Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2018/4391 E. , 2021/1854 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/4391
Karar No : 2021/1854
DAVACI : ... Sendikası (...-Sen)
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : 09/03/2016 tarih ve E.49882 sayılı Türkiye Radyo- Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü Konut Tahsis Yönergesi'nin, "Sıra Tahsisli Konutlar" başlıklı 5. maddesinin ikinci, dördüncü ve beşinci fıkralarının iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Usul (ehliyet) yönünden; Sendikalarının KESK’e bağlı, basın, yayın ve iletişim hizmet kolunda faaliyet gösteren ve TRT Genel Müdürlüğünde örgütlü olan bir kamu görevlileri sendikası olduğu, dava konusu Yönerge uyarınca konut tahsisinde 2. grupta sayılan Sendika üyelerinin %40 oranındaki sınırlamaya tabi tutulmaları nedeniyle, puanları yüksek olsa dahi mağduriyet yaşayacakları, bu nedenle Sendikalarının dava açmakta ehliyetli olduğu; esas yönünden ise; dava konusu Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü Konut Tahsis Yönergesi'nin 1. maddesinde; 09/11/1983 tarih ve 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu'nun 2. maddesi ve 23/09/1984 tarih ve 18524 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Konutları Yönetmeliği'nin dayanak olarak belirtildiği, kamu konutu türlerinin Kamu Konutları Yönetmeliği'nin 5. maddesinde düzenlendiği, davalı idarede görev tahsisli, sıra tahsisli ve hizmet tahsisli konutlar olmak üzere üç tip kamu konutu bulunduğu; dava konusu Yönerge’nin 5. maddesinde, Kamu Konutları Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen sıra tahsisli konutlar yönünden düzenleme yapıldığı; Yönerge'nin iptal istemine konu 5. maddesinin ikinci fıkrasında, Yönetmeliğin "Sıra tahsisli konutların tahsis şekli" başlıklı 9. maddesinin dördüncü fıkrası göz önünde bulundurulmak kaydıyla, TRT Yönetim Kurulunun 02/02/2016 tarihli kararı gereğince sıra tahsisli konutların %60’ının 1. Grup ve %40’ının 2. Grupta değerlendirileceği yolunda düzenleme yapıldığı, yapılan düzenlemeyle, 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu ve Yönetmeliği'nin 5. maddesinde yer alan puanlama sistemine aykırı şekilde, sıra tahsisli konutların gruplara ayrıldığı, normlar hiyerarşisinde altta bulunan norm, üstte bulunan norma aykırılık teşkil edemeyeceğinden, dayanak Kanun ve Yönetmelik’te bulunmayan düzenlemenin dava konusu Yönerge'yle yapılmasının hukuka aykırı olduğu, bu yönde Anayasa Mahkemesi kararları bulunduğu; anılan Yönetmeliğin, “Kamu konutu özelliği kazanma” başlıklı 6. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idarelerin, kamu konutlarını konutları görev, sıra ve hizmet tahsisli konut olarak tespit etme yetkisinin bulunduğu, görev ve hizmet tahsisli konutların tespit edilen unvanlara tahsis edilebileceği, ancak sıra tahsisli konutlarda tahsis kriterinin Yönetmelik eki (4) sayılı Cetvel'de belirtilen puanlama usulü olduğu, söz konusu Cetvel'de puanlama yapılırken, personelin kadro ve unvanının değil, sosyal ve ekonomik kriterlerinin dikkate alındığı ileri sürülmüştür.
DAVALININ SAVUNMASI : Usul (süreaşımı ve ehliyet) yönünden; ilk olarak 24/12/1998 tarihinde ve sonrasında 05/12/2008 tarihinde alınan Yönetim Kurulu kararları uyarınca, Kurum personeline tahsis edilecek sıra tahsisli konutların 1. ve 2. Grup olarak belirlendiği, 12/03/2012 tarihli Yönetim Kurulu kararında ise, aynı oranların benimsendiği, dava konusu Yönerge'de, 05/12/2008 tarihli Yönetim Kurulu kararında belirtilen oranların yer aldığı, dolayısıyla konu hakkında ilk kez düzenleme yapılmamış olduğu, iptali istenilen Yönerge hükümlerinin, 05/12/2008 tarihli Yönetim Kurulu kararına dayanması nedeniyle, belirtilen tarihinden itibaren 60 gün içerisinde açılmayan davanın, süreaşımına uğramış olduğu; davacı Sendikanın aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı, dava konusu Yönerge düzenlemesinin, davacı Sendika üyelerinin güncel ve kişisel genel hak ve menfaatleri ile ilgisinin bulunmaması nedeniyle, davanın usulden reddinin gerektiği; esas yönünden ise; iptali istenilen Yönerge düzenlemesinin, ... tarih ve ... sayılı Yönetim Kurulu Kararından kaynaklandığı, Yönetim Kurulunun düzenleme yapma yetkisinin ise, Kamu Konutları Yönetmeliği'nin 6. maddesinin üçüncü fıkrasına dayandığı; davacı iddialarının aksine, dava konusu Yönerge düzenlemesinde, üst norm olan 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu ve Kamu Konutları Yönetmeliği'ne aykırılık bulunmadığı; zira, anılan Kanun’un "Kamu konut türleri ve konut tahsisi" başlıklı 3. maddesinde, kamu konutlarının; özel tahsisli, görev tahsisli, sıra tahsisli ve hizmet tahsisli konutlar olmak üzere dört grupta sayıldığı, maddenin son fıkrasında ise, tahsisin yapılmasına ilişkin usul ve esasların hazırlanacak yönetmelikle düzenleneceğinin belirtildiği, anılan maddede verilen yetkiye istinaden çıkarılan Kamu Konutları Yönetmeliği'nin 6. maddesinin birinci fıkrasında, kamu konutu özelliğinin kazanılması, aynı maddenin üçüncü fıkrasında, kamu konutu özelliğini kazanmış olan konutların unvan gruplarına göre ne miktarda ve hangi oranda tahsis edileceğinin yetkili makam tarafından tespit edilebileceği düzenlemesine yer verildiği, söz konusu yetki uyarınca, Kurumlarının bir yayın kuruluşu olması ve hizmetlerin yerine getirilmesine ilişkin çalışmaları yapan personelin unvanları da dikkate alınmak suretiyle, ilk olarak ... tarih ve ... sayılı Yönetim Kurulu kararı ile sıra tahsisli konut tahsis edilecek unvanlarda bulunan personelden bazı unvanlarda bulunanların 1. Grupta, 1. Grupta sayılan unvanlar dışında kalan unvanların ise, 2. Grupta yer almasına karar verildiği, sıra tahsisli olarak personele tahsis edilecek konutların ise, %70’inin 1. Grupta, %30’unun 2. Grupta değerlendirilmesine karar verildiği, ... tarih ve ... sayılı Yönetim Kurulu kararında ise, belirtilen oranlar korunmak suretiyle düzenleme yapıldığı; 2008 yılında Kurumlarının yeniden yapılandırılarak yeni birim ve unvanların ihdası ile bazı birimlerin kapatılarak, bazı unvanların iptal edilmesi suretiyle birim ve unvanların yeniden düzenlenmesi sonrasında, ... tarihinde alınan ... sayılı Yönetim Kurulu kararıyla, gruplara göre konut tahsis oranların %60 ve %40 şeklinde yeniden düzenlendiği, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı Yönetim Kurulu kararlarında ise, aynı oranların korunduğu, dolayısıyla dava konusu Yönerge’de belirtilen oranların yukarıda belirtilen 2008 tarihli Yönetim Kurulu kararına dayandığı; normlar hiyerarşisi ilkesi uyarınca, alttaki normun, üstteki norma uygun olacak şekilde ve üstteki norma dayanılmak suretiyle düzenlenmesi gerektiği, belirtilen şekilde yapılacak düzenlemenin hukuka uygunluk karinesinden yararlanacağı, bu çerçevede, kamu görevlilerine yapılacak kamu konutu tahsisine ilişkin üst normun, 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu, alt normun ise, 23/09/1984 tarih ve 18524 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Konutları Yönetmeliği olduğu, anılan Yönetmeliğin 6. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan; "Kamu konutlarının görev unvan gruplarına göre ne miktarda veya hangi oranda tahsis edileceği yetkili makamca tespit edilebilir. .." şeklindeki düzenleme uyarınca dava konusu Yönerge düzenlemesinin hukuka uygun olduğu, her ne kadar davacı Sendika tarafından, söz konusu düzenlemenin, kurumların lojman tahsislerinde görev ve hizmet tahsisli konutların tahsislerinin ne oranda yapılabileceğine ilişkin olduğu iddia edilmekte ise de, Kamu Konutları Yönetmeliği'nde bu şekilde bir düzenlemenin bulunmadığı, Yönetmelik hükmünde, yetkili makam tarafından göreve ve unvana göre oranlama yapılabileceğinin belirtildiği, ancak bu oranlama yetkisinin görev ve hizmet tahsisli konutlara özgü olduğu yönünde açık bir düzenlemeye yer verilmediği; gruplama sonucu %40 ve %60 oranlarına tabi olan personelin, bulunduğu grup içerisinde, üst hukuk normu olan Kanun ve Yönetmelik'te belirtilen Cetvel uyarınca puanlama yöntemi ile tahsis sıralamasına tabi olduğundan, ilgili personel yönünden mağduriyet oluşmadığı, kaldı ki, diğer kamu kurum ve kuruluşlarının konut tahsis uygulamalarında da, kurumların kuruluş amaçları ve hizmet tanımları ile söz konusu hizmetlerin yerine getirilmesi sırasında öne çıkan unvanlara, hangi oranda ve ne miktarda konut tahsis edileceği hususlarına yer verildiğinin görüldüğü; Anayasa'nın 133. maddesinde, özerk ve tarafsız bir yayın kuruluşu olarak tanımlanan TRT’nin, asli görevinin yayın yapmak olduğu, belirtilen niteliğinin TRT'yi diğer kamu kurum ve kuruluşlarından ayırdığı, yayın yapmak üzere kurulmuş olan Kurum tarafından, dava konusu Yönerge'nin 5. maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendinde, sıra tahsisli konut tahsis edilecek olan 1. Grup unvanların tespit edildiği, Kamu Konutları Yönetmeliği'nde, unvan ve görevler dikkate alınmak suretiyle, konut tahsisinde oranlama yapma yetkisinin verilmiş olması nedeniyle, özerk bir yayın kurumu olan TRT’nin yapısı gereği unvan ve görev esasına dayalı şekilde düzenlenen dava konusu Yönerge düzenlemesinde hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu'nun 11. maddesinde verilen yetkiye dayanılarak hazırlanan ve 23/09/1984 tarih ve 18524 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Konutları Yönetmeliği'nin 6. maddesinin üçüncü fıkrasında, kamu konutlarının görev unvan gruplarına göre ne miktarda veya hangi oranda tahsis edileceği hususunun yetkili makam tarafından tespit edilebileceği; 9. maddesinin birinci fıkrasında, sıra tahsisli konutların, Yönetmeliğe ekli (4) sayılı puanlama cetveli esas alınarak konut dağıtım komisyonunca hak sahiplerine tahsis edileceği kuralına yer verilmiş; söz konusu Cetvel'de ise, puanlamanın ne şekilde hesaplanacağı ve puanlama yapılırken hangi kriterlerin dikkate alınacağı düzenlenmiştir.
Dava konusu 09/03/2016 tarih ve E.49882 sayılı Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Konut Tahsis Yönergesi'nin "Sıra tahsisli konutlar" başlıklı 5. maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenlemeyle, TRT personeline tahsisi öngörülen sıra tahsisli konutlar iki ayrı gruba ayrılarak, konutların %60'ının 1. Grupta, %40'ının ise 2. Grupta değerlendirileceği belirtilmiş; aynı maddenin dördüncü ve beşinci fıkralarında, hangi kadro unvanlarının hangi grupta yer aldıkları tespit edilmiştir.
Normlar hiyerarşisine göre düzenleyici işlem niteliğinde olan Yönergelerin; üst normu olan Kanun ve Yönetmeliklere aykırı düzenlemeler içeremeyecekleri ve bu normlarda yer alan düzenlemeleri aşar nitelikte kural getiremeyecekleri idare hukukunun bilinen ilkelerinden olup, Kamu Konutları Yönetmeliği'ne ekli (4) sayılı Cetvelde belirtilen (+) ve (-) puanlama esaslarının ve ölçütlerinin dışında, sıra tahsisli konutların, konut tahsisi isteğinde bulunacak personelin kadro unvanlarına göre gruplara ayrılarak, her bir kadro unvanının bulunduğu grup içerisinde tahsis sıralamasına tabi tutulmak suretiyle değerlendirme yapılmasını öngörmesi nedeniyle, dava konusu Yönerge'nin iptal istemine konu 5. maddesinin, ikinci, dördüncü ve beşinci fıkralarında, dayanağı olan üst hukuk normuna, hukuka, objektif ölçme ve değerlendirme kriterlerine uygunluk bulunmadığından, iptallerine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : ... Sendikası vekili tarafından, Türkiye Radyo Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığınca yayımlanan 09.03.2016 tarih ve 35483990-010.04 E.49882 sayılı Konut Tahsis Yönergesinin 5. maddesinin 2., 4. ve 5. fıkralarının iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
Davalı idarece usule ilişkin ileri sürülen iddialar yerinde görülmediğinden işin esasına geçildi.
2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu' nun 11. maddesinde; ''Bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili usul ve esaslar; Kanunun yayımı tarihinden itibaren beş ay içinde, Maliye Bakanlığının koordinatörlüğünde, Milli Savunma, İçişleri, Dışişleri, Bayındırlık, Sanayi ve Teknoloji ve İmar ve İskan bakanlıklarıyla müştereken hazırlanıp, Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. / Bu yönetmelik Resmi Gazete'de yayımlanır.'' hükmü bulunmaktadır.
Bu madde uyarınca; 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu' nun 2. maddesinde belirtilen kurum personeline kamu konutlarının tahsis şekli, oturma süresi, kira, bakım, onarım ve yönetimine ait usul, esas ve şartlar ile uygulamaya ait diğer hususları tespit etmek amacıyla hazırlanmış olan, Kamu Konutları Yönetmeliği de 23/09/1984 tarih ve 18524 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiş, 6. maddesinin 1. fıkrasında, kamu kurum ve kuruluşlarının yetkili makamlarınca, mevcut konutlarının, kamu konut türlerine göre belirlenip, bu amaçta kullanılmak üzere ayrımının yapılması ile bu konutlar kamu konutu özelliğini kazanacağı, 3. fıkrasında da, kamu konutlarının görev unvan gruplarına göre ne miktarda veya hangi oranda tahsis edileceği yetkili makamca tespit edilebilir. Türk Silahlı Kuvvetlerinde ayırım subay, astsubay ve sivil memur (Uzman çavuş ve uzman jandarma çavuşları dahil) arasında yapılacağı belirtilmiş, Yönetmeliğin Üçüncü Bölümünde, 2946 sayılı Yasaya paralel olarak özel tahsisli, görev tahsisli, sıra tahsisli, hizmet tahsisli kamu konutlarının tahsis usül ve esaslarına yer verilmiş, 9. maddesinin 1. fıkrasında, "Sıra tahsisli konutların, Yönetmeliğe ekli (4) sayılı puanlama cetveli esas alınarak konut dağıtım komisyonunca hak sahiplerine tahsis edilir. Hak sahiplerinin puanlarının eşit olması halinde, hizmet süresi fazla olana, hizmet süresi de eşit ise, yetkili ev dağıtım komisyonunca ad çekme yoluyla, konut tahsis edilir." kuralına yer verilmiş, EK-4'te (4) (1) sayılı Cetvelde sıra tahsisli konutların puanlama cetveline yer verilmiş, bu cetvelde puanlama yapılırken dikkate alınacak kriterler belirtilmiştir.
Anılan Yasa ve Yönetmelik hükümleri uyarınca davaya konu Türkiye Radyo Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığınca yayımlanan 09.03.2016 tarih ve 35483990-010.04 E.49882 sayılı Konut Tahsis Yönergesinin davaya konu "Sıra Tahsisli Konutlar" başlıklı 5. maddesinin iptali istenilen 2. fıkrasında, Yönetmeliğin 9. maddesinin 4. fıkrasındaki hükümler göz önünde bulundurulmak kaydıyla Yönetim Kurulunun ... tarihli ve ... sayılı kararı gereğince; sıra tahsisli konutların %60'ının 1. Grupta, %40'ının ise 2. Grupta değerlendirileceği belirtilmiş, 4. fıkrasında, sıra tahsisli konut tahsis edilecek 1. Grup unvanlar sayılmış, aynı maddenin 5. fıkrasında da, "Sıra Tahsisli Konut Tahsis Edilecek 2. Grup Unvanlar: Görev tahsisli konut tahsis edilecek unvanlar ile birinci grupta belirtilen unvanların dışında kalan diğer unvanlardır." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Davacı Sendika vekilince, Kurumun Yasa ve Yönetmelik hükümlerinin aksine puanlama esasını ortadan kaldıracak ve unvan üzerinden bir gruba ayrıcalık tanıyacak şekilde uygulama yaparak sıra tahsisli lojmanları iki gruba ayırdığı bu düzenlemenin hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek iptali istenilmiştir.
2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanunu'nun 11.06.2008 tarih ve 5767 sayılı Kanunla değişik 11. maddesinde, Yönetim Kurulu'nun Kurumun en yüksek karar ve yönetim organı olduğu, bunların kimlerden oluştuğu, atanma şekillerinin nasıl olacağı, 12. maddesinde de Yönetim Kurulunun görevleri sayılmış, bu maddenin d) bendinde, Genel Müdürlükçe hazırlanacak yönetmelik tasarıları hakkında karar vermek, i) bendinde de, Genel Müdürlükçe gerekli görülecek konularda kararlar almak bu görevler arasında sayılarak hüküm altına alınmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, 2008 yılında Kurumun yeniden yapılandırılması sonrasında yeni birimlerin ve unvanların oluşması ve bazı birim ve unvanların da iptali üzerine TRT Yönetim Kurulu'nun sırasıyla 2008, 2009, 2010, 2012, 2015 yıllarında ve en son 02.02.2016 tarihinde aldığı 2016/18 sayılı kararla sıra tahsisli konut tahsis edilecek unvanlarda bulunan personelin belirtilen unvanlara göre %60 ve %40 olarak iki grupta değerlendirilmesine karar verildiği, bu kararın Yönetim Kurulunun yetkisi çerçevesinde alınan bir karar olduğu, davaya konu Konut Tahsis Yönergesinin 5. maddesinde de sıra tahsisli konutlara ilişkin düzenlemelerin, anılan Yönetim Kurulu Kararı esas alınarak yapıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda Kamu Konutları Yönetmeliğin 6. maddesinde, kamu konutlarının görev unvan gruplarına göre ne miktarda veya hangi oranda tahsis edileceği yetkili makamca tespit edilebileceği kuralına yer verildiğine göre, TRT Kurumunun en yüksek karar ve yönetim organı olan Yönetim Kurulunun da yetkili makam olduğu dikkate alındığında Yönetim Kurulu kararı ile sıra tahsisli konutlara ilişkin olarak iki grup için belirlenen oranlar dikkate alınarak sıra tahsisli konutları unvanlara göre ikiye ayırmak suretiyle hazırlanan davaya konu Konut Tahsis Yönergesinin 5. maddesinin iptali istenilen kısımlarındaki lojman tahsisine ilişkin düzenlemelerde üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık görülmemiştir.
Belirtilen nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davalı idarenin usule ilişkin itirazları yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
TRT Yönetim Kurulunun, sırasıyla; ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı kararlarında ve belirtilen dönemlerde çıkartılan Yönerge'lerde, TRT bünyesinde görev yapan personel görev ve unvanlarına göre iki gruba ayrılarak, her bir grup yönünden tespit edilen yüzdelik dilimler üzerinden ilgili personele konut tahsisi yapılması uygulaması benimsenmiş, son olarak dava konusu Yönerge ile kamu konutlarının Kurum personeline tahsisine ilişkin düzenleme yapılmıştır.
09/03/2016 tarih ve E.49882 sayılı Konut Tahsis Yönergesi'nin davaya konu 5. maddesinde, davalı idarede görev yapan personel unvanlarına göre 1. grup ve 2. gruba ayrılmış, sıra tahsisli konutların %60’ının 1. Grupta, %40’ının 2. Grupta değerlendirilmek suretiyle personele tahsisi yolunda düzenlemeler yapılmıştır.
Bunun üzerine, yukarıda belirtilen Yönerge düzenlemesinin, üst norm olan 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu ile Kamu Konutları Yönetmeliği'ne aykırı hükümler içerdiği ileri sürülerek, iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE :
İLGİLİ MEVZUAT :
2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu'nun 3. maddesinde; ''Kamu Konutları, tahsis esasına göre aşağıda belirtilen dört gruba ayrılır:
a) Özel Tahsisli konutlar; yönetmelikle belirlenecek temsil özelliği olan makam ve rütbe sahiplerine tahsis edilen özel nitelikli konutlardır.
b) Görev tahsisli konutlar; yönetmelikte belirlenecek makam ve rütbe sahiplerine, görevlerinin önemi ve özelliği, yetki ve sorumlulukları gereğince tahsis edilen konutlardır.
c) Sıra tahsisli konutlar; hizmet süresi, daha önce kamu konutlarından yararlanma durumu ve süresi, çocuklarının ve bakmakla mükellef olduğu aile fertlerinin sayısı, aile fertlerinin gelir durumu, konuttan yararlanma için bekleme süresi, eşinin de bu Kanun kapsamına giren kurum ve kuruluşlarda çalışan personel olması gibi hususlar dikkate alınarak yönetmelikte belirlenecek puanlama esasına göre tahsis edilen konutlardır.
d) Hizmet tahsisli konutlar; hudut karakolu, istasyon, haberleşme, gözlem, araştırma, inşaat mahalli gibi, meskun yerlerden uzak, sosyal ve ekonomik zorlukları olan, ulaşım ve iskan imkanları kısıtlı yerlerde, normal çalışma saatleriyle sınırlandırılması kabil olmadan görev başında bulundurulması gerekli olan personel ve koruma görevlisi, makam şoförü, kapıcı, kaloriferci gibi personel için inşa veya tefrik edilerek tahsis edilen bina, baraka, prefabrik yapı, şantiye eklentisi tadil edilmiş veya edilmemiş karavan, kulübe ve benzeri konutlardır. Konut tahsisinin yapılmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.'' hükmüne, aynı Kanun'un 11. maddesinde ise; "Bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili usul ve esaslar; Kanun'un yayımı tarihinden itibaren beş ay içinde, Maliye Bakanlığının koordinatörlüğünde, Milli Savunma, İçişleri, Dışişleri, Bayındırlık, Sanayi ve Teknoloji ve İmar ve İskan Bakanlıklarıyla müştereken hazırlanıp, Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. Bu yönetmelik Resmi Gazete'de yayımlanır." düzenlemesine yer verilmiştir.
2946 sayılı Kanun'un 11. maddesi ile verilen yetkiye dayanılarak hazırlanan ve 23/09/1984 tarih ve 18524 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Konutları Yönetmeliği'nin 1. maddesinde, bu Yönetmeliğin amacının, 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu'nun 2. maddesinde belirtilen kurum personeline kamu konutlarının tahsis şekli, oturma süresi, kira, bakım, onarım ve yönetimine ait usül, esas ve şartlar ile uygulamaya dair diğer hususları tesbit etmek olduğu belirtilmiştir.
Anılan Yönetmeliğin 6. maddesinin üçüncü fıkrasında; "Kamu konutlarının görev unvan gruplarına göre ne miktarda veya hangi oranda tahsis edileceği yetkili makamca tespit edilebilir." hükmüne; "Sıra tahsisli konuların tahsis şekli" başlıklı 9. maddesinde ise; "Sıra tahsisli konutlar, Yönetmeliğe ekli (4) sayılı puanlama cetveli esas alınarak konut dağıtım komisyonunca hak sahiplerine tahsis edilir. Hak sahiplerinin puanlarının eşit olması halinde, hizmet süresi fazla olana, hizmet süresi de eşit ise, yetkili ev dağıtım komisyonunca ad çekme yoluyla, konut tahsis edilir... Sıra tahsisli konutların hak sahiplerine tahsisi, merkezde kurulan yetkili konut dağıtım komisyonunca da yapılabilir. Merkezde kurulan yetkili konut dağıtım komisyonunun tahsis edeceği görev ve sıra tahsisli konutlar kurum ve kuruluşların yetkili makamlarınca konutların türlerine göre tesbiti ile birlikte, hazırlanacak genelge ile taşra teşkilatına bildirilir." hükmüne yer verilmiştir.
Öte yandan; anılan Yönetmelik ekinde yer alan (4) sayılı ''Sıra Tahsisli Konutların Puanlama Cetveli''nde;
"a) Görevinde başarılı olanlardan sicili çok iyi veya iyi olan personel için (+ 10) puan,
b) Personelin 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu kapsamına giren kurum ve kuruluşlarda geçen hizmet süresinin her yılı için (+ 5) puan,
c) Personelin, 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu kapsamında olan kurum ve kuruluşlarda, daha önce konuttan yararlandığı her yıl için (-3) puan,
d) Personelin eşi için (+ 6) puan,
e) Personelin kanunen bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının her biri için (+ 3) puan, (yalnız iki çocuğa kadar),
f) Personelin, eşi ve çocukları dışında, kanunen bakmakla mükellef bulunduğu ve konutta birlikte oturacağı her aile ferdi için (+ 1) puan,
g) (Değişik : 6/5/1996 - 96/8119 K.) Personelin, aylık ve özlük hakları ile ilgili gelirleri hariç olmak üzere, kendisinin ve kanunen bakmakla mükellef bulunduğu ve konutta birlikte oturacağı aile fertlerinin, konut kira gelirleri dışındaki diğer tüm sürekli gelirlerinin yıllık toplamının,
15.000 gösterge rakamının memur maaş katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarı geçmesi halinde (-1) puan,
h) Personelin, 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu kapsamına giren kurum ve kuruluşlarda konut tahsisi için beklediği her yıl için (+ 1) puan,
i) Personelin kendisinin, eşinin, çocuğunun ve kanunen bakmakla mükellef bulunduğu ve konutta birlikte oturacağı aile fertlerinden, konutun bulunduğu il veya ilçenin belediye ve mücavir alan sınırları içinde oturmaya elverişli konutu olanların her konut için (- 15) puan,
j) Personelin kendisinin, eşinin, çocuğunun ve kanunen bakmakla mükellef bulunduğu ve konutta birlikte oturacağı aile fertlerinden, aynı il veya ilçede (i) bendi kapsamı dışında kalan yerler ile başka il veya ilçelerde oturmaya elverişli konutu olanların her konut için (-10) puan.
NOT
1– Cetvelin, (b), (c) ve (h) bendlerindeki yılların ay ve gün olarak tespit edilen bakiyelerinin puan değeri, oranlama yoluyla hesaplanarak, toplam puanlamada dikkate alınır.
2– Konut tahsis talebinde bulunan personelin, kanunen bakmakla mükellef olduğu ve konutta birlikte oturacağı aile fertlerinin, beyan tarihinde yıllık gelirleri toplamını tespit mümkün değilse, bir önceki yılın gelirleri toplamı esas alınır.
3– Beyan tarihindeki aylık net gelirlerin, (12) ile çarpılması suretiyle yıllık gelirler toplamı bulunur." şeklindeki düzenlemeye yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Normlar hiyerarşisine göre düzenleyici işlem niteliğinde olan Yönergelerin; üst normu olan Kanun ve Yönetmeliklere aykırı düzenlemeler içeremeyecekleri ve bu normlarda yer alan düzenlemeleri aşar nitelikte kural getiremeyecekleri idare hukukunun bilinen ilkelerindendir.
Yukarıda aktarılan Kanun ve Yönetmelik maddelerinden anlaşılacağı üzere; sıra tahsisli konutların, Kamu Konutları Yönetmeliği'ne ekli (4) sayılı Cetvelde belirtilen puanlama esası uyarınca yapılacak sıralama neticesine göre, konut dağıtım komisyonunca hak sahiplerine tahsis edilmesinin esas olduğu; anılan Yönetmelik'te, tahsis talebinde bulunan personele konut tahsisi yapılırken, belirtilen Cetvel'de yer alan (+) ve (-) puanlama esası dışında, başka kriterlerin de dikkate alınacağı ya da Kanun ve Yönetmelik kapsamında belirtilen puanlama esası dışında başka kriterler belirleme konusunda yetkili idarelerce düzenleme yapılabileceğine ilişkin bir kurala yer verilmediği açık olup, yetkili idarelerce yapılacak düzenlemenin, üst hukuk normlarına (Kamu Konutları Kanunu'na ve Kamu Konutları Yönetmeliği'ne) uygun olması gerektiği tartışmasızdır.
Dava konusu 09/03/2016 tarih ve E.49882 sayılı Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Konut Tahsis Yönergesi'nin "Sıra tahsisli konutlar" başlıklı 5. maddesinin ikinci fıkrasında; "Yönetmeliğin 9. maddesinin 4. fıkrasındaki hükümler göz önünde bulundurulmak kaydıyla, Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı gereğince; sıra tahsisli konutların %60'ı 1. Grupta, %40'ı ise 2. Grupta değerlendirilir" şeklindeki düzenlemeyle, sıra tahsisli konutların iki ayrı gruba ayrıldığı; aynı maddenin dördüncü fıkrasında yer alan; "Sıra tahsisli konut tahsis edilecek 1. Grup unvanlar:
a) Radyo, Televizyon, Haber ve Spor Yayınları, Dış Yayınlar, Verici İşletmeleri Dairesi, Yayın Denetleme ve Koordinasyon Kurulu Başkanlıkları ile Koordinatörlükler, Ankara Radyosu Müdürlüğü, TRT İstanbul Müdürlüğü ve TRT İzmir Müdürlüğü'nde çalışan; Şefprodüktör, Prodüktör, Başspiker, Redaktör Spiker, Mütercim Spiker, Spiker, Muhabir, Yayın Denetmeni, Sorumlu Başmühendis-Başmimar, Başmühendis, Başmimar unvanında bulunanlar ve bu unvanlardan Müdürlüğe, Müdür Yardımcılığı'na atananlar.
b) TRT Erzurum, Diyarbakır, Trabzon, Çukurova, Antalya Müdürlüklerinde çalışan; Şefprodüktör, Prodüktör, Yardımcı Prodüktör, Başspiker, Redaktör Spiker, Mütercim Spiker, Spiker, Stajyer Spiker, Muhabir, Stajyer Muhabir, Başmontajcı, Şefmontajcı, Montajcı, Kameraman, Başkameraman, Şefkameraman,, Kamera Asistanı, Sorumlu Başmühendis - Başmimar, Başmühendis, Başmimar, Mühendis unvanında bulunanlar." şeklindeki ve aynı maddenin beşinci fıkrasında yer alan; "Sıra tahsisli konut tahsis edilecek 2. Grup unvanlar: Görev tahsisli konut tahsis edilecek unvanlar ile birinci Grupta sayılan unvanların dışında kalan diğer unvanlardır." şeklindeki düzenlemelerle, konut tahsis edilebilecek Kurum personelinden, hangi kadro unvanlarında bulunanlara, hangi konut grubuna dahil kamu konutu tahsis edilebileceği hususunun düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Her ne kadar, davalı idarece, kamu konutlarının görev ve unvan gruplarına göre ne miktarda veya hangi oranda tahsis edileceği konusunda Kamu Konutları Yönetmeliği'nin 6. maddesinin üçüncü fıkrasında idarelerine tanınan yetki uyarınca, idarelerinin takdir yetkisi kapsamında yapılan düzenlemenin hukuka uygun olduğu savunulmakta ise de, Kamu Konutları Yönetmeliği'ne ekli (4) sayılı Cetvelde belirtilen (+) ve (-) puanlama esas ve ölçütlerinin dışındaki bir kısıtlamaya yer verilerek, sıra tahsisli konutların, konut tahsisi isteğinde bulunacak personelin kadro unvanlarına göre gruplara ayrılması ve her bir kadro unvanının bulunduğu grup içerisinde tahsis sıralamasına tabi tutulmak suretiyle değerlendirme yapılmasının öngörülmesi nedeniyle, dava konusu Yönerge'nin iptal istemine konu kısımlarında, dayanağı olan üst hukuk normuna, hukuka, objektif ölçme ve değerlendirme kriterlerine uygunluk bulunmamaktadır.
Bu duruma göre; anılan Yönerge'nin, "Sıra Tahsisli Konutlar" başlıklı 5. maddesinin iptal istemine konu ikinci, dördüncü ve beşinci fıkralarında yer alan düzenlemelerin iptaline karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 09/03/2016 tarih ve E.49882 sayılı Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü Konut Tahsis Yönergesi'nin, "Sıra tahsisli konutlar" başlıklı 5. maddesinin ikinci, dördüncü ve beşinci fıkralarının İPTALİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen ...-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 01/04/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.