T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/4773
Karar No : 2023/2188
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezinin … tarih ve … sayılı kararının, davacıya ait Çorlu ilçesinde bulunan … duraksız trafikten çekme belgeli plakanın boşa çıkartılmasına ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; ilgili mevzuat hükümleri uyarınca ticari yolcu taşımacılığına ilişkin bir hak elde edebilmek için, ticari yolcu taşımacılığı yapılmasına izin verilmesine ilişkin yetkili idarelerden (ilçe/il trafik komisyonu, belediye, UKOME) alınmış bir kararın bulunması gerektiği, Tekirdağ ilinde tahdit uygulaması bulunmadığı, bu sebeple sadece T plaka sahibi olunmasının tek başına kazanılmış bir hak teşkil etmediği, ticari taşımacılığa ilişkin hakkın Tekirdağ İl Trafik Komisyonu, Belediye Meclisi/Encümeni veya UKOME kararına dayanması gerektiği, ilk olarak 02/07/1997 tarihinde tescil edilen ve davacı adına 17/02/1999 tarihinde tescil edilmiş T plaka ile ticari faaliyet yürütmesine dayanak olacak il/ilçe trafik komisyonu veya belediye/meclis encümen kararı olmadığı, … nolu plaka adına tescil edilen davacının ticari taşımacılığa ilişkin hakkının bulunmadığı hususu göz önünde bulundurulduğunda, davacının, ilk olarak 02/07/1997 tarihinde N.A. isimli kişi adına tescil edilmiş olan, 17/02/1999 tarihinde İ.B. isimli kişiden devraldığı aracı 11/12/2006 tarihinde seriden plakaya tescil ettirmek suretiyle trafikten çekme yaptığı … nolu plakasının dayanak İl/İlçe Trafik Komisyonu, Belediye Meclisi, Belediye Encümeni kararı bulunmadığından bahisle T plakasının boşa çıkartılmasına karar verilmesine yönelik olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği, öte yandan davacı vekili tarafından; 1997/2 sayılı İl Trafik Komisyonu kararı gereğince T plaka hakkı kazanıldığı iddia edilmiş ise de, 1997/2 sayılı İl Trafik Komisyonu kararının incelenmesinden söz konusu karar ile T plakaların ilçelere göre tasnifinin yapıldığı, taşımacılık konusunda kimseye yeni bir hak tanınmadığı, diğer taraftan, davacı tarafından … plakalı araç ile ... Taksi Durağı'nda çalışıldığı beyan edilmiş ise de, ... Taksi Durağı'nın, Çorlu Belediyesi Mücavir alanında yıllardır faaliyette bulunduğu belirtilerek tescilinin … tarih ve … sayılı Çorlu Belediye Meclis kararı ile faaliyette olan 7 aracıyla tescil edildiği, dolayısıyla taksi durağının ve durakta çalışan araçların 04/09/2008 tarihi öncesine kadar herhangi bir İl/İlçe Trafik Komisyonu ya da Belediye Encümeni/Meclisi kararı olmadan faaliyette bulunduğu ve davacının … nolu plakayı trafikten çekme yaptığı 11/12/2006 tarihinde ... Taksi Durağında ticari taşımacılık yapılacağına dair yetkili makam izni bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesince verilen kararda; istinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı vekili tarafından, müvekkilinin aracını trafikten çektiği tarihe kadar aktif taksici olarak çalıştığı, trafikten çekmeden sonra da kazanılmış hakkı olduğundan plaka hakkının baki olduğu, davalı idarenin plaka iptal etme, boşa çıkarma gibi bir yetkisinin bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyası ile Tekirdağ iline ait ulaşım dosyalarının, yukarıda belirtilen mevzuatın ve Anayasa Mahkemesi'nin Cafer Sezgin ve Diğerleri Başvurusu'na ilişkin 07/04/2021 tarih, Başvuru No:2018/20720 sayılı kararının birlikte değerlendirilmesi neticesinde; ulaşımın bir kamu hizmeti olduğu, kamu hizmetinin devamlılığı ve sürekliliği kriterlerini taşıması gerektiği; taksi, dolmuş, minibüs ve umum servis araçlarına verilecek ticari plakaların sayısı, verilme usul ve esaslarının belediyelerin denetim ve yönetiminde olup; dağıtımının da 2886 Kanun kapsamında ihale yoluyla yapılması gerektiği, bu şekilde elde edilecek plakaların mülkiyetinin, şartları sağlayan ve belediyece uygun görülen üçüncü şahıslara satış yoluyla devrinin mümkün olduğu, taşımacılık faaliyetine ilişkin plaka uygulamasının (örneğin M, S, T ve J plaka gibi) plakaların şehir içi toplu taşımacılık yapan araçların belirli bir düzende faaliyet göstermeleri ve takibinin kolaylığı açısından getirilmiş bir uygulama olduğu, bu plakaların temelinde çalışma izni olmaması halinde başka bir harf grubuna dahil olmasıyla bu harf grubuna dahil olması arasında hukuken herhangi bir fark bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Ayrıca bu plakaların mülkiyet hakkı gibi süreklilik arz edemeyeceği, sahipliklerinin dayanak işlemlerinin süresiyle sınırlı olduğu; Tekirdağ ilinin büyükşehir olmasından sonra davalı Büyükşehir Belediyesince şehrin ulaşım hizmetleri konusunda güncelleme çalışmaları yapıldığı ve çeşitli Yönetmelikler çıkarılarak yeni düzenlemeler getirildiği görülmüş, her ne kadar belediye sınırları içerinde ulaşıma ilişkin düzenleme ve karar verme yetkisinin belediyelere / büyükşehir belediyelerine ait olduğu açık olsa da, düzenlemenin yapıldığı tarihten önce T plakası olan yani mülkiyet hakkı kapsamında gözetilmesi gereken bir menfaati olan ve aktif olarak taksicilik yapan esnafa, ilgili belediyenin güncelleme çalışmalarından ve yapılan yeniliklerden olumsuz, aşırı ve tek taraflı olarak etkilenmemesi amacıyla makul beklentilerinin karşılanabilmesi için uygun geçiş süreci tanınması gerektiği anlaşılmıştır.
Olayda ise, davacının T plaka sahibi olduğu, ancak 11/12/2006 tarihinde trafikten çekme belgesi aldığı, dava konusu başvurusunu 2016 tarihinde yaptığı dolayısıyla davacının Tekirdağ Çorlu ilçesinde aktif olarak taksicilik yapmadığı, Büyükşehir Belediyesinin güncelleme çalışmalarından ve yapılan yeniliklerden etkilenen korunması gereken bir menfaati bulunmadığı, dava konusu işlemin davacıya ilişkin kısmında hukuka aykırılık görülmediğinden, davanın reddi yönündeki Tekirdağ 1. İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı neticesi itibarıyla hukuka uygun bulunmuştur.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından varsa artan tutarın Mahkeme tarafından ilgili tarafa iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 17/04/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.