Danıştay 3. Daire Başkanlığı 2018/4615 E. , 2021/5668 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2018/4615
Karar No : 2021/5668
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ….
KARŞI TARAF : …. Petrol Ürünleri Lojistik Taşımacılık İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …. Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi …. Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, 2013 takvim yılında imal ettiği hidrolik sistem yağının bir kısmını ilişkili kişilere emsaline nazaran düşük bedelle satmak suretiyle transfer fiyatlandırması yolu ile örtülü kazanç dağıtımında bulunarak dönem kazancını eksik beyan ettiği yolunda saptamalar içeren vergi inceleme raporuna dayanılarak ilgili yıl için re’sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ve tekerrür hükümleri gereğince artırılarak kesilen bir kat vergi ziyaı cezası ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinin 1. bendi gereğince kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporuyla; ürettiği hidrolik sistem yağının %93'ünü maliyetinin altında ve emsaline nazaran düşük fiyatla katma değer vergisi hariç ortalama 1,77 TL'den ... Petrol Kimya Ürünleri ve Madeni Yağ Ürünleri Pazarlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne sattığı ve bu şirket haricindeki satışların katma değer vergisi hariç ortalama 2,77 TL'den gerçekleştirildiği, davacı şirketin değinilen şirketin nüfuzu altında bulunduğundan hareketle satışa konu olan malların maliyetleri de belli olduğundan maliyet artı yöntemi kullanılarak bulunan matrah farkı üzerinden dava konusu tarhiyatın yapıldığının anlaşıldığı olayda, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinde transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımından söz edilebilmesi için ilişkili kişilerle emsallere uygunluk ilkesine aykırı fiyat ve bedelle bir mal veya hizmet alımı ya da satımının yapılmış olması gerektiği, ilişkili kişi tanımından da kurumların kendi ortakları, kurumların veya ortaklarının ilgili bulunduğu gerçek kişi veya kurum ile idaresi, denetimi veya sermayesi bakımından doğrudan veya dolaylı olarak bağlı bulunduğu ya da nüfuzu altında bulundurduğu gerçek kişi veya kurumları, ortakların eşleri, ortakların veya eşlerinin üstsoy ve altsoyu ile üçüncü derece dahil yansoy hısımları ve kayın hısımlarının anlaşılacağının hükme bağlandığı, sözü edilen yasa hükmü ile davacı hakkında düzenlenen raporda yer alan saptamaların birlikte değerlendirilmesinden, davacının mal sattığı şirketle doğrudan bir ilişkisinin bulunmadığı, bahse konu satışların 2013 yılının Haziran ila Eylül dönemlerinde gerçekleştirildiği, bu dönemler haricinde değinilen şirketle herhangi bir ticari ilişkisinin olup olmadığı ve satılan malların değinilen şirket tarafından hangi fiyattan satıldığı hususunda karşıt inceleme yapılmadığı gibi davacı şirketin nakit ihtiyacından dolayı ürettiği malları sözü edilen tarihler arasında emsaline nazaran düşük fiyata sattığı ve sonraki dönemlerde zararına satışın olmadığı dolayısıyla ekonomik sebepler nedeniyle bazı dönemlerde zararına satış yapılmasının ticari icaplara aykırı düşmediği hususları birlikte değerlendirildiğinde transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç aktarımında bulunulduğundan bahsedilemeyeceği gerekçesiyle dava konusu vergi ve cezalar kaldırılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının 2013 yılında üretimini yaptığı hidrolik sistem yağının %93'ünü maliyetinin altında ve emsaline nazaran düşük fiyatla ... Petrol Kimya ürünleri ve Madeni Yağ Ürünleri Pazarlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne sattığı dolayısıyla değinilen şirketin nüfuzu altında gerçekleştirilen bu teslimler ile şirkete transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı yapıldığı hususu hakkında düzenlenen vergi inceleme raporu ile sabit olduğundan adına salınan cezalı vergide hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ…'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Vergi Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi …. Vergi Dava Dairesinin …. tarih ve E:…, K:…. sayılı kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 29/11/2021 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesinin (B) bendinin birinci fıkrasında vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olacağı, aynı bendin ikinci fıkrasında ise gerçek mahiyetin yemin dışındaki her türlü delille ispatlanabileceğine değinildikten sonra iktisadi, ticari ve teknik gereklere uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfetinin bunu iddia eden tarafa ait olacağı kurala bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, davacının 2013 yılının Haziran ila Eylül dönemlerinde ... Petrol Kimya Ürünleri ve Madeni Yağ Ürünleri Pazarlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne maliyet bedelinin çok altında ürün sattığı ve bu satışlarının toplam satışlarının %93'üne tekabül ettiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükmü uyarınca, iktisadi, ticari ve teknik gereklere uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfetinin bunu iddia eden tarafa ait olacağından, nakit ihtiyacını karşılamak amacıyla maliyetlerin altında ürün satıldığı yönündeki iddianın ispat yükü kendisine düşen ve basiretli bir tüccar gibi davranma yükümlülüğü altında bulunan davacı tarafından yeterli kanıt sunulamadığı, bu itibarla da dava konusu tarhiyatın hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, yazılı gerekçeyle kaldırılması yolundaki Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararın bozulması gerektiği oyuyla Daire Kararına katılmıyorum.