emekli Sandığınca ödeneceği, T.C. Emekli Sandığının bu ödemeleri üç aylık devreler halinde faturası karşılığında Hazine'den tahsil edeceği düzenlemesine yer verilmiştir.
Anılan Kanun'a ekli (IV) sayılı Makam Tazminatı Cetveli'nde kadro ve görev unvanlarına göre tazminat göstergelerine yer verilmiş olup, Cetvel'in 8. sırasının (a) bölümünde en az dört yıl süreli yüksek öğrenim veren fakülte veya yüksek okulları bitirmiş, birinci dereceli kadroya atanmış ve Türkiye düzeyinde teftiş, denetim veya inceleme yetkisine sahip merkez denetim elemanlarından, sayılan kadro ve görev unvanında bulunanlar için (2000) gösterge rakamı üzerinden makam tazminatı ödeneceği kurala bağlanmıştır.
5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun Ek 68. maddesinde makam tazminatı ile yüksek hakimlik tazminatı ödenmesini gerektiren görevlerde toplam iki yıl bulunduktan sonra emekliye ayrılanlara makam veya yüksek hakimlik ve temsil veya görev tazminatlarının bulundukları en üst görevleri esas alınarak ödeneceği, (Ek: 04/07/2001 - KHK - 631/1 Md.) makam veya yüksek hakimlik tazminatı ödenmesini gerektiren görevlerde toplam en az iki yıl bulunmadan veya bu görevlerde hiç bulunmadan emekliye ayrılanlara ise, en az altı süreyle bulundukları en üst görevleri için belirlenen görev tazminatı veya hizmet yılları itibarıyla belirlenen görev tazminatından yüksek olanın ödeneceği kuralına yer verilmiştir.
Öte yandan, 13/07/2001 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak 15/01/2002 tarihinde yürürlüğe giren 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 11. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 1. maddesine eklenen ve görev tazminatına ilişkin düzenlemelerin yer aldığı (C) bendinde, temsil tazminatı almayan ve (7000) gösterge rakamından daha düşük makam ve yüksek hakimlik tazminatı öngörülen kadrolara atanmış olanlara, Bakanlar Kurulunca tespit edilecek gösterge rakamlarının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda görev tazminatı ödeneceği kuralına yer verilmiş olup, buna göre makam tazminatı almayı hak edenlerin görev tazminatından da yararlanabileceği, görev tazminatının makam tazminatına bağlı bir parasal hak olduğu anlaşılmaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda metinlerine yer verilen mevzuat uyarınca, makam tazminatı ile yüksek hakimlik tazminatı ödenmesini gerektiren görevlerde toplam iki yıl bulunduktan sonra emekliye ayrılanlara makam veya yüksek hakimlik ve temsil veya görev tazminatlarının bulundukları en üst görevleri esas alınmak suretiyle, 657 sayılı Kanun'un Ek 26. maddesindeki düzenleme gereğince de, anılan Kanun'a ekli (IV) sayılı Makam Tazminatı Cetveli'nde yer verildiği üzere, en az dört yıl süreli yüksek öğrenim veren fakülte veya yüksek okulları bitirmiş, birinci dereceli kadroya atanmış ve Türkiye düzeyinde teftiş, denetim veya inceleme yetkisine sahip merkez denetim elemanlarından genel müdürlük müfettişlerine (2000) gösterge rakamı üzerinden makam tazminatı ödeneceğinin kurala bağlandığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, 30/10/2009 - 01/04/2015 tarihleri arasında iki yıldan fazla süreyle, … A.Ş. Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Başkanlığında başmüfettişlik görevinde bulunan davacının, makam tazminatından yararlandırılmayı gerektiren görevlerde bulunma şartını sağladığından, makam tazminatı ve buna bağlı bir hak olan görev tazminatından yararlandırılması gerektiği dikkate alındığında, bu yöndeki talebinin reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan, temyizen incelenen dosya içeriğinde görüldüğü üzere, Mahkemenin karar tarihi olan 07/03/2016 tarihinden sonra davalı idarece 21/06/2016 tarihinde dosya kapsamına sunulan yazıda, Maliye Bakanlığı ile yapılan yazışmalar neticesinde, anılan Bakanlığın 22/03/2016 tarihli yazısına istinaden 27/05/2016 tarih ve 106875 sayılı işlem ile (2000) makam ve (8000) görev gösterge rakamı esas alınarak, davacının anılan tazminat tutarından yararlandırıldığı belirtilmiş olup, yine davalı idarenin 31/05/2016 tarihli yazısıyla, 5434 sayılı Kanun'un Ek 68. maddesi uyarınca 15/04/2015 tarihinden itibaren temsil-görev tazminatı tahakkuk ettirilerek, ödenmeye başlandığı davacıya bildirilmiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin temyize konu …. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 27/12/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.