Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2018/4454 E. , 2022/4918 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/4454
Karar No : 2022/4918
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLLERİ : Av. … - Av. …
Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Pamukkale Belediyesi sınırları içerisinde içme suyu, atık su ve yağmur suyu şebekeleri inşaatı ve "SCADA Sistemi Kurulumu" işi kapsamında yapılan yağmur suyu şebeke inşaatı yapım bedeli olarak …-TL tutarın davacı Belediye Başkanlığı adına tahakkuk ettirilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı tahakkuk fişi ile söz konusu bedelin bildirilen banka hesabına yatırmasının davacı Belediye Başkanlığı'ndan istenilmesine ilişkin DESKİ Genel Müdürlüğü Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı işleminin iptalleri istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; uyuşmazlık konusu yağmur suyu şebekesi işinin, yukarıda alıntısı yapılan İSKİ Kanununun 25. maddesi kapsamında yapıldığı, 5216 sayılı Kanunla büyükşehir belediyesi sınırları içindeki alt yapı, kanalizasyon hizmetleri ile yağmur sularının uzaklaştırılması hizmetini yürütme görevinin büyükşehir belediyelerinin görevleri arasında yer aldığı anlaşılmakta olup Büyükşehir belediyesinin yapmakla görevli olduğu bu hizmetlerin yatırım ve imalat giderlerinin Büyükşehir Belediyesince karşılanması gerektiği, bu durumda bir alt yapı hizmeti olan ve büyükşehir belediyesinin görev alanına giren yağmur suyu şebekesi için yapılan harcamaların ilçe belediyesi olan davacı Belediye'ye tahakkuk ettirilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı tahakkuk fişi ile yağmur suyu şebekesi için yapılan harcamaların davacı Belediye'den istenilmesine ilişkin DESKİ Genel Müdürlüğü Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı işleminde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu yağmur suyu yapım bedeli sorumluluğunun davacı belediyeye ait olduğu, yağmur suyu ile ilgili tesislerin yapımına ilişkin harcamaların ilgili belediyelerce karşılanması gerektiği, işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı idare tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Pamukkale Belediyesi sınırları içerisinde içme suyu, atık su ve yağmur suyu şebekeleri inşaatı ve "SCADA Sistemi Kurulumu" işi kapsamında …-TL yağmur suyu şebeke inşaatı yapım bedelinin, davacı Belediye Başkanlığı adına … tarih ve … sayılı tahakkuk fişi ile tahakkuk ettirildiği aynı zaman söz konusu bedelin bildirilen banka hesabına yatırmasının … tarih ve .. sayılı DESKİ Genel Müdürlüğü Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı işlemi ile davacı Belediye Başkanlığından istenilmesi üzerine, anılan tahakkuk fişinin ve bedelin yatırılmasının istenilmesine ilişkin işlemin iptalleri istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinin, (r) bendinde; su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek, bunun için gerekli baraj ve diğer tesisleri kurmak, kurdurmak, ve işletmenin büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında olduğu belirtildikten sonra 24/d maddesinde; her türlü alt yapı, yapım, onarım ve bakım giderlerinin büyükşehir belediyesinin giderleri arasında olduğu hükme bağlanmış olup, bu Kanunda büyükşehir belediyesinin yağmur suyu tahliye görevinden söz edilmemiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediyelerin yetkileri ve imtiyazları" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde; atık su ve yağmur suyunun uzaklaştırılmasını sağlamak, bunun için gereken tesisleri kurmak, kurdurmak, belediyenin yetki ve imtiyazları arasında sayılmış; 60 (c) maddesinde de; her türlü alt yapı, yapım, onarım ve bakım giderlerinin belediyenin giderleri arasında olduğu hükmü yer almıştır.
Öte yandan; 2560 sayılı İSKİ Genel Müdürlüğünün Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un 1. maddesinde; "büyükşehir belediyesinin su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek ve bu amaçla gereken her türlü tesisi kurmak üzere, büyükşehir belediyesine bağlı su ve kanalizasyon idaresi genel müdürlüğünün kurulduğu belirtilmiş; 2. maddesinin (a) bendinde içme, kullanma, endüstri suyu ihtiyaçlarının sağlanması ve dağıtımı için her türlü tesisi kurmak, işletmek, onarımını yapmak, (b) bendinde; kullanılmış sular ile yağış sularının toplanması, yerleşim yerlerinden uzaklaştırılması ve zararsız bir biçimde boşaltma yerine ulaştırılması için her türlü tesisin etüt ve projesini yapmak veya yaptırmak; gerektiğinde bu projelere göre tesisleri kurmak veya kurdurmak, bakım ve onarımını yapmak; (d) bendinde; su ve kanalizasyon hizmetleri konusunda hizmet alanı içindeki belediyelere verilen görevleri yürütmek ve bu konulardaki yetkileri kullanmak görev ve yetkileri arasında düzenlenmiş; 25. maddesinde ise; yağmur sularının uzaklaştırılması ile ilgili tesislerin yapılması veya bu tip tesislerin işletilmesinin gerekli harcamalar ilgili belediyelerce karşılanmak şartıyla İSKİ tarafından yerine getirileceği hükme bağlanmış; Ek-5 maddesinde de; bu Kanun'un diğer büyükşehir belediyelerinde de uygulanacağı belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Büyükşehir belediyelerinin yetki ve görevleri düzenleyen 5216 sayılı Yasa'nın 7. maddesinin (r) bendinde su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek, bunun için gereken tesisleri kurmak, kurdurmak ve işletmek, büyükşehir belediyesinin görev ve yetkileri arasında belirlenmişken; bu hizmetlerin yürütülmesi için çıkartılan ve özel nitelikte bir Yasa olan 2560 sayılı Yasa'nın 2 (d) maddesi uyarınca, büyükşehir belediyesine ait bu görev ve yetkinin kullanımının su ve kanalizasyon idaresince kullanılacağı; 5216 sayılı Yasada yağmur suyu uzaklaştırılması ile ilgili bir görev ve yetki büyükşehir belediyelerine verilmemişken; 2560 sayılı Yasa'nın 2 (b) maddesi uyarınca bu yetki ve görevin doğrudan su ve kanalizasyon idaresine verildiği; bununla birlikte 2560 sayılı Yasadan sonra yürürlüğe giren 5393 sayılı Belediye Kanunu'nda yağmur suyunun uzaklaştırılması için gereken tesisleri kurma ve kurdurma görevlerinin belediyelere ait olduğu ve her türlü alt yapı giderinin belediye giderleri arasında olduğu belirtilmekle beraber; bu görevin yüklendiği diğer idarenin kuruluş ve görev yasası mahiyetindeki özel nitelikli Yasa olan 2560 sayılı Yasa'nın 25. maddesinde de bu hizmetin su ve kanalizasyon idaresi tarafından yapılacağı ancak gerekli harcamaların ilgili belediyece karşılanacağı belirtildiğinden, bu hizmetin de, büyükşehirlerde su ve kanalizasyon idaresince yapılacağı, bedelin ise bu konuda 5393 sayılı Yasa ile görevli kılınan ilgili belediyece karşılanacağı sonucuna varılmaktadır.
Öte yandan, 2560 sayılı Yasa'nın "Kuruluş" başlıklı 1. maddesinde su ve kanalizasyon hizmeti sayılmasına rağmen, yağmur suyu uzaklaştırma hizmetinin yer almadığı hususundan yola çıkarak, yağmur suyu hizmetinin kanalizasyon hizmetinin bir parçası olduğu ve bu sebeple tek görevli kuruluşun da davalı idare olduğu yönündeki değerlendirmenin; gerek 2560 sayılı Yasa'nın 2 (b) ve 25. maddelerinde açıkca düzenlenen davalı idareye ait yağış sularının uzaklaştırılması görevinin gerekse 5393 sayılı Yasa'nın 15 (e) maddesinde düzenlenen ve ilgili belediyelere ait yağmur suyu uzaklaştırma görevinin yok sayılması sonucunu doğuracağı açıktır. Bu göreve ilişkin olarak 5393 sayılı Yasa ile 2560 sayılı Yasa'nın 25. maddesinin birlikte uygulanarak anılan hizmetin, büyükşehirlerde su ve kanalizasyon idaresi genel müdürlüğünce yapılarak; bu hizmetle ilgili görevli olan ilgili belediyece harcamanın karşılanacağı yönündeki değerlendirmenin, söz konusu Kanunların lafzı ve amacına uygun olacağı şüphesizdir.
Bu durumda; 2560 sayılı Yasa'nın 2 (b) maddesi uyarınca büyükşehir kapsamında yağmur suyu uzaklaştırma görevi bulunan davalı idarece, yapılan tesislere ilişkin maliyet ve harcamalardan, 5393 sayılı Yasa ile 2560 sayılı Yasa'nın 25. maddesi uyarınca sorumlu olan ilgili belediyeden, bu bedelin istenilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından işlemi iptal eden Mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Öte yandan, Mahkemece işleme konu olan maliyet bedeline ilişkin miktarın ilgili belediyenin sorumlu olduğu bölgelerde yapılan işlere ait olup olmadığı, miktarın gerçeğe uygun olup olmadığının araştırılacağı da tabiidir.
Ayrıca her ne kadar ilk derece mahkemesinin kararında Dairemizin 27/02/2017 tarih ve E:2014/8888, K:2017/1141 sayılı kararından bahsedilmiş ise de karar düzeltme aşamasında Dairemizin 03/07/2019 tarih E:2017/4518, K:2019/6459 sayılı kararıyla, söz konusu kararın kaldırılmasına ve mahkeme kararının bozulmasına hükmedildiği açıktır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 16/09/2022 tarihinde kesin olarak oybirliği ile karar verildi.