Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2018/4527 E. , 2022/2746 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2018/4527
Karar No : 2022/2746
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, sahte fatura kullanıldığından bahisle, 2014/1,2 ve 5. dönemleri için re'sen tarh edilen vergi ziyaı cezalı katma değer vergileri ile kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; ihtilaf konusu dönemde davacıya fatura düzenleyen Maslak Vergi Dairesi mükellefi … Metal İnşaat Hırdavat ve Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkındaki tespitlerden gerçek bir ticari faaliyetinin bulunmadığı açık ve somut olarak ortaya konulmadığından yapılan tarhiyatta ve kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Yapılan işlemin hukuka uygun olduğu, aksi yönde verilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Davalı idarenin, kesilen özel usulsüzlük cezasına ilişkin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü iddialar temyize konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının bu kısmının bozulmasını sağlayacak nitelikte görülmemiştir.
Davalı idarenin, kararın … Metal İnşaat Hırdavat ve Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den alınan faturalar nedeniyle vergi ziyaı cezalı olarak tarh edilen katma değer vergisine ait kısmına ilişkin temyiz istemine gelince;
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, 134. maddesinin 1. fıkrasında, vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu kurala bağlanmış, 359. maddesinin (b) bendinde ise gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belgeler, sahte belge olarak tanımlanmıştır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisinin indirilebileceği hükme bağlanmıştır.
Katma değer vergisi, bünyesinde yer alan indirim müessesesiyle yansıtılabilir bir vergidir. Katma değer vergisi sisteminde mükellef ve sorumlu; üretim ve dağıtım kademeleri içinde, verginin tahsiline, indirimlerin yapılmasına, beyan edilip ödenmesine aracılık eder. Bu bakımdan indirim, mükellefiyete bağlı bir görev olduğu kadar aynı zamanda bir haktır. Katma değer vergisinde genel prensip, vergiye tabi teslimler üzerinden hesaplanan vergiden, alış faturalarında gösterilen verginin indirilmesidir. Katma değer vergisi indirimi hakkından yararlanabilmek için Kanun bazı şartların varlığını öngörmüştür. Bu şartların bir kısmı esasa, bir kısmı ise şekle ilişkindir. Katma değer vergisi, vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesi halinde, zincirleme olarak kendi içinde otokontrol sistemi taşımaktadır.
Kayıt ve belge nizamına uyulması ve faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanması halinde, mal teslimi veya hizmet ifasına bağlı olarak tahsil edilen katma değer vergisinden, mükelleflerin kendilerine yapılan teslim ve ifaya ilişkin olarak ödedikleri katma değer vergisini indirmeleri mümkün olup, aksi durumda, faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığının tespiti halinde, bu faturalarda yer alan katma değer vergisinin indirimi mümkün bulunmamaktadır.
Buna göre, alış belgelerinde yer alan katma değer vergisinin indirim konusu yapılabilmesi için, alış faturası ya da benzeri vesikalarda ayrıca gösterilmesi ve bu vesikaların kanuni defterlere kaydedildiğinin tevsik edilmesinin yanında, söz konusu belgelerin gerçeği yansıtması da gerekmektedir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre, uyuşmazlığın esasını, davacıya anılan faturaları düzenleyen firmanın düzenlediği faturaların, gerçek bir mal ve hizmet satışını içerip içermediği, dolayısıyla sahte olup olmadığı hususlarının tespiti oluşturmakta olup, uyuşmazlığın çözümü için söz konusu belgelerin hukuki mahiyetinin anlaşılabilmesi bakımından, bu belgeleri tanzim eden mükellef hakkında yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen hususların irdelenmesi gerekmektedir.
Davacının fatura aldığı Maslak Vergi Dairesi mükellefi … Metal İnşaat Hırdavat ve Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı Vergi Tekniği Raporunda; mükellefin çimento, alçı, kireç, harç, mozaik vb. inşaat malzemeleri toptan ticareti ile iştigal etmek üzere 01/06/2012 tarihinde mükellefiyet tesis ettirdiği, 07/06/2012 tarihinde yapılan yoklamada, iş yerinde; ofis malzemeleri ve 25 adet ürün standı bulunduğu ve işyerinin yaklaşık 100 m² civarında olduğu, çalışanı bulunmadığı, herhangi bir emtiasının bulunmadığı, depo, şubenin bulunmadığı, kurumun faal olması nedeniyle müfettişlikçe mükellef kurumun bilinen işyeri adresine detaylı yoklama yapılması amacıyla Maslak Vergi Dairesi Müdürlüğüne belge isteme yazısı gönderildiği, yazıya gönderilen cevabi yazıda "ilgili adrese 29/08/2014 gidildiği ve işyerinin kapalı olması sebebiyle görüşme mektubu bırakıldığı daha sonra tekrar, 09/09/2014 tarihinde ilgili adrese yeniden gidildiği ve işyerinin kapalı olması sebebiyle gerekli tespitlerin yapılamadığı, çevre esnaf tarafından da ilgili adreste hangi firmanın faaliyette olduğunun bilinmediği"nin bildirildiği, kurumun 20/03/2014 tarihi itibariyle 5510 sayılı kanun kapsamına alındığı ve 20/03/2014 tarihinden itibaren sadece bir çalışanın olduğu, kurumun kuruluş tarihinden itibaren 2014/11 dönemine kadar yaklaşık 29 aylık bir periyotta ulaşmış olduğu toplam satış tutarının 19.722.967,00.-TL olduğu, ancak kurumun belirtilen satış tutarlarına ulaşması için gerekli organizasyon ve donanıma sahip olmadığı, kuruma işyeri adresinde defter ve belge isteme yazısının tebliğ edildiği, ancak 2012 takvim yılına ilişkin olarak satış belgeleri dışında, yasal defterler ile belgelerinin ibraz edilmediği, 2014 hesap dönemine ilişkin olarak, kurumun 05/12/2014 tarihinde ek defter (yevmiye, kebir, envanter) tasdiki yaptırdığı ve ibraz ettiği ancak defterlerin tutulmadığı, kurumun 2012 vergilendirme dönemi itibariyle toplam 166.789,32 TL vergi dairesine borcu bulunduğu, Ba formuyla 2012 yılında 568.851,00 TL, 2013 yılında 8.550,365,00 TL ve 2014 yılında 7.395.403,00 TL mal alışı beyan ettiği, buna karşılık mükellefe Bs formuyla satış beyan edenlerin 2012 yılında 568.851,00 TL, 2013 yılında 6.373,255,00 TL ve 2014 yılında 3.543.154,00 TL beyan ettikleri, mükellefin Bs formuyla 2012 yılında 2.108.992,00 TL, 2013 yılında 10.158.994,00 TL ve 2014 yılında 7.454,981,00 TL mal satışı beyan ettiği, buna rağmen mükelleften Ba formuyla mal alışı bildirenlerin 2012 yılında 1.728.548,00 TL, 2013 yılında 9.458.559,00 TL ve 2014 yılında 6.708,806,00 TL alış beyan ettikleri, kurumun alım yaptığını bildirdiği firmaların bir kısmı hakkında sahte belge düzenlemekten dolayı vergi tekniği raporları bulunduğu ve bir kısmının sahte belge düzenleme ihtimali nedeniyle (karşıt tespitte mal ve hizmet satışında bulunmadığı) özel esaslara alındığı … Metal İnşaat Hırdavat ve Nak. San. Tic. Ltd. Şti'nin gerçek bir ticari faaliyet olmadan, komisyon karşılığı sahte fatura düzenleme işi yaptığı ve mükellef kurumun kuruluş tarihinden itibaren düzenlemiş olduğu tüm faturaların sahte fatura olarak dikkate alınması gerektiği tespitlerine yer verilmiştir.
Yukarıda belirtilen tespitlerin birlikte değerlendirilmesinden, çalışanının olmaması emtiasının bulunmaması, beyan edilen hasılatı elde edebilecek ticari kapasitesinin olmaması, mal/hizmet alışı yapılan mükelleflerin büyük bir kısmı hakkında sahte belge düzenlemekten dolayı vergi tekniği raporu bulunması, şirketin defterleri ile belgelerinin bir kısmını ibraz etmemesi, ibraz edilen defterlerin boş olması karşısında, anılan mükellef tarafından davacı şirkete düzenlenen faturaların gerçek bir mal teslimi ve hizmet ifasına dayanmadığı sonucuna ulaşıldığından aksi yöndeki Vergi Dava Dairesi kararının buna ilişkin kısmında isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen kabul, kısmen reddine,
2 … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının, özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Anılan Vergi Dava Dairesi kararının … Metal İnşaat Hırdavat ve Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den alınan faturalara ilişkin kısmının BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 20/04/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.