Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2018/489 E. , 2022/5382 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/489
Karar No : 2022/5382
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Balıkesir ilinde ticari plakalı araç sahibi olup, adına tahsisli hattı ile güzergah ve çalışma izni bulunmayan davacı tarafından, İl Trafik Komisyonu'nun … tarih ve … sayılı kararına istinaden kazanılmış hakkı bulunduğundan bahisle toplu taşımacılık yapabilmesi için çalışma izni verilmesi istemiyle yapılan 29.01.2016 tarihli başvurunun reddine ilişkin … tarih ve …sayılı Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; idarenin, şehir içi trafik hizmetiyle ilgili işleri yürütme hususunda haiz olduğu yetkilerini kullanırken, ilgililerin mevcut durumları ile trafik güvenliği ve yoğunluğu, şehircilik ilkeleri ve kamu yararı arasında denge sağlaması gerektiği açık olup, kazanılmış bir haktan söz edilebilmesi için bu hakkın yürürlükte olan kurallara göre bütün sonuçlarıyla fiilen elde edilmiş olması gerektiğinden, yalnızca (M) plaka sahibi olunmasının, Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği'nin 29. maddesi kapsamında kazanılmış hakkın varlığı için yeterli olmadığı sonucuna varıldığından, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; trafik düzeni ve güvenliği yönünden belediye sınırları içinde ticari amaçla çalıştırılacak yolcu ve yük taşıtları ile motorsuz taşıtların çalışma şekil ve şartları ile bu taşıtların teknik özelliklerini tespit etmek, çalıştırılabileceği yerler ile güzergahlarını tespit etmek ve sayılarını belirlemek, bunlara izin ve çalışma ruhsatı verme yetkisinin Ulaşım Koordinasyon Merkezine ait olduğu anlaşılmakta olup; büyükşehir belediye başkanlığı bünyesinde yer alan Ulaşımı Koordinasyon Şube Müdürlüğünün bu konuda işlem tesis etme yetkisinin bulunmadığı, bu durumda, davacının … plakalı aracına çalışma izni verilmesi yönündeki başvurusunun Ulaşım Koordinasyon Merkezi tarafından incelenip karara bağlanması gerekirken, bu konuda yetkisi bulunmayan Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Dairesi Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Şube Müdürlüğü tarafından tesis edilen dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, bakılmakta olan davada iptali istenilen işlemin … tarih ve … sayılı UKOME kararı olduğu, Bölge İdare Mahkemesince ise Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Planlama ve Raylı Sistemler Dairesi Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Şube Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işlemi hakkında karar verme yetkisinin UKOME'de olduğu gerekçesiyle yetki yönünden iptal kararı verildiği, Bölge İdare Mahkemesi kararında yer verilen … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle davacı tarafından … İdare Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyasında ayrı bir dava açıldığı, Bölge İdare Mahkemesi kararının istemle bağlılık ilkesine aykırılık teşkil ettiği, bir an için davacı tarafından … tarih ve … sayılı işlemin iptalinin istenildiği düşünülse bile bu durumda Mahkemece derdestlik nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiği, bu nedenle temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İLGİLİ MEVZUAT :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir...3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir...6) Bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları; (d) bendinde ise, belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında verilen kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği; "Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin 6. fıkrasında, temyizin kesin bir karar hakkında olması hâlinde, kararı veren merciin, temyiz isteminin reddine karar vereceği; ilgili merciin bu kararına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği; 7. fıkrasında ise, temyizin kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşılması durumunda, 6. fıkrada sözü edilen kararın, dosyanın gönderildiği Danıştay'ın ilgili dairesince kesin olarak verileceği kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Uyuşmazlıkta; ticari plakalı araç sahibi olup, adına tahsisli hattı ile güzergah ve çalışma izni bulunmayan davacı tarafından iptali istenilen … tarih ve … sayılı Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) kararının, genel niteliğe haiz düzenleyici işlem niteliğinde olmadığından, 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi kapsamına girmediği; yürütülmekte olan belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlem sıfatına haiz olmadığından, 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi kapsamına da girmeyeceği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden kararın, Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1- TEMYİZ İSTEMİNİN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,
2- Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
Kesin olarak, 05/10/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.