Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2018/4919 E. , 2021/3381 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2018/4919
Karar No : 2021/3381
DAVACI : ... İletişim Hizmetleri A.Ş.
VEKİLLERİ : Av. ... , Av. .. .
DAVALILAR : 1- .. Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU :
1 - Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Antalya Havalimanı Başmüdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı "Kira Sözleşmesi" konulu yazısına konu işlemin,
2 - Bu işlemin dayanağı olan 2018 Yılı DHMİ Havalimanı Ücret Tarifesinin, 2018 Telekomünikasyon Sistemleri Yer Tahsis ve Altyapı Geçiş Hakkı Tarifesi bölümünün "Tarife Tablosu" başlıklı 2. maddesinin (b) bendinin Haberleşme Altyapısı Geçiş Hakkı Tarifesi tablosunda yer alan (TL/m/Yıl) ve taşınmazın bulunduğu yerdeki emlak vergisi m² birim değerinin %2'si ibarelerinin,
3 - Uygulama Esasları başlıklı 3. maddesinin (f) bendinin ilk cümlesinde yer alan "Haberleşme altyapısı geçiş hakkı ücreti; havalimanlarında haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerecin taşınmazlardan geçirilebilmesi için, Havalimanı Başmüdürlüğü / Müdürlüğü ile yapılan sözleşmedeki m (uzunluğa) istinaden, altyapıyı kuran telekomünikasyon şirketleri için projesine göre hesaplanır." ibaresinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ_İDDİALARI : Davacı tarafından, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından yetkilendirilmiş bir kuruluş oldukları, davalı idarenin önceki yıllara göre çok yüksek ve mevzuata aykırı şekilde geçiş hakkı bedeli belirlediği, davalı idarenin tarifesinin Yönetmeliğe aykırı olduğu, Yönetmelikte metrekare olarak formüle edilmiş birimin tarifede metre olarak esas alındığı, bu durumun ise 25 kat artışa sebep olduğu ve işlemlerin belirlilik ve ölçülülük ilkesine de aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
... GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN SAVUNMASI : Davalı Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından usul yönünden davanın Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı husumetiyle görülmesi gerektiği, esas yönünden ise davacı şirketle geçmiş yıllarda yapılan protokollerde ücret tarifesinin 2 (b) maddesinin 1-d sütununun uygulanması gerekirken 1-c sütununun uygulanması nedeniyle eksik ücret tahakkuk ettirilmiş olduğu, kablo geçiş izinlerinin ücret tarifesine göre ücret alınması kaydıyla verildiği ve bu hususun kiracı tarafından kabul edilerek sözleşme imzalandığı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
... BAKANLIĞININ SAVUNMASI : Davalı Bakanlık tarafından, davanın süresinde açılıp açılmadığının resen araştırılması gerektiği, geçiş hakkının Elektronik Haberleşme Kanununda düzenlendiği, Bakanlıkça Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı Veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmeliğin çıkarıldığı ve Yönetmelikte geçiş hakkı ücret üst sınırlarının belirlendiği, buna göre kullanılan taşınmaz alanının metrekaresi belirlendikten sonra bu metrekarenin taşınmazın emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin yüzde 2'si ile çarpımı sonucunda ortaya çıkan rakamın yıllık ücret üst sınırı olacağı, Yönetmelik ve DHMİ 2018 Ücret Tarifesi birlikte değerlendirildiğinde tarifede ifade edilen birim hesabında, kullanılan taşınmazın metrekaresinin belirlenmesinde genişliğin 1 metre olarak varsayıldığı ve kablo uzunluğu ile çarpılması sonucu geçiş hakkı ücretinin belirlendiği, bu çerçevede ücret tarifesinin Yönetmeliğe aykırı olmadığı, önceki yıllarda sehven tarifenin yanlış sütunun uygulandığı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu düzenlemenin ve işlemin iptali gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava; Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Antalya Havalimanı Başmüdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı "Kira Sözleşmesi" konulu yazısına konu işlem ile bu işleme dayanak alınan 2018 Yılı DHMİ Havalimanı Ücret Tarifesinin, 2018 Telekomünikasyon Sistemleri Yer Tahsis ve Altyapı Geçiş Hakkı Tarifesi bölümünün "Tarife Tablosu" başlıklı 2'nci maddesinin (b) bendinin Haberleşme Altyapısı Geçiş Hakkı Tarifesi tablosunda yer alan (TL/m/Yıl) ve taşınmazın bulunduğu yerdeki emlak vergisi m² birim değerinin %2'si ibareleri ile "Uygulama Esasları" başlıklı 3'üncü maddesinin (f) bendinin ilk cümlesinde yer verilen "Haberleşme altyapısı geçiş hakkı ücreti; havalimanlarında haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerecin taşınmazlardan geçirilebilmesi için, Havalimanı Başmüdürlüğü/Müdürlüğü ile yapılan sözleşmedeki m (uzunluğa) istinaden, altyapı kuran telekomünikasyon şirketleri için projesine göre hesaplanır." ibaresinin iptali istemiyle açılmıştır.
Davalı idare tarafından usüle ilişkin olarak ileri sürülen iddialar yerinde görülmeyerek, işin esasının incelenmesine geçilmiştir.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (mülga Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı) tarafından 27/12/2012 tarih ve 28510 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı Veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmeliğin; 1'inci maddesinde; "(1) Bu Yönetmeliğin amacı; sabit ve mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerecin taşınmazlardan geçirilmesiyle ilgili geçiş hakkına, bu hakka ilişkin uygulanacak ücret tarifesine ve bu Yönetmelik kapsamındaki işlemlerin denetlenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir." düzenlemesi,2'nci maddesinde; "(1) Bu Yönetmelik; sabit ve mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerecin taşınmazlardan geçirilmesiyle ilgili geçiş haklarını, bu haklara ilişkin ücret tarifelerini, bu Yönetmelikte belirtilen işlemlerin denetlenmesini ve geçiş hakkını kullanacak işletmeciler ile geçiş hakkı sağlayıcılarının yükümlülüklerini kapsar." düzenlemesi, 5'inci maddesinde; "(1) Geçiş hakkı uygulamasında; a) Ülke kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması, b) Etkin ve sürdürülebilir rekabet ortamının sağlanması, c) Geçiş hakkı taleplerinin yasal süre içerisinde cevaplanması, ç) İlgili mevzuata aykırı olmamak koşulu ile geçiş hakkının kullanılmasının öncelikle tarafların anlaşmasına bağlı olması, d) Taleplerin teknik açıdan mümkün, ekonomik açıdan orantılı ve makul olması, e) Tesis paylaşımı ve ortak yerleşime öncelik verilmesi, f) Geçiş hakkının kullanımının taşınmaza kalıcı zarar vermemesi ve geçiş hakkı sağlayıcısının bu taşınmazın üzerindeki haklarının kullanımını sürekli biçimde aksatmaması, g) Çevre, tarihi eserler, kültür ve tabiat varlıklarının korunması, şehir ve ülke planlamacılığından kaynaklanan özel koşulların göz önünde tutulması ilkeleri esas alınır. (2) ..." düzenlemesi, 9'uncu maddesinde; "(1) Geçiş hakkı kullanımında gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerine ait mülkiyet alanları dışında kalan yerler için GHS tarafından, geçiş hakkını kullanan işletmeciden talep edilen geçiş hakkı ücreti, Geçiş Hakkı Ücret Tarifesinde belirtilen fiyatları aşamaz. (2) Tapuda kamu kurum ve kuruluşları adına kayıtlı taşınmazlar için belirtilen ücret üst sınırı hariç olmak üzere, Geçiş Hakkı Ücret Tarifesinde yer alan üst sınırları belirten fiyatlar, her mali yılın başında Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE) oranında artırılarak tespit edilir. (3) İlk yıldan sonraki geçiş hakkı ücretleri; bir önceki yıl geçiş hakkı ücretine en fazla Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE) oranında artırım yapılması suretiyle tespit edilir. (4) ..." düzenlemesi yer almaktadır.
Yönetmeliğin ekinde ise "Ek-1 Geçiş Hakkı Ücret Tarifesi Üst Sınırları Tablosu" başlıklı tablonun 1. sütununda tapuda kamu kurum ve kuruluşları adına kayıtlı taşınmazlar için yıllık ücret üst sınırı; metrekaresi, taşınmazın emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin yüzde 2’si olarak belirlenmiştir.
Yukarıda yer verilen 27/12/2012 tarih ve 28510 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı Veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmeliğin eki Geçiş Hakkı Ücret Tarifesi Üst Sınırları Tablosu ile geçiş hakkını kullanan işletmecilerden talep edilecek geçiş hakkı ücretinin üst sınırları belirlenmiştir.
Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından çıkarılan 2018 yılı Havalimanı Ücret Tarifesinde ise Yönetmeliğin eki Geçiş Hakkı Ücret Tarifesi Üst Sınırları Tablosunun tapuda kamu kurum ve kuruluşları adına kayıtlı taşınmazların kullanımı karşılığında istenecek yıllık ücret üst sınırının belirlenmesinde taşınmazın kullanılan kısmının metrekaresinin esas alınacağı yönündeki Yönetmelik düzenlemesine aykırı şekilde üst sınırlar aşılarak geçiş hakkı ücretinin belirlenmesinde (TL/m/Yıl) formülüne ve uygulama esaslarının (f) bendinde de sözleşmedeki m (uzunluğa) istinaden hesaplama yapılacağı düzenlemesine yer verildiği görülmektedir. Yönetmelik gereği geçiş hakkı ücretinin üst sınırının, kullanılan taşınmaz alanının metrekaresi belirlendikten sonra bu metrekarenin taşınmazın emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin yüzde 2'si ile çarpımı sonucunda ortaya çıkan rakamın olması gerektiği açıktır.
Bu durumda, 2018 Yılı DHMİ Havalimanı Ücret Tarifesinin, 2018 Telekomünikasyon Sistemleri Yer Tahsis ve Altyapı Geçiş Hakkı Tarifesi bölümünün "Tarife Tablosu" başlıklı 2. maddesinin (b) bendinin Haberleşme Altyapısı Geçiş Hakkı Tarifesi tablosunda yer alan (TL/m/Yıl) ve taşınmazın bulunduğu yerdeki emlak vergisi m² birim değerinin %2'si ibarelerinin ve Uygulama Esasları başlıklı 3. maddesinin (f) bendinin ilk cümlesinde yer alan "Haberleşme altyapısı geçiş hakkı ücreti; havalimanlarında haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerecin taşınmazlardan geçirilebilmesi için, Havalimanı Başmüdürlüğü / Müdürlüğü ile yapılan sözleşmedeki m (uzunluğa) istinaden, altyapıyı kuran telekomünikasyon şirketleri için projesine göre hesaplanır." ibaresinin Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı Veya"Haberleşme altyapısı geçiş hakkı ücreti; havalimanlarında haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerecin taşınmazlardan geçirilebilmesi için, Havalimanı Başmüdürlüğü / Müdürlüğü ile yapılan sözleşmedeki m (uzunluğa) istinaden, altyapıyı kuran telekomünikasyon şirketleri için projesine göre hesaplanır." ibaresinin Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı Veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmeliğin eki Geçiş Hakkı Ücret Tarifesi Üst Sınırları Tablosuna aykırı bir düzenleme olduğu ve Yönetmeliğe aykırı bu düzenlemeye dayanılarak tesis edilen Antalya Havalimanında mevcut 10.500 metre uzunluğundaki kablo için davacı şirketten kablonun metre uzunluğu dikkate alınmak suretiyle 420.177,30 TL kira bedeli ve sökülen 11.318 metre kablo için ise 54.074,34 TL fark bedel talep edilmesine ilişkin Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Antalya Havalimanı Başmüdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı "Kira Sözleşmesi" konulu yazısına konu işleminin de hukuka aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Antalya Havalimanı Başmüdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı "Kira Sözleşmesi" konulu yazısına konu işlem ile bu işlemin dayanağı olan 2018 Yılı DHMİ Havalimanı Ücret Tarifesinin, 2018 Telekomünikasyon Sistemleri Yer Tahsis ve Altyapı Geçiş Hakkı Tarifesi bölümünün "Tarife Tablosu" başlıklı 2. maddesinin (b) bendinin Haberleşme Altyapısı Geçiş Hakkı Tarifesi tablosunda yer alan (TL/m/Yıl) ve taşınmazın bulunduğu yerdeki emlak vergisi m² birim değerinin %2'si ibareleri ile Uygulama Esasları başlıklı 3. maddesinin (f) bendinin ilk cümlesinde yer alan "Haberleşme altyapısı geçiş hakkı ücreti; havalimanlarında haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerecin taşınmazlardan geçirilebilmesi için, Havalimanı Başmüdürlüğü / Müdürlüğü ile yapılan sözleşmedeki m (uzunluğa) istinaden, altyapıyı kuran telekomünikasyon şirketleri için projesine göre hesaplanır." ibaresinin iptali yönünde karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 17/06/2021 tarihinde, davacı vekilleri Av. ...'in, Av. ...'nun ve davalı idarelerden Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı vekili Av. ...'ın geldiği, Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü vekilinin gelmediği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Duruşmaya katılan taraf vekillerine usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra hazır olan taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Davacı şirket, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun ... tarih ve ... sayılı yazısında belirtildiği üzere sanal mobil şebeke hizmeti, sabit telefon hizmeti, internet servis sağlayıcılığı hizmeti, altyapı işletmeciliği hizmeti, uydu haberleşme hizmeti ve kablolu yayın hizmeti sunmak üzere Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından yetkilendirilmiş bir işletmecidir.
Davacı şirketin, Antalya Havalimanında fiber optik elektronik haberleşme sistemine ait hat çekilmesine ilişkin kendisine tahsis edilen alanla ilgili her yıl protokol imzalayarak belirlenen yıllık kira bedelini ödediği, bu kapsamda 2014 yılı kira bedeli olarak 3.742,64 TL, 2015 yılı kira bedeli olarak 8.596,68 TL, 2016 yılı kira bedeli olarak 12.682,50 TL, 2017 yılı kira bedeli olarak 13.020,80 TL üzerinden protokol imzalandığı ve bu yıllara ilişkin bedelin belirlenmesinde davacı şirkete tahsis edilen alanın metrekare olarak hesaplandığı görülmektedir.
Davalı idare tarafından ... tarih ve ... sayılı yazı ve eki protokol ile 2018 yılı için kira bedeli olarak 739.725,60 TL talep edilmesi üzerine davacı şirket tarafından ... tarih ve ... sayılı yazı ile hesaplamanın kabloların metre uzunluğuna istinaden yapılmaması, Yönetmeliğe uygun olarak metrekare olarak şirkete tahsis edilen alanın hesaplanması suretiyle yapılması gerektiği yönünde itiraz edilmiştir.
Davacı şirketin bu itirazının davalı idare tarafından ... tarih ve ... sayılı yazı ile reddedilmesi üzerine davacı şirket tarafından davalı idareye 21.818 metre olan güzergah toplam metrajının 10.500 metre olacak şekilde düzeltilerek protokol hazırlanması kalan kısmın ise deplase edileceği, kamu hizmeti niteliğindeki hizmetin aksamaması adına protokolün ihtirazi kayıtla imzalanacağı ve ödemenin de ihtirazi kayıtla yapılacağı bildirilmiştir.
Davalı idare tarafından ... tarih ve ... sayılı dava konusu işlem ile davacı şirketten 10.500 metre için 420.177,30 TL kira bedeli, sökülen 11.318 metre için ise 54.074,34 TL fark bedel talep edilmiştir.
Bunun üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE :
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından davanın süresinde açılıp açılmadığının resen incelenmesi gerektiği ileri sürülmüştür.
Uyuşmazlık konusu olayda, davanın süresinde açıldığı sonucuna varılmıştır.
ESAS YÖNÜNDEN:
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (mülga Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı) tarafından 27/12/2012 tarih ve 28510 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı Veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmeliğin;
"Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "(1) Bu Yönetmeliğin amacı; sabit ve mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerecin taşınmazlardan geçirilmesiyle ilgili geçiş hakkına, bu hakka ilişkin uygulanacak ücret tarifesine ve bu Yönetmelik kapsamındaki işlemlerin denetlenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir." düzenlemesi,
"Kapsam" başlıklı 2. maddesinde; "(1) Bu Yönetmelik; sabit ve mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerecin taşınmazlardan geçirilmesiyle ilgili geçiş haklarını, bu haklara ilişkin ücret tarifelerini, bu Yönetmelikte belirtilen işlemlerin denetlenmesini ve geçiş hakkını kullanacak işletmeciler ile geçiş hakkı sağlayıcılarının yükümlülüklerini kapsar." düzenlemesi,
"İlkeler" başlıklı 5. maddesinde; "(1) Geçiş hakkı uygulamasında;
a) Ülke kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması,
b) Etkin ve sürdürülebilir rekabet ortamının sağlanması,
c) Geçiş hakkı taleplerinin yasal süre içerisinde cevaplanması,
ç) İlgili mevzuata aykırı olmamak koşulu ile geçiş hakkının kullanılmasının öncelikle tarafların anlaşmasına bağlı olması,
d) Taleplerin teknik açıdan mümkün, ekonomik açıdan orantılı ve makul olması,
e) Tesis paylaşımı ve ortak yerleşime öncelik verilmesi,
f) Geçiş hakkının kullanımının taşınmaza kalıcı zarar vermemesi ve geçiş hakkı sağlayıcısının bu taşınmazın üzerindeki haklarının kullanımını sürekli biçimde aksatmaması,
g) Çevre, tarihi eserler, kültür ve tabiat varlıklarının korunması, şehir ve ülke planlamacılığından kaynaklanan özel koşulların göz önünde tutulması ilkeleri esas alınır.
(2) ..." düzenlemesi,
"Geçiş hakkı ücretleri" başlıklı 9. maddesinde; "(1) Geçiş hakkı kullanımında gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerine ait mülkiyet alanları dışında kalan yerler için GHS tarafından, geçiş hakkını kullanan işletmeciden talep edilen geçiş hakkı ücreti, Geçiş Hakkı Ücret Tarifesinde belirtilen fiyatları aşamaz.
(2) Tapuda kamu kurum ve kuruluşları adına kayıtlı taşınmazlar için belirtilen ücret üst sınırı hariç olmak üzere, Geçiş Hakkı Ücret Tarifesinde yer alan üst sınırları belirten fiyatlar, her mali yılın başında Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE) oranında artırılarak tespit edilir.
(3) İlk yıldan sonraki geçiş hakkı ücretleri; bir önceki yıl geçiş hakkı ücretine en fazla Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE) oranında artırım yapılması suretiyle tespit edilir.
(4) ..." düzenlemesi yer almaktadır.
Yönetmeliğin ekinde ise "Ek-1 Geçiş Hakkı Ücret Tarifesi Üst Sınırları Tablosu" başlıklı tablonun 1. sütununda tapuda kamu kurum ve kuruluşları adına kayıtlı taşınmazlar için yıllık ücret üst sınırı; metrekaresi, taşınmazın emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin yüzde 2’si olarak belirlenmiştir.
Davalı Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından çıkarılan 2018 Yılı DHMİ Havalimanı Ücret Tarifesinin, 2018 Telekomünikasyon Sistemleri Yer Tahsis ve Altyapı Geçiş Hakkı Tarifesi bölümünün "Tarife Tablosu" başlıklı 2. maddesinin (b) bendinin Haberleşme Altyapısı Geçiş Hakkı Tarifesi tablosunda ise "(TL/m/Yıl) ve taşınmazın bulunduğu yerdeki emlak vergisi m² birim değerinin %2'si" şeklinde düzenleme getirildiği ve Uygulama Esasları başlıklı 3. maddesinin (f) bendinin ilk cümlesinde "Haberleşme altyapısı geçiş hakkı ücreti; havalimanlarında haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerecin taşınmazlardan geçirilebilmesi için, Havalimanı Başmüdürlüğü / Müdürlüğü ile yapılan sözleşmedeki m (uzunluğa) istinaden, altyapıyı kuran telekomünikasyon şirketleri için projesine göre hesaplanır." düzenlemesine yer verildiği görülmektedir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen 27/12/2012 tarih ve 28510 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı Veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmeliğin eki Geçiş Hakkı Ücret Tarifesi Üst Sınırları Tablosu ile geçiş hakkını kullanan işletmecilerden talep edilecek geçiş hakkı ücretinin üst sınırları belirlenmiş olup geçiş hakkı sağlayıcıları tarafından bu üst sınırların aşılamayacağı kuşkusuzdur.
Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından çıkarılan 2018 yılı Havalimanı Ücret Tarifesinde ise Yönetmeliğin eki Geçiş Hakkı Ücret Tarifesi Üst Sınırları Tablosunun tapuda kamu kurum ve kuruluşları adına kayıtlı taşınmazların kullanımı karşılığında istenecek yıllık ücret üst sınırının belirlenmesinde taşınmazın kullanılan kısmının metrekaresinin esas alınacağı yönündeki Yönetmelik düzenlemesine aykırı şekilde geçiş hakkı ücretinin belirlenmesinde (TL/m/Yıl) formülüne ve uygulama esaslarının (f) bendinde de sözleşmedeki m (uzunluğa) istinaden hesaplama yapılacağı düzenlemesine yer verildiği görülmektedir. Yönetmelik gereği geçiş hakkı ücretinin üst sınırının, kullanılan taşınmaz alanının metrekaresi belirlendikten sonra bu metrekarenin taşınmazın emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin yüzde 2'si ile çarpımı sonucunda ortaya çıkan rakamın olması gerektiği açıktır.
Bu durumda, 2018 Yılı DHMİ Havalimanı Ücret Tarifesinin, 2018 Telekomünikasyon Sistemleri Yer Tahsis ve Altyapı Geçiş Hakkı Tarifesi bölümünün "Tarife Tablosu" başlıklı 2. maddesinin (b) bendinin Haberleşme Altyapısı Geçiş Hakkı Tarifesi tablosunda yer alan (TL/m/Yıl) ve taşınmazın bulunduğu yerdeki emlak vergisi m² birim değerinin %2'si ibarelerinin ve Uygulama Esasları başlıklı 3. maddesi (f) bendinin ilk cümlesinde yer alan "Haberleşme altyapısı geçiş hakkı ücreti; havalimanlarında haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerecin taşınmazlardan geçirilebilmesi için, Havalimanı Başmüdürlüğü / Müdürlüğü ile yapılan sözleşmedeki m (uzunluğa) istinaden, altyapıyı kuran telekomünikasyon şirketleri için projesine göre hesaplanır." ibaresinin Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı Veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmeliğin eki Geçiş Hakkı Ücret Tarifesi Üst Sınırları Tablosuna aykırı bir düzenleme olduğu ve Yönetmeliğe aykırı bu düzenlemeye dayanılarak tesis edilen Antalya Havalimanında mevcut 10.500 metre uzunluğundaki kablo için davacı şirketten kablonun metre uzunluğu dikkate alınmak suretiyle 420.177,30 TL kira bedeli ve sökülen 11.318 metre kablo için ise 54.074,34 TL fark bedel talep edilmesine ilişkin Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Antalya Havalimanı Başmüdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı "Kira Sözleşmesi" konulu yazısına konu işlemin de hukuka aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Dava konusu Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Antalya Havalimanı Başmüdürlüğü'nün v tarih ve ... sayılı "Kira Sözleşmesi" konulu yazısına konu işlem ile bu işlemin dayanağı olan 2018 Yılı DHMİ Havalimanı Ücret Tarifesinin, 2018 Telekomünikasyon Sistemleri Yer Tahsis ve Altyapı Geçiş Hakkı Tarifesi bölümünün "Tarife Tablosu" başlıklı 2. maddesinin (b) bendinin Haberleşme Altyapısı Geçiş Hakkı Tarifesi tablosunda yer alan (TL/m/Yıl) ve taşınmazın bulunduğu yerdeki emlak vergisi m² birim değerinin %2'si ibareleri ile Uygulama Esasları başlıklı 3. maddesi (f) bendinin ilk cümlesinde yer alan "Haberleşme altyapısı geçiş hakkı ücreti; havalimanlarında haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerecin taşınmazlardan geçirilebilmesi için, Havalimanı Başmüdürlüğü / Müdürlüğü ile yapılan sözleşmedeki m (uzunluğa) istinaden, altyapıyı kuran telekomünikasyon şirketleri için projesine göre hesaplanır." ibaresinin İPTALİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre duruşmalı işler için belirlenen ... TL avukatlık ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen otuz (30) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 17/06/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.