T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/4404
Karar No : 2022/1462
DAVACI : … Sendikası
VEKİLİ : Av. …
DAVALI : … Bakanlığı
VEKİLLERİ : Hukuk Müş. Av. …
Hukuk Müş. …
DAVANIN KONUSU : Davacı Sendika tarafından; 23/08/2015 tarih ve 29454 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşme'nin Üçüncü Bölümünün "112 acil sağlık hizmetlerinde görevli personele tayın bedeli verilmesi" başlıklı 24. maddesinin uygulanmasına dair Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığının, 21/11/2016 tarih ve E.1340 sayılı Genel Yazısı'nın ekinde bulunan, 112 Acil Sağlık Hizmetlerinde Görevli Personele Tayın Bedeli Verilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın "Yürürlük" başlıklı 6. maddesinde yer alan "...15 Eylül 2016 tarihinden geçerli olmak üzere..." ibaresinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : 2016 ve 2017 yıllarına yönelik 3. Dönem Toplu Sözleşme'de, 112 acil çalışanlarına 01/01/2016 tarihinden itibaren nakdi yardım verileceği öngörülmesine rağmen, düzenlemenin ancak 2016 yılı Kasım ayında yürürlüğe konulduğu, 2016 ve 2017 yıllarına (01/01/20016-31/12/2017) yönelik toplu sözleşmede, 112 acil çalışanlarından yemek yardımından yararlanma imkanı olmayanlara nakdi yemek yardımı verilmesinin karara bağlandığı, Toplu Sözleşme'de yer alan hükme göre, bu kararın 01/01/2016 tarihinde yürürlüğe gireceği, ancak 11 ay boyunca bu düzenlemenin yürürlüğe giremediği, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının ortak hazırladığı Usul ve Esaslar'ın 21/11/2016 tarihi itibarıyla illere bildirildiği, yapılan düzenlemeye göre aylık 195,00TL olan nakdi yemek yardımından, A1, A2 ve C tipi Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonları ile İl Ambulans Servisi Komuta Kontrol Merkezinde fiilen görev yapan personelinin yararlanacağı ve düzenlemenin Usul ve Esaslar'a göre, 15/09/2016 tarihinden itibaren geçerli olmasının kararlaştırıldığı, bu düzenleme ile Toplu Sözleşme’nin zorunlu olarak 01/01/2016 tarihinden itibaren uygulanmasına ilişkin hususun kısıtlandığı ve tayın bedeli ödemesi 15 Eylül 2016 tarihinden itibaren geçerli olacağından bu düzenlemenin Anayasa’nın 2. maddesinde yer alan “hukuk devleti”, ”sosyal devlet”, “eşitlik” ve hukukla sınırlı takdir yetkisi” ilkelerine, 3. Dönem Toplu Sözleşme'ye ve hukuka aykırı olduğu iddia edilerek Sağlık Bakanlığınca tesis edilen bu usul ve esasların “Yürürlük” başlıklı 6. maddesinde yer alan ”…15 Eylül 2016 tarihinden geçerli olmak üzere…” ibaresinin iptali gerektiği ileri sürülmüştür.
DAVALININ SAVUNMASI : 112 acil sağlık hizmetlerinde görevli personele tayın bedeli verilmesi hususunda 3. Dönem Toplu Sözleşmenin 24. maddesi gereğince sözleşmenin yürürlüğe gireceği 01/01/2016 tarihi itibarıyla derhal uygulanacağına dair bir hüküm bulunmadığı, aynı zamanda sözleşmede bu maddenin geçmişe etkili olduğuna dair bir hükümden kaçınılarak “Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığının görüşü üzerine Sağlık Bakanlığınca belirlenir” hükmünün kararlaştırıldığı, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun 28. maddesinde, toplu sözleşmenin, kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarını düzenleyen mevcut mevzuat hükümleri dikkate alınarak imzalanacağının belirtildiği,
112 acil sağlık hizmetlerinde görev yapan personelin, bu toplu sözleşme öncesinde de Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği'nin Ek 2. maddesi uyarınca yemek servislerinden ücret ödemeden veya kumanya verilmek suretiyle yararlandıkları, yemek yardımından zaten faydalanmakta olan bir personele tayın bedeli ödenmesi halinde bunun mükerrer yardıma yol açacağı ve Toplu Sözleşme'ye uygun düşmeyeceği açık olduğundan, Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği'nin Toplu Sözleşme'nin yürürlük tarihinde yürürlükte olan Ek 2. maddesi gereğince 112 acil sağlık hizmetlerinde görev yapan personel zaten yemek servislerinden ücret ödemeden veya kumanya verilmek suretiyle bu yardımdan yararlanmakta olduklarından, bu Yönetmeliğin Ek 2. maddesinin Toplu Sözleşme'ye uyum amacıyla, 08/08/2016 tarih ve 2016/9103 sayılı tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılması Hakkındaki Yönetmelik ile "A1, A2 ve C tipi Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonları ile İl Ambulans Servisi Komuta Kontrol Merkezinde fiilen görev yapan personel hariç olmak üzere bu Yönetmeliğe göre yiyecek yardımından yararlanacak personelden Sağlık Bakanlığı 112 acil sağlık hizmetlerinde görev yapan personel (sözleşmeli personel dâhil), il sağlık müdürlüklerinin yemek servislerinden veya il sağlık müdürlüklerince belirlenen Sağlık Bakanlığına bağlı yataklı tedavi kurumlarının yemek servislerinden ücret ödemeden yararlanır. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Sağlık Bakanlığınca belirlenir." şeklinde değiştirildiği,
112 Acil Sağlık Hizmetlerinde Görevli Personele Tayın Bedeli Verilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın “Yürürlük” başlıklı 6. maddesinde yer alan ”…15 Eylül 2016 tarihinden geçerli olmak üzere…”ibaresinin de Toplu Sözleşme ve Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği'nde yapılan düzenleme ile aynı amaçla getirildiği, bu düzenleme ile Yönetmelik'le Toplu Sözleşme arasındaki uyumsuzluğun giderilmiş olduğu, bu şekilde Toplu Sözleşme hükümlerine uygun olarak tayın bedelinin ödenmeye başlandığı,
Böylece madde kapsamına giren ve Usul ve Esaslar'ın yürürlük tarihine kadar anılan Yönetmelik kapsamında yemek yardımından faydalanmaya devam eden personele, Usul ve Esaslar'ın yürürlüğe girmesinden sonra tayın bedeli ödenmesi sağlandığı, Yönetmeliğin yürürlük tarihi ile Usul ve Esaslar'ın yürürlük tarihi aynı 15/09/2016 olduğundan, yemek yardımında ayni yardımdan nakdi yardıma geçilmiş olduğu ve kesintiye mahal verilmediğinin açık olduğu,
Tayın bedeli verilmesi hakkında Usul ve Esaslar'ın yürürlüğe girdiği 15/09/2016 tarihi itibarıyla fiilen görev yapan personele ödeme yapılmaya başlandığı, davacının talebinin kabul edilmesi halinde, zaten ücret ödemeden yemek servisinden yararlanmakta olduğundan, toplu sözleşmenin yürürlük (01/01/2016) tarihinden itibaren Yönetmelik değişikliğinin yürürlüğe girdiği (20/08/2016 dan bir ay sonra) tarihe kadar hem yemek yardımından faydalanıp hem de tayın bedeli verileceği, yani mükerrer yemek yardımı yapılmış olacağı, dolayısıyla sebepsiz zenginleşme söz konusu olacağından, bu defa ayni yemek yardımının parasal değerinin istirdadının gerekeceği ve bu durumun sendika üyelerinin menfaatine uygun düşmeyeceği, idare uygulamasının toplu sözleşme dahil üst hukuk normlarına uygun olduğu savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ: Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin ek 2. maddesi yürürlükte iken imzalanan 3. Dönem Toplu Sözleşmenin Üçüncü Bölümünün "112 acil sağlık hizmetlerinde görevli personele tayın bedeli verilmesi" başlıklı 24. maddesindeki düzenlemenin, 112 acil sağlık hizmetlerinde görev yapan kamu görevlilerinden Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin ek 2. maddesinden yararlanma imkanı bulunmayan personelin olması nedeniyle mağduriyetlerinin giderilmesi amacıyla yapıldığı, 3. Dönem Toplu Sözleşme imzalandıktan sonra 08/08/2016 tarih ve 2016/9103 sayılı tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılması Hakkındaki Yönetmeliğin Ek 2. maddesinde yapılan değişiklikle, A1, A2 ve C tipi Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonları ile İl Ambulans Servisi Komuta Kontrol Merkezinde fiilen görev yapan personel hariç olmak üzere bu Yönetmeliğe göre yiyecek yardımından yararlanacak personelden Sağlık Bakanlığı 112 acil sağlık hizmetlerinde görev yapan personel (sözleşmeli personel dâhil), il sağlık müdürlüklerinin yemek servislerinden veya il sağlık müdürlüklerince belirlenen Sağlık Bakanlığına bağlı yataklı tedavi kurumlarının yemek servislerinden ücret ödemeden yararlanacaklarının düzenlendiği, Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinde dava konusu işlemde belirtilen personelin ücret ödemeden yemek servisinden tayın bedeli ödenerek yararlanacağının düzenlendiği, Sağlık Bakanlığının 18/01/2017 tarihli “tayın bedeli ödenmesi” konulu genel yazısında, toplu sözleşme kapsamına giren personelin yemek servisinde yemek yemesi halinde, yani bu haktan ayni olarak yararlanması halinde, nakdi olarak yapılan yemek yardımı bedelinin kendilerinden alınacağı belirtildiği, 08/08/2016 tarih ve 2016/9103 sayılı tarih 2016/9103 sayılı tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılması Hakkındaki Yönetmeliğin Ek 2. maddesinde yapılan değişiklik ile 3.Dönem Toplu Sözleşme ve çıkartılacak usul ve esaslar ile uyumlu hale getirilerek, sadece Sağlık Bakanlığı 112 acil sağlık hizmetlerinde görev yapan personele istisna getirilerek sadece bu personelin, maddede belirtilen yerlerdeki yemek servislerinden ücret ödemeden yararlanmaları öngörüldüğü için A1, A2 ve C tipi Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonları ile İl Ambulans Servisi Komuta Kontrol Merkezinde fiilen görev yapan sağlık personelinin bu yerlerde yemek yemeleri durumunda yemek bedelini ödemeleri gerektiği, aksi halde hem tayın bedeli alıp hem de ücret ödemeden anılan yerlerde yemek yenmesi mükerrerliğe yol açacağı açık olduğundan dava konusu edilen usul ve esasların 6. maddesindeki tarihe ilişkin bu düzenlemenin bunu önlemeye yönelik bir düzenleme olduğu, tayın bedeli ödenmesinin 15/09/2016 tarihinden itibaren ödenmesine ilişkin düzenlemede, 3. Dönem Toplu Sözleşmeye ve üst hukuk normlarına aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Türkiye Sağlık ve Sosyal Hizmetler Kolu Kamu Görevlileri Sendikası vekili tarafından, 23 Ağustos 2015 tarih ve 29454 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşme'nin Üçüncü Bölümünün "112 acil sağlık hizmetlerinde görevli personele tayın bedeli verilmesi" başlıklı kısmının 24. maddesinin uygulanmasına ilişkin 112 Acil Sağlık Hizmetlerinde Görevli Personele Tayın Bedeli Verilmesi Hakkında Usul ve Esasların "Yürürlük" başlıklı 6. maddesinde yer alan "...15 Eylül 2016 tarihinden geçerli olmak üzere..." ibaresinin iptali istenilmektedir.
Toplu sözleşme hakkı, 7.5.2010 tarih ve 5982 sayılı Kanunla Anayasanın 53. maddesinde yapılan değişiklikle memurlara ve diğer kamu görevlilerine tanınmış olan bir hak olup, söz konusu madde hükmünde, memurlar ve diğer kamu görevlilerinin, toplu sözleşme yapma hakkına sahip oldukları hüküm altına alınmıştır.
Bu amaçla çıkarılan ve 11/04/2012 tarih ve 28261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6289 sayılı Kanunun 1. maddesiyle 25/06/2001 tarihli ve 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu'nun adı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu şeklinde değiştirilmiş ve 6289 sayılı Yasa ile 4688 sayılı Yasada değişiklikler yapılmış, bu Kanunun 18. maddesi ile değişiklik yapılan 4688 sayılı Kanunun Toplu Sözleşmenin Kapsamı başlıklı 28. maddesinde, toplu sözleşmenin, kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarını düzenleyen mevcut mevzuat hükümleri dikkate alınarak kamu görevlilerine uygulanacak katsayı ve göstergeler, aylık ve ücretler, her türlü zam ve tazminatlar, ek ödeme, toplu sözleşme ikramiyesi, fazla çalışma ücreti, harcırah, ikramiye, doğum, ölüm ve aile yardımı ödenekleri, cenaze giderleri, yiyecek ve giyecek yardımları ve diğer mali ve sosyal hakları kapsayacağı belirtilmiştir.
4688 sayılı Kanun'un 28'inci maddesinde 6289 sayılı Yasayla yapılan düzenlemeyle kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarını düzenleyen mevcut mevzuat hükümleri dikkate alınmak suretiyle kamu görevlilerinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu dışındaki kanunlarla düzenlenmiş olan parasal diğer mali ve sosyal hakları kapsam içerisine alınmış, bu maddenin 3. fıkrasında da, "Toplu sözleşme hükümleri, sözleşmenin yapıldığı tarihi takip eden iki mali yıl için geçerlidir." hükmüne yer verilmiştir.
Toplu sözleşme, Kamu İşveren Heyeti ile Kamu Görevlileri Sendikaları Heyeti arasında yapılan bir sözleşmedir. Toplu Sözleşme kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarını düzenleyen mevzuat hükümleri dikkate alınarak kamu görevlilerine uygulanacak katsayı ve göstergeler, aylık ve ücretler, her türlü zam ve tazminatlar, ek ödeme, toplu sözleşme ikramiyesi, fazla çalışma ücreti, harcırah, ikramiye, doğum, ölüm ve aile yardımı ödenekleri, cenaze giderleri, yiyecek ve giyecek yardımları ve diğer mali ve sosyal hakları kapsamaktadır.
23 Ağustos 2015 tarih ve 29454 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşme'nin Üçüncü Bölümünün "112 acil sağlık hizmetlerinde görevli personele tayın bedeli verilmesi" başlıklı kısmının 24. maddesinde, "Sağlık Bakanlığı 112 acil sağlık hizmetlerinde görev yapan kamu görevlilerinden Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin ek 2 nci maddesinden yararlanma imkanı bulunmayanlara, döner sermaye bütçesinden karşılanmak üzere 22/6/1978 tarihli ve 2155 sayılı Kanuna göre tayın bedeli verilir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığının görüşü üzerine Sağlık Bakanlığınca belirlenir." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Anılan Toplu Sözleşme maddesine dayanılarak hazırlanan 112 Acil Sağlık Hizmetlerinde Görevli Personele Tayın Bedeli Verilmesi Hakkında Usul ve Esasların, "Yürürlük" başlıklı 6. maddesinde, "Bu Usul ve Esaslar, 15 Eylül 2016 tarihinden geçerli olmak üzere Bakan onayını müteakiben yürürlüğe girer" kuralına yer verilmiştir.
20.08.2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 25.07.2011 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılması hakkındaki Yönetmeliğin 1. maddesi ile 19/11/1986 tarihli ve 86/11220 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğine eklenen “Ek 2. madde de, "Bu Yönetmeliğe göre yiyecek yardımından yararlanacak personelden Sağlık Bakanlığı 112 acil sağlık hizmetlerinde görev yapan personel (sözleşmeli personel dâhil), il sağlık müdürlüklerinin yemek servislerinden veya il sağlık müdürlüklerince belirlenen Sağlık Bakanlığına bağlı yataklı tedavi kurumlarının yemek servislerinden ücret ödemeden yararlanır. Bu personelden hizmetin kesintisiz olması nedeniyle görev yerinden ayrılamayacak durumda bulunanlar kumanya verilmek suretiyle bu yardımdan yararlandırılabilir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Sağlık Bakanlığınca belirlenir." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin ek 2. maddesi yürürlükte iken imzalanan 3. Dönem Toplu Sözleşmenin Üçüncü Bölümünün "112 acil sağlık hizmetlerinde görevli personele tayın bedeli verilmesi" başlıklı 24. maddesindeki düzenlemenin, 112 acil sağlık hizmetlerinde görev yapan kamu görevlilerinden Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin ek 2. maddesinden yararlanma imkanı bulunmayan personelin olması nedeniyle mağduriyetlerinin giderilmesi amacıyla yapıldığı sonucuna ulaşılmıştır.
Söz konusu toplu sözleşme imzalandıktan sonra 08.08.2016 tarih ve 2016/9103 sayılı tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılması Hakkındaki Yönetmeliğin Ek 2. maddesi, "A1, A2 ve C tipi Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonları ile İl Ambulans Servisi Komuta Kontrol Merkezinde fiilen görev yapan personel hariç olmak üzere bu Yönetmeliğe göre yiyecek yardımından yararlanacak personelden Sağlık Bakanlığı 112 acil sağlık hizmetlerinde görev yapan personel (sözleşmeli personel dâhil), il sağlık müdürlüklerinin yemek servislerinden veya il sağlık müdürlüklerince belirlenen Sağlık Bakanlığına bağlı yataklı tedavi kurumlarının yemek servislerinden ücret ödemeden yararlanır. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Sağlık Bakanlığınca belirlenir." şeklinde değiştirilmiştir.
Kamu İşveren Heyeti ile Kamu Görevlileri Sendikaları Heyeti arasında yapılan bir Toplu Sözleşme kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarını düzenleyen mevzuat hükümleri dikkate alınarak kamu görevlilerine uygulanacak katsayı ve göstergeler, aylık ve ücretler, her türlü zam ve tazminatlar, ek ödeme, toplu sözleşme ikramiyesi, fazla çalışma ücreti, harcırah, ikramiye, doğum, ölüm ve aile yardımı ödenekleri, cenaze giderleri, yiyecek ve giyecek yardımları ve diğer mali ve sosyal hakları kapsamaktadır.
Hukuk güvenliği ilkesi, hukuk kurallarında sık sık değişiklikler yapılarak hukuki istikrar ve belirliliği yok eden kurallar konulmaması, kazanılmış haklara dokunmadan kişilerin temel hak ve özgürlüklerini teminat altına alınmasını, aynı zamanda yürürlükteki mevzuatın süreceğine duyulan güveni ifade eder,
Bu durumda Toplu sözleşme ile Devlet, memur ve diğer kamu görevlileri, kendi çalışma şartlarını pazarlık yaparak, görüşerek, kamu idaresinin belirleme yetkisini paylaşmaları, daha önce statü hukuku ile çalışanların çalışma şartları kanunla belirlenirken, Anayasa değişikliği ile kamu görevlilerine uygulanacak katsayı ve göstergeler, aylık ve ücretler, her türlü zam ve tazminatlar, ek ödeme, toplu sözleşme ikramiyesi, fazla çalışma ücreti, harcırah, ikramiye, doğum, ölüm ve aile yardımı ödenekleri, cenaze giderleri, yiyecek ve giyecek yardımları ve diğer mali ve sosyal hakları toplu sözleşme yolu ile çalışan memur ve diğer kamu görevlileri tarafından belirlenmesi ve anılan Sözleşmenin 01.01.2016-31.12.2017 tarihleri arasında geçerli ve uygulanacak olması karşısında, Sözleşmenin 24. maddesi uyarınca bu kapsamda olan görevleri itibarıyla kesintisiz hizmet veren 112 acil sağlık hizmetlerinde görev yapan kamu görevlilerinden Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin ek 2 nci maddesinden yararlanma imkanı bulunmayan sınırlı sayıdaki personele sözleşme hükümlerinin uygulanmaya başladığı 01.01.2016 tarihinden itibaren 2155 sayılı Yasaya göre ödenmesi gereken tayın bedelinin, idarece düzenlenen davaya konu Usul ve Esasların, Toplu Sözleşme hükümlerinin yürürlüğe girdiği tarihten dokuz buçuk ay sonra uygulanmasına yol açan 6. maddesinin iptali istenilen kısmında hukuka uyarlık görülmemiştir.
Belirtilen nedenlerle, davaya konu düzenlemenin iptali gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Davacı Sendika tarafından, 23/08/2015 tarih ve 29454 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşme'nin Üçüncü Bölümünde yer alan Sağlık ve Sosyal Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme'nin "112 acil sağlık hizmetlerinde görevli personele tayın bedeli verilmesi" başlıklı 24. maddesinde, bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisinin Sağlık Bakanlığına verilmesi ve Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği'nde de bu yönde değişiklik yapılması üzerine; Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığının, 21/11/2016 tarih ve E.1340 sayılı Genel Yazısı'nın ekinde bulunan 112 Acil Sağlık Hizmetlerinde Görevli Personele Tayın Bedeli Verilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 6. maddesinde yer alan "...15 Eylül 2016 tarihinden geçerli olmak üzere..." ibaresinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE :
İLGİLİ MEVZUAT :
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun "Toplu sözleşmenin kapsamı" başlıklı 28. maddesinin birinci fıkrasında, "Toplu sözleşme; kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarını düzenleyen mevcut mevzuat hükümleri dikkate alınarak kamu görevlilerine uygulanacak katsayı ve göstergeler, aylık ve ücretler, her türlü zam ve tazminatlar, ek ödeme, toplu sözleşme ikramiyesi, fazla çalışma ücreti, harcırah, ikramiye, doğum, ölüm ve aile yardımı ödenekleri, cenaze giderleri, yiyecek ve giyecek yardımları ve diğer mali ve sosyal hakları kapsar." kuralına yer verilmiştir.
23/08/2015 tarih ve 29454 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşme'nin Üçüncü Bölümünün "112 acil sağlık hizmetlerinde görevli personele tayın bedeli verilmesi" başlıklı 24. maddesinde, "Sağlık Bakanlığı 112 acil sağlık hizmetlerinde görev yapan kamu görevlilerinden Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin ek 2 nci maddesinden yararlanma imkanı bulunmayanlara, döner sermaye bütçesinden karşılanmak üzere 22/6/1978 tarihli ve 2155 sayılı Kanuna göre tayın bedeli verilir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığının görüşü üzerine Sağlık Bakanlığınca belirlenir." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Anılan Toplu Sözleşme maddesine dayanılarak hazırlanan 112 Acil Sağlık Hizmetlerinde Görevli Personele Tayın Bedeli Verilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın, "Yürürlük" başlıklı 6. maddesinde, "Bu Usul ve Esaslar, 15 Eylül 2016 tarihinden geçerli olmak üzere Bakan onayını müteakiben yürürlüğe girer" kuralına yer verilmiştir.
20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 25/07/2011 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılması Hakkındaki Yönetmeliğin 1. maddesi ile 19/11/1986 tarih ve 86/11220 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği'ne eklenen Ek 2. maddede, "Bu Yönetmeliğe göre yiyecek yardımından yararlanacak personelden Sağlık Bakanlığı 112 acil sağlık hizmetlerinde görev yapan personel (sözleşmeli personel dâhil), il sağlık müdürlüklerinin yemek servislerinden veya il sağlık müdürlüklerince belirlenen Sağlık Bakanlığına bağlı yataklı tedavi kurumlarının yemek servislerinden ücret ödemeden yararlanır. Bu personelden hizmetin kesintisiz olması nedeniyle görev yerinden ayrılamayacak durumda bulunanlar kumanya verilmek suretiyle bu yardımdan yararlandırılabilir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Sağlık Bakanlığınca belirlenir." düzenlemesi getirilmiştir.
08/08/2016 tarih ve 2016/9103 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılması Hakkındaki Yönetmelik ile anılan Ek 2. madde, "A1, A2 ve C tipi Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonları ile İl Ambulans Servisi Komuta Kontrol Merkezinde fiilen görev yapan personel hariç olmak üzere bu Yönetmeliğe göre yiyecek yardımından yararlanacak personelden Sağlık Bakanlığı 112 acil sağlık hizmetlerinde görev yapan personel (sözleşmeli personel dâhil), il sağlık müdürlüklerinin yemek servislerinden veya il sağlık müdürlüklerince belirlenen Sağlık Bakanlığına bağlı yataklı tedavi kurumlarının yemek servislerinden ücret ödemeden yararlanır. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Sağlık Bakanlığınca belirlenir." şeklinde değiştirilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşmenin Üçüncü Bölümünün 24. maddesindeki düzenlemenin, 112 acil sağlık hizmetlerinde görev yapan kamu görevlilerinden Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği'nin ek 2. maddesinden yararlanma imkanı bulunmayan personelin mağduriyetlerinin giderilmesi amacıyla yapıldığı görülmektedir.
3. Dönem Toplu Sözleşme imzalandıktan sonra 08/08/2016 tarih ve 2016/9103 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılması Hakkındaki Yönetmeliğin 2. maddesi ile Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği'nin Ek 2. maddesi, "A1, A2 ve C tipi Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonları ile İl Ambulans Servisi Komuta Kontrol Merkezinde fiilen görev yapan personel hariç olmak üzere bu Yönetmeliğe göre yiyecek yardımından yararlanacak personelden Sağlık Bakanlığı 112 acil sağlık hizmetlerinde görev yapan personel (sözleşmeli personel dâhil), il sağlık müdürlüklerinin yemek servislerinden veya il sağlık müdürlüklerince belirlenen Sağlık Bakanlığına bağlı yataklı tedavi kurumlarının yemek servislerinden ücret ödemeden yararlanır. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Sağlık Bakanlığınca belirlenir." şeklinde değiştirilmiştir.
Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği'nin ek 2. maddesinde 08/08/2016 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile yapılan değişiklikten önce imzalanan 3. Dönem Toplu Sözleşme'de, 112 acil sağlık hizmetlerinde görev yapan kamu görevlilerinden Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği'nin ek 2. maddesinden yararlanamayanlara tayın bedeli ödenmesi öngörülmüş, daha sonra değişiklik yapılan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği'nde de A1, A2 ve C tipi Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonları ile İl Ambulans Servisi Komuta Kontrol Merkezinde fiilen görev yapan personel hariç olmak üzere bu Yönetmeliğe göre yiyecek yardımından yararlanacak personelin, il sağlık müdürlüklerinin yemek servislerinden veya il sağlık müdürlüklerince belirlenen Sağlık Bakanlığına bağlı yataklı tedavi kurumlarının yemek servislerinden yararlanabilecekleri düzenlenmiştir.
08/08/2016 tarih ve 2016/9103 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılması Hakkındaki Yönetmeliğin 2. maddesi ile Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği'nin Ek 2. maddesinde yapılan değişiklik ile 3. Dönem Toplu Sözleşme, çıkartılan usul ve esaslar ile uyumlu hale getirilerek, Sağlık Bakanlığı 112 acil sağlık hizmetlerinde görev yapan personele istisna getirilerek sadece bu personelin, maddede belirtilen yerlerdeki yemek servislerinden ücret ödemeden yararlanmaları öngörüldüğü için A1, A2 ve C tipi Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonları ile İl Ambulans Servisi Komuta Kontrol Merkezinde fiilen görev yapan sağlık personelinin bu yerlerde yemek yemeleri durumunda yemek bedelini ödemeleri gerektiği, aksi halde hem tayın bedeli alıp hem de ücret ödemeden anılan yerlerde yemek yenmesinin mükerrerliğe yol açacağı açık olduğundan, dava konusu Usul ve Esaslar'ın 6. maddesindeki yürürlük tarihine ilişkin yemek yardımından mükerrer faydalanmayı önlemeye yönelik dava konusu düzenlemede tayın bedeli ödemesinin amacına, 3. Dönem Toplu Sözleşme'ye ve üst hukuk normlarına aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan 19/08/2016 tarih ve 29806 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 08/08/2016 tarih ve 2016/9103 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin Resmi Gazete'de yayımını izleyen aybaşı olan 15/09/2016 tarihinde yürürlüğe girmesi karşısında da, dava konusu edilen Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığının; 21/11/2016 tarih ve E.1340 sayılı Genel Yazısının ekinde bulunan 112 Acil Sağlık Hizmetlerinde Görevli Personele Tayın Bedeli Verilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 6. maddesinde "...15 Eylül 2016 tarihinden geçerli olmak üzere..." yürürlüğe gireceği yönünde getirilen düzenlemede hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen …-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 24/03/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.