T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/4768
Karar No : 2022/5092
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirketin, Kahramanmaraş İli, … Köyü mevkiinde 2. Grup Kalker sahasında davalı idarece verilen AR: …, ER: … sayılı ve 23/06/2008 tarihli arama ruhsatının iptaline ve maden işletme ruhsatı verilmesi talebiyle yapılan 24/12/2010 tarihli başvurunun reddine yönelik tesis edilen 16/02/2016 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; her ne kadar; davalı idare tarafından kendisinden giderilmesi istenilen söz konusu eksikliklerin, kendisinin işletme ruhsatı talebinde bulunduğu tarihten sonraki bir tarihteki kanun değişikliğiyle getirildiği, kanunlar geçmişe yürütülemeyeceğinden bu hükmün kendi başvurusu hakkında uygulanamayacağı, bu suretle kazanılmış hakkının ihlal edildiği iddia edilmiş olsa da, dava konusu olayda davacının söz konusu saha için fiilen elde ettiği ve bu suretle kazandığı bir maden işletme ruhsatının bulunmadığı, keza söz konusu saha için işletme ruhsatı talebinin halen idarece değerlendirildiği bir dönemde, 3213 sayılı Maden Kanunu'nda 04/02/2015 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikle; işletme ruhsat bedeli ödenme oran ve usulü ile 6183 sayılı Kanun'un 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belge ibrazının düzenlendiği, dolayısıyla henüz işletme ruhsatı değerlendirme aşamasında bulunan davacının, bu sahada maden işletmesine yönelik bir kazanılmış hakkının bulunduğundan bahsedilmesi mümkün olamayacağından davacının bu yöndeki iddiasına itibar edilemeyeceği, bu durumda; maden işletme ruhsatı verilebilmesi için başvurucunun işletme ruhsat bedelini yatırma ve 6183 sayılı Kanun'un 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunmadığına ilişkin belgeyi ibraz yükümlülüğünün kanunun amir hükmü olduğu, davalı idarece, söz konusu kanunda belirtilen usul takip edilmek suretiyle iki kez 3'er aylık süre verilerek söz konusu eksikliklerin tamamlanmasını davacıdan istemesine rağmen davacının eksiklikleri gidermediği ve söz konusu eksikliklerin giderilmemesi nedeniyle yine kanun hükmü uyarınca davacının işletme ruhsatı talebinin kabul edilmeyerek arama ruhsatının iptal edilmesine yönelik tesis edilen işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu Mahkeme kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, başvuru tarihinde yürürlükte bulunmayan mevzuat hükmünde öngörülen bir belgenin kendisinden istenilemeyeceği, kanunların geçmişe yürütülemeyeceği, kendi başvurusu ile oluşan kazanılmış hakkının bulunduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 703 sayılı KHK ile 3213 sayılı Maden Kanunu'na eklenen Geçici 33.maddesi ve 15/07/2018 tarih ve 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4 Nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 766. maddesi uyarınca Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı hasım mevkiiden çıkarılıp Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü hasım mevkiine alınarak ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan … TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. Kesin olarak, 22/09/2022 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Davacı şirketin, Kahramanmaraş İli, … Köyü mevkiinde ... Grup Kalker sahasında davalı idarece verilen AR: …, ER: … sayılı ve 23/06/2008 tarihli arama ruhsatının iptaline ve maden işletme ruhsatı verilmesi talebiyle yapılan 24/12/2010 tarihli başvurunun reddine yönelik tesis edilen 16/02/2016 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.
3213 sayılı Maden Kanunu'nun davacının maden işletme ruhsatı verilmesi talebiyle yaptığı başvurusu esnasında yürürlükte olan haliyle "İşletme ruhsatı ve madenin işletilmesi" başlıklı 24. maddesinin 1. fıkrasında, "(Değişik birinci fıkra: 10/6/2010-5995/11 md.) Arama ruhsat süresi sonuna kadar, tespit edilen madenin rezerv bilgilerini de içeren 17 nci maddeye göre hazırlanmış arama faaliyet raporu ile en az bir maden mühendisi tarafından hazırlanan faaliyet sonrası işletme alanının çevre ile uyumlu hale getirilmesini de içeren, işletme projesi ve talep harcının ödendiğine dair belge ile müracaatta bulunulması halinde işletme ruhsatı hakkı doğar. Ancak I (b) ve II (a) bendi Grubu madenler için işletme ruhsatı talebinde işletme ruhsat teminatı ile harcının da yatırılması zorunludur." düzenlemesine yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden, davacı tarafından 24/12/2010 tarihli dilekçe ile işletme ruhsatı ve işletme izni talebinde bulunulduğu, davalı idarece yapılan inceleme sonucu 17/12/2012 tarihli işlemle "ruhsat sahasına işletme ruhsatı verilmesinin uygun bulunduğu ancak; Kahramanmaraş Valiliği'nden alınacak uygun görüş yazısının da ibrazının gerektiği" yönünde eksik belgenin tamamlanmasının istenildiği, davacı tarafça ibraz edilen 20/10/2014 tarihli dilekçe ile söz konusu eksik belgenin tamamlandığı, davalı idarenin 03/04/2015 tarihli yazısıyla; "ilgili mevzuat uyarınca öngörülen işletme ruhsat bedeli olan 20.000,00 TL'nin 3 ay içinde belirtilen hesap numaralarına ödenmesinin ve yine aynı süre içerisinde 6183 sayılı Kanun'un 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belgenin ibraz edilerek söz konusu eksikliklerin tamamlanmasının istenildiği ve aksi halde ilgili mevzuat hükmü gereğince 20.000,00 TL idari para cezası ile tecziye edileceğinin" belirtildiği, yazının davacıya 30/04/2015 tarihinde tebliğ edildiği, bu yazıyla verilen 3 aylık süre içerisinde söz konusu eksikliklerin giderilmemesi nedeniyle de davalı idarenin 11/09/2015 tarihli yazısıyla; "bir önceki yazıyla verilen 3 aylık süre içerisinde eksikliklerin giderilmemesi nedeniyle davacının 20.000,00 TL idari para cezası ile cezalandırıldığı ve söz konusu eksikliklerin giderilmesi için ikinci kez 3 aylık süre tanındığının" bildirildiği, yazının davacıya 27/10/2015 tarihinde tebliğ edildiği, davacının ikinci ikaz yazısında belirtilen 3 aylık süre içerisinde de eksiklikleri tamamlamadığından bahisle davacı şirketin maden arama ruhsatının iptaline yönelik ... tarih ve E... sayılı işlemin tesisi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Her ne kadar davalı idare tarafından, 11/09/2013 tarih ve 28762 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Maliye Bakanlığı Tahsilat Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ gereğince "vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belgenin" ruhsat sahipleri tarafından Genel Müdürlüğe verilmesi yükümlülüğünün getirildiği iddia edilmekte ise de, gerek Genel Tebliğ düzenlemesinin gerekse 3213 sayılı Maden Kanunu'nda 04/02/2015 tarihinde yürürlüğe giren ruhsat bedeli yatırılması ve 6183 sayılı Kanun'un 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belgenin aranması mecburiyetinin davacının işletme ruhsatı verilmesi istemiyle yaptığı başvuru tarihi olan 24/12/2010 tarihinde yürürlükte olmadığı anlaşılmakta olup, başvuru tarihinde yürürlükte olmayan hükümlerin geçmişe yürütülmesi suretiyle yeni yükümlülük yüklenmesi hukuka aykırı niteliktedir.
Bu durumda, başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre yükümlülüklerini yerine getiren davacı hakkında, sonradan yürürlüğe giren düzenlemelerdeki eksiklikleri tamamlamadığından bahisle tesis edilen işlemde hukuka uygunluk görülmediğinden ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği oyuyla aksi yönde oluşan çoğunluk görüşüne katılmıyorum.