Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2018/4359 E. , 2021/12846 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2018/4359
Karar No : 2021/12846
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... İl Özel İdaresi
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesinin 26/04/2016 tarihli, E:2015/2878, K:2016/2199 sayılı bozma kararına uyularak ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Düzce İli, Merkez, ... Köyü, ... Mevkii ...parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda ... tarihli, ... sayılı Düzce İl Genel Meclisi kararıyla kabul edilen D-100 Revizyon İmar Planına yapılan itirazın reddine ilişkin ... tarihli, ... sayılı Düzce İl Genel Meclisi kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; yerinde yaptırılan keşif bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, parsel sınırındaki 10 metrelik yolun, 15.00 metreye çıkarılmasının ayrıca komşu sanayi parseliyle arasından yeni bir yol geçirilmesinin zorunluluk içermediği, dolayısıyla böyle bir planlama kararının, bölge gereksinimlerine, şehircilik ilkelerine ve planlama esaslarına uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :Mahkemece iptaline karar verilen yolların Ankara-İstanbul şehirler arası yolunun yakınında, paraleli konumunda binlerce aracın geçiş güzergahında olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : ... tarihli, ... sayılı Düzce İl Genel Meclisi kararıyla kabul edilen D-100 Revizyon İmar Planının 24/03/2014-24/04/2014 tarihleri arasında askıya çıkarılarak ilan edildiği, davacının, ilan askı süresi içerisinde 11/04/2014 tarihli dilekçe ile taşınmazından geçirilen yollar bakımından yaptığı itirazın, 23.05.2014 tarihli İmar ve Bayındırlık Komisyonu raporunda, davacının parselinin doğusundan geçen 15 metrelik imar yolunun daha doğuya kaydırılmasının uygun görülmediğinin belirtilmesi üzerine bu doğrultuda itirazın dava konusu ... tarihli, ... sayılı Düzce İl Genel Meclisi kararıyla reddedildiği, bu kararın davacıya 07/11/2014 tarihinde tebliğ edildiği, bunun üzerine davacı tarafından 12/12/2014 tarihinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
(Mahkeme kararında ayrıca sanayi alanı ile davaya konu parsel arasından geçen 10 metrelik imar yolundan bahsedildiği görülmüş ise de davacı taşınmazının sanayi parseline komşu olmadığı, Mahkeme kararında geçen bu ifadenin, davaya konu taşınmazın kuzeyinde bulunan ... parsel sayılı taşınmaz malikince açılan ve aynı mahkemenin E:... esas sayılı dosyasına kayıtlı dava ile karıştırılmasından kaynaklandığı sonucuna ulaşılmaktadır.)
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun işlem tarihi itibariyle 5. maddesinde, nazım imar planı, varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan; uygulama imar planı ise tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacı sadece, parselinden geçen 15 metre enkesitli imar yoluna ilişkin plan kararına itiraz ettiğinden inceleme sadece anılan imar yolu ile sınırlı olarak yapılmıştır.
Kamu yararını gerçekleştirmek amacıyla üretilmiş birer belge niteliğinde olan imar planları mevzuatta ve yargı içtihatlarında yöre halkının sağlığını ve çevreyi korumak, sosyal ve kültürel ihtiyaçlarını, iyi yaşama düzenini, çalışma koşullarını ve güvenliğini sağlamak amacıyla, ülke, bölge ve şehir verilerine göre oturma, çalışma, dinlenme ve ulaşım gibi kentsel fonksiyonlar arasında mevcut ve sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi çözüm yollarını bulmak için varsa kadastro durumu da işlenmiş, onaylı haritaların kopyaları üzerine nazım plan ve uygulama planı olarak düzenlenip onaylanmış metinler olarak tanımlanmaktadır.
Çağdaş bir kentin oluşturulması ve yaşatılması için varlığı zorunlu olan ve kentin bütününe hizmet verecek, kent estetiği ve yaşam kalitesini yükseltici sağlıklı bir çevre oluşturmak amacıyla park, çocuk bahçesi, oyun alanı, günübirlik kullanım alanları, piknik ve rekreasyon alanlarının oluşumu yanında dengeli ve yeterli bir ulaşım ağının varlığı da zorunludur.
İmar planlarında çok büyük bir zorunluluk olmadıkça değişiklik yapılmaması imar planı yapımı aşamasında gözetilecek önemli kriterlerden biridir. Ancak bazı durumların varlığı halinde plan değişikliği yapılması zorunlu ve gerekli olabilir. Bu değişiklikler de genel olarak imar planı uygulamasında ortaya çıkacak sorunları çözücü nitelikte olmalıdır. Arazi kullanış kararlarıyla birlikte oluşturulan ulaşım sisteminde ve bu sistemdeki karayollarının fiziki ve fonksiyonel kademelenmesinde, yol güzergahlarının genişliklerinde ve bunların üzerindeki kavşakların yeri ve geometrik düzenin de ihtiyaç ve sorunlara göre değişiklikler olabilir.
İmar planlarında öngörülen ulaşım sisteminin bir parçası olan imar yollarının güzergahının belirlenmesi sırasında yolun devamlılığının ve diğer yollarla bağlantısının gözönünde bulundurulması zorunludur.
Dosyanın incelenmesinden, davaya konu parselin kuzey doğusunda bulunan 10 metre enkesitli imar yolunun 15 metre olarak genişletilmesine yönelik, imar yolunun Şehirler arası D-100 Karayoluna bağlantısı olan ve devamlılığı olan bir yol olduğu anlaşılmaktadır.
Bu itibarla anılan yolun devamlılığı, ulaşım şeması içerisindeki konumu, yol kademelenmesi açılarından gerekli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Anılan imar yoluna ilişkin olarak yeterli inceleme ve değerlendirme yapılmadan soyut ifadelerle anılan imar yoluna gerek olmadığı yönündeki bilirkişi raporu doğrultusunda dava konusu işlemin iptali yolunda verilen mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 23/11/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.