Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2018/4669 E. , 2021/4734 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/4669
Karar No : 2021/4734
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ..
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Emekli Sandığı iştirakçisiyken vefat eden oğlundan dolayı 01/08/2008 tarihinden itibaren yetim aylığı alan davacı tarafından, aynı zamanda Sosyal Sigortalar Kurumundan babasından dolayı 01/07/2008 tarihinden itibaren yetim aylığı aldığının tespit edilerek Giresun İl İdare Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile 01/07/2008 tarihinden itibaren muhtaç olmadığına karar verilmesi üzerine, davacıya oğlundan dolayı 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu uyarınca bağlanan yetim aylığının kesilerek 41.870,29 TL borç çıkartılmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince, davacının oğlundan dolayı Emekli Sandığından aylık bağlanması talebiyle davalı idareye yaptığı ilk müracaatı ile babasından dolayı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca aylık bağlanması talebiyle yaptığı ikinci müracaatında davalı idareyi yanıltıcı bir beyanı ya da hilesi bulunmadığı, öte yandan her iki müracaatın da aynı kuruma yapılmış olması ve her iki ödemenin de aynı kurum tarafından yapılması sebebiyle bu durumdan davalı idarenin ilk andan itibaren haberdar olduğu, her ne kadar davacıya oğlundan dolayı aylık bağlanabilmesi için gerekli olan muhtaçlık koşulu, muhtaçlıkla ilgili kararın geriye dönük olarak kaldırılmış olması nedeniyle ortadan kalkmış ise de bu kararın alındığı 28/06/2012 tarihine kadar davalı idare kayıtlarına göre varlığını koruduğu dolayısıyla sonradan alınan bu kararın idarece yapılan ödemeyi başından itibaren dayanaksız kılmayacağının açık olduğu, öte yandan davacının oğlundan ya da babasından ötürü maaş almak konusunda seçimlik hakkı bulunduğu bu nedenle muhtaçlık kararının kaldırılması öncesinde davacıya oğlundan ya da babasından ötürü sadece bir maaş alabileceği bildirilerek yapacağı seçimin ne gibi sonuçlar doğuracağının açıklanması, tercihini oğlundan ötürü maaş almaktan yana kullanması halinde babasından ötürü bağlanan aylığın kesilmesi ve başkaca gelirinin de bulunmaması nedeniyle muhtaçlık halinin devam edeceği hususunun değerlendirilmesi ve buna göre işlem tesis edilmesi gerektiği, hal böyle olunca davacının aldığı aylıklardan birinin ileriye dönük olarak davacının da talebi alınmak suretiyle kesilmesi gerektiğinden yukarıda aktarılan süreç işletilmeksizin geçmişe dönük olarak ödenen tüm tutarın borç çıkarılmasına yönelik işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacıya babasından dolayı 5510 sayılı Kanun uyarınca 01/07/2008 tarihinden itibaren aylık bağlandığından, oğlundan dolayı aylık bağlandığı 01/08/2008 tarihinde muhtaç olmadığının açık olduğu, 5434 sayılı Kanun'un 72. maddesi gereğince davacı anneye aylık bağlanabilmesi için muhtaç olma şartının aranması gerektiğinden ve annenin Sosyal Sigortalar Kurumundan aylık aldığının tespit edilmesi üzerine, 5434 sayılı Kanun'a göre bağlanan yetim aylığının kesilmesi ve borç çıkarılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından dava konusu işlemin iptaline ilişkin Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (onbeş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 12/10/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.