Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2018/488 E. , 2022/899 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2018/488
Karar No : 2022/899
TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- …Vergi Dairesi Başkanlığı
(…Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
2- …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi …Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, sahte fatura kullanıldığından bahisle, vergi inceleme raporuna istinaden 2010/1 ila 12 dönemine ilişkin olarak re'sen tarh edilen vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ile kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …Vergi Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; davacıya ilgili yılda fatura düzenleyen Şişli Vergi Dairesi mükellefi …Metal Paz. San. Tic. Ltd. Şti. ve Rami Vergi Dairesi mükellefi …Metal San. Tic. Ltd. Şti. ile ilgili tespitler değerlendirildiğinde davacıya düzenledikleri faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmayan sahte faturalar olduğu anlaşıldığından, vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinde hukuka aykırılık, kesilen özel usulsüzlük cezasında ise hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; davalı idarenin özel usulsüzlük cezasına, davacının ise …Metal San. ve Tic. Ltd. Şti'den alınan faturalara isabet eden tarhiyata ilişkin ileri sürülen iddiaların kararın bu kısımlarının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte olmadığı anlaşıldığından tarafların kararın bu kısımlarına ilişkin yapılan istinaf başvurusunun reddine, davacının …Metal Paz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen faturalara isabet eden tarhiyata ilişkin kısmı yönünden ise davacının adı geçen mükelleften temin ettiği faturalarda yer alan katma değer vergisi indiriminin reddi suretiyle re'sen tarh edilen vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla davalı idare istinaf başvurusunun reddine, davacı taraf istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, Mahkeme kararı kaldırılarak davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : Yapılan ödemelerin gerçek olduğu ve faturalara ait ödemelerin müşteri çekleri ile veya banka ve finans kurumları aracılığıyla yapıldığı, alışların gerçek ve faaliyeti kapsamında olduğu ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporunda, mükellef kurum tarafından mal ve hizmet alımı yapılan mükellefe ait bilgiler, mükellef kurumun kullanmış olduğu sahte faturalara ilişkin yasal defter kayıt ile beyan bilgilerine yer verilmiş olup davacı adına yapılan tarhiyatların yasal dayanağının mevcut olduğu ileri sürülmektedir.
DAVACININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
DAVALININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Davalı İdarenin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü sebepler kararın özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısımlarının; davacının temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü sebepler ise kararın …Metal San. ve Tic. Ltd. Şti tarafından düzenlenen faturalar nedeniyle vergi ziyaı cezalı olarak tarh edilen katma değer vergilerine ilişkin kısmının bozulmasını sağlayacak nitelikte görülmemiştir.
Davalı İdarenin, kararın …Metal Paz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklı tarhiyata ilişkin temyiz istemlerine gelince;
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, 134. maddesinin 1. fıkrasında, vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu kurala bağlanmış, 359. maddesinin (b) bendinde ise gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belgeler, sahte belge olarak tanımlanmıştır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisinin indirilebileceği hükme bağlanmıştır.
Katma değer vergisi, bünyesinde yer alan indirim müessesesiyle yansıtılabilir bir vergidir. Katma değer vergisi sisteminde mükellef ve sorumlu; üretim ve dağıtım kademeleri içinde, verginin tahsiline, indirimlerin yapılmasına, beyan edilip ödenmesine aracılık eder. Bu bakımdan indirim, mükellefiyete bağlı bir görev olduğu kadar aynı zamanda bir haktır. Katma değer vergisinde genel prensip, vergiye tabi teslimler üzerinden hesaplanan vergiden, alış faturalarında gösterilen verginin indirilmesidir. Katma değer vergisi indirimi hakkından yararlanabilmek için Kanun bazı şartların varlığını öngörmüştür. Bu şartların bir kısmı esasa, bir kısmı ise şekle ilişkindir. Katma değer vergisi, vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesi halinde, zincirleme olarak kendi içinde otokontrol sistemi taşımaktadır.
Kayıt ve belge nizamına uyulması ve faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanması halinde, mal teslimi veya hizmet ifasına bağlı olarak tahsil edilen katma değer vergisinden, mükelleflerin kendilerine yapılan teslim ve ifaya ilişkin olarak ödedikleri katma değer vergisini indirmeleri mümkün olup, aksi durumda, faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığının tespiti halinde, bu faturalarda yer alan katma değer vergisinin indirimi mümkün bulunmamaktadır.
Buna göre, alış belgelerinde yer alan katma değer vergisinin indirim konusu yapılabilmesi için, alış faturası ya da benzeri vesikalarda ayrıca gösterilmesi ve bu vesikaların kanuni defterlere kaydedildiğinin tevsik edilmesinin yanında, söz konusu belgelerin gerçeği yansıtması da gerekmektedir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre, uyuşmazlığın esasını, davacıya anılan faturaları düzenleyen firmanın düzenlediği faturaların, gerçek bir mal ve hizmet satışını içerip içermediği, dolayısıyla sahte olup olmadığı hususlarının tespiti oluşturmakta olup, uyuşmazlığın çözümü için söz konusu belgelerin hukuki mahiyetinin anlaşılabilmesi bakımından, bu belgeleri tanzim eden mükellef hakkında yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen hususların irdelenmesi gerekmektedir.
Davacının fatura aldığı …Metal Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen …tarih ve …sayılı Vergi Tekniği Raporunda; mükellefin 27/11/2007 tarihinde belirli mala tahsis edilmiş mağazalarda metalden kapı ve bunların kasaları ile kapı eşiklerinin perakende ticareti faaliyetinde bulunmak üzere mükellefiyet tesis ettirdiği, mükellefiyetinin 31/05/2012 tarihi itibariyle re'sen terkin edildiği, 06/12/2007 tarihli işe başlama yoklamasında, işyerinin 25 m² olduğu, kira olduğu, işçi çalıştırmadığı, stoklarda ticari emtiasının bulunmadığı, faaliyet konusunun her türlü demir çelik ürünleri toptan ticareti olduğu, demirbaş olarak muhtelif büro malzemesinin bulunduğu, şube ve deposunun bulunmadığı, muhasebecisinin mevcut olduğu, şirket ortaklarının başkaca bir ticari faaliyeti ve ortaklığının bulunmadığı şirket müdürü nezdinde tespit edildiği, 12/04/2013 tarihli yoklamada, belirtilen adreste mükellefin olmadığı, adresin yaklaşık bir yıldır boş ve kapalı olduğu, ilgilinin muhtarlık kaydını aldırmadan nakilsiz adresten ayrıldığı, mükellefin 2008 yılı KDV matrahı 2.764.298,32 TL iken, mükellefe Bs ile satım bildirenler 62 belge ile 2.752.576,00 TL, mükelleften Ba ile alım bildirenlerin ise 2.752.576,00 TL olduğu, mükellefin 2009 yılı KDV matrahı 1.489,505,40 TL iken, mükellefe Bs ile satım bildirenler 52 belge ile 1.459.458,00 TL, mükelleften Ba ile alım bildirenlerin ise 1.489.504,00 TL olduğu, mükellefin 2010 yılı KDV matrahı 5.386.752,77 TL iken, mükellefe Bs ile satım bildirenler 160 belge ile 5.378.400,00 TL, mükelleften Ba ile alım bildirenlerin ise 123 belge ile 5.131.474,00 TL olduğu, mükellefin 2011 yılı KDV matrahı 5.965.606,46 TL iken, mükellefe Bs ile satım bildirenler 138 belge ile 5.961.097,00TL, mükelleften Ba ile alım bildirenlerin ise 5.852.977,00 TL olduğu, mükellefin bir kısım alış faturalarını düzenleyen mükellefler hakkında sahte belge tanzim etmekten dolayı tespit ve raporlar bulunduğu, mükellefin vergi borcunun 46.830,06 TL olduğu, mükellefin 2008 ila 2011 yılları kurumlar vergisi ve geçici vergi beyannamelerini verdiği tespitlerine yer verilmiştir.
Yukarıda belirtilen tespitlerin bir bütün halinde değerlendirilmesinden; anılan firmanın metalden kapı ve bunların kasaları ile kapı eşiklerinin perakende ticareti faaliyetinde bulunmak üzere mükellefiyet tesis ettirmesine rağmen davacıya düzenlediği faturaların içeriğinin faaliyet alanı ile ilgili olmaması, mükellefin yapılan yoklamalarda faaliyet konusu ile ilgili emtiasının bulunmaması ve işçi çalıştırmaması, işyeri büyüklüğünün 25 m² olması, şube ve deposunun bulunmaması gibi hususlar değerlendirildiğinde beyan edilen KDV matrahının yüksekliği ve bu miktarlı bir faaliyeti gerçekleştirmesinin mümkün olmadığından söz konusu mükellefin sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlediği sonucuna varılmıştır.
Bu nedenle ilgili faturalar üzerinden hesaplanarak indirim konusu yapılan verginin reddi suretiyle hakkında tanzim olunan vergi inceleme raporuna istinaden davacı adına yapılan dava konusu cezalı tarhiyatlarda hukuka aykırılık, Bölge İdare Mahkemesi kararının buna ilişkin kısmında ise isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen kabulüne,
2. Temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi …Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının …Metal San. ve Tic. Ltd. Şti tarafından düzenlenen faturalar nedeniyle vergi ziyaı cezalı olarak tarh edilen katma değer vergilerine ilişkin kısmı ile özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Anılan Vergi Dava Dairesi kararının …Metal Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. . tarafından düzenlenen faturalara ilişkin kısmının BOZULMASINA,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca, davacı aleyhine onanan tutar üzerinden binde 9,10 oranında ve …TL den az olmamak üzere hesaplanacak nispi karar harcından, varsa evvelce ödenen harcın mahsubundan sonra kalan harç tutarının temyiz eden davacıdan alınmasına,
5. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 17/02/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.