Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2018/4953 E. , 2022/1936 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2018/4953
Karar No : 2022/1936
TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- … Plastik Mamülleri Ticaret Limited Şirketi
2- … Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU :… Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, sahte fatura kullandığından bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden resen tarh edilen 2010/1 ila 10 ve 12. dönemleri bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergileri ile 2010/11. dönem iki kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının ilgili dönemlerde fatura aldığı … Vergi Dairesi mükellefi … Mad. Tem. Gıda Top. Yem. Tur. Org. Ltd. Şti., … Vergi Dairesi mükellefleri … ve …, … Vergi Dairesi mükellefi … Petrol Elek. Makina Yedek Parça Nak. Plas. Gıda San. Tic. Ltd. Şti., … Vergi Dairesi mükellefi …, … Vergi Dairesi mükellefi … ve … Yapı Malzeme. İnş. Elek. Pro. Kim. Mad. Tic. San. Ltd. Şti., … Vergi Dairesi mükellefleri … Ür. San. Tic. Ltd. Şti. ve ...Top. Tem. Amb. Plast. Ür. İmalat Gıda Kır. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. hakkındaki vergi tekniği raporlarında yer alan tespitlere göre, düzenlenen faturaların sahte olduğu anlaşıldığından adı geçen mükelleflerden alınan faturalardan kaynaklanan cezalı tarhiyatlarda hukuka aykırılık bulunmadığı, … Vergi Dairesi mükellefi … Mat. Rek. Kırt. Tic. Paz. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda yer alan tespitlerin ise faturaların sahte olduğunu ortaya koymada yeterli olmadığı anlaşıldığından cezalı tarhiyatların adı geçen mükelleften alınan faturalardan kaynaklı kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan davacı şirkete 2010/11 dönemi için iki kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatı yönünden ise 213 sayılı Kanun'un 341 ve 344. maddelerine göre vergi ziyaına sebebiyet verilmesi halinde kesilecek vergi ziyaı cezası, fiilin niteliğine göre bir veya üç kat olarak uygulanabileceği, kanuni dayanağı bulunmayan söz konusu vergi ziyaı cezasının bir kat olarak tadil edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : Davacı tarafından, idarece detaylı inceleme, araştırılma ve karşıt inceleme yapılmaksızın sadece vergi tekniği raporu dikkate alınmak suretiyle cezalı tarhiyatların gerçekleştirildiği, davalı iddialarının gerçeği yansıtmadığı, sahte belge kullanıldığı hususunun somut olarak ortaya konulamadığı, tarhiyatların dayanağı vergi tekniği raporlarının tebliğ edilmediği, ödemelerin banka üzerinden yapıldığı, alımların gerçek bir ticari ilişkiye dayandığı belirtilerek temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhe olan kısımlarının bozulması istenilmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Davalı idare tarafından, yasal mevzuatlara istinaden yapılan işlemlerin yerinde olduğu belirtilerek temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhe olan kısımlarının bozulması istenilmektedir.
DAVACININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
DAVALININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Davacının temyiz dilekçesindeki kararın redde ilişkin kısmına dair iddiaları ile davalı idarenin temyiz dilekçesindeki iki kat vergi ziyaı cezalı katma vergisine ilişkin iddiaları, kararın dayandığı gerekçeler karşısında, yerinde ve kararın bu kısımlarının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmamıştır.
Davalı idarenin diğer temyiz istemine gelince;
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, 134. maddesinin 1. fıkrasında, vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu kurala bağlanmış, 359. maddesinin (b) bendinde ise gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belgeler, sahte belge olarak tanımlanmıştır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisinin indirilebileceği hükme bağlanmıştır.
Katma değer vergisi, bünyesinde yer alan indirim müessesesiyle yansıtılabilir bir vergidir. Katma değer vergisi sisteminde mükellef ve sorumlu; üretim ve dağıtım kademeleri içinde, verginin tahsiline, indirimlerin yapılmasına, beyan edilip ödenmesine aracılık eder. Bu bakımdan indirim, mükellefiyete bağlı bir görev olduğu kadar aynı zamanda bir haktır. Katma değer vergisinde genel prensip, vergiye tabi teslimler üzerinden hesaplanan vergiden, alış faturalarında gösterilen verginin indirilmesidir. Katma değer vergisi indirimi hakkından yararlanabilmek için Kanun bazı şartların varlığını öngörmüştür. Bu şartların bir kısmı esasa, bir kısmı ise şekle ilişkindir. Katma değer vergisi, vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesi halinde, zincirleme olarak kendi içinde otokontrol sistemi taşımaktadır.
Kayıt ve belge nizamına uyulması ve faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanması halinde, mal teslimi veya hizmet ifasına bağlı olarak tahsil edilen katma değer vergisinden, mükelleflerin kendilerine yapılan teslim ve ifaya ilişkin olarak ödedikleri katma değer vergisini indirmeleri mümkün olup, aksi durumda, faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığının tespiti halinde, bu faturalarda yer alan katma değer vergisinin indirimi mümkün bulunmamaktadır.
Buna göre, alış belgelerinde yer alan katma değer vergisinin indirim konusu yapılabilmesi için, alış faturası ya da benzeri vesikalarda ayrıca gösterilmesi ve bu vesikaların kanuni defterlere kaydedildiğinin tevsik edilmesinin yanında, söz konusu belgelerin gerçeği yansıtması da gerekmektedir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre, uyuşmazlığın esasını, davacıya anılan faturaları düzenleyen firmanın düzenlediği faturaların, gerçek bir mal ve hizmet satışını içerip içermediği, dolayısıyla sahte olup olmadığı hususlarının tespiti oluşturmakta olup, uyuşmazlığın çözümü için söz konusu belgelerin hukuki mahiyetinin anlaşılabilmesi bakımından, bu belgeleri tanzim eden mükellef hakkında yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen hususların irdelenmesi gerekmektedir.
Davacının fatura aldığı ... Mat. Rek. Kırt. Tic. Paz. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı Vergi Tekniği Raporunun incelenmesinden; şirketin 07/04/2009 tarihinde faaliyete başladığı, 16/04/2009 işe başlama yoklamasında, işyerinin yerleşik ve faaliyete uygun olduğu, kısmi emtia bulunduğunun tespit edildiği, defter ve belge ibrazı için yazılan yazının tebliğ edilemediği hususunun 11/01/2011 tarihli tutanakla kayıt altına alındığı, yan komşusuyla yapılan görüşmede adresin sürekli kapalı olduğunun ifade edildiği şirket müdürüne ikamet adreslerinde ulaşılamadığı, şirket ortaklarından …'nin ikametgah adresinde eşi …'ye defter belge ibraz yazısının tebliğ edildiği ve …nin vergi müfettişine ifadesinde verdiği, şirketteki ortaklığından haberinin olmadığını, …'e vekaletname verdiğini, vekalet verirken kendisine Ostim'de bir işyeri açacaklarını ve başına da kendisini geçireceklerini söylediğini, daha sonra kendisinin bu konuyla ilgilenmediğini, şirketin varlığından dahi haberi olmadığından şirketin faaliyeti hakkında bilgi veremeyeceğini belirttiği, şirketin muhasebe işlemlerini yürüten SMMM … vergi müfettişine verdiği ifadede; firmadan düzenli evrak alamadıklarını düzensiz bir firma olduğunu, ayrıca muhasebe ücretlerini de alamadıkları için bıraktığını, şirketin 2009 yılı kurumlar vergisi beyannamesini verdiği, daha sonraki yıllarda vermediği, 2009 yılı ve 2010/1-3 dönemleri kurumlar geçici vergisi beyannamelerini verdiği, 2009/4 ila 2010/9 dönemleri katma değer vergisi beyannamelerini verdiği, 31/01/2013 tarihi itibariyle 6.588,1-TL vergi borcunun 2.577,85-TL'lik kısmını ödediği, şirket ortaklarından …'ün 4 farklı şirkette daha ortaklığının bulunduğu bunlardan 3' ü hakkında sahte fatura düzenleme nedeniyle vergi tekniği raporu düzenlendiği, şirket ortağı …'in … Vergi Dairesi Müdürlüğüne 19/01/2010 tarihinde mükellefiyet tesis ettirdiği ve mükellefiyeti 25/05/2010 tarihinde resen terkin edilmiş olmasına rağmen 2011 ve 2012 yıllarında belge düzenlemeye devam ettiği, …'in 5 farklı şirkette ortaklığının bulunduğu, şirketlerden 2'si hakkında sahte fatura düzenleme nedeniyle vergi tekniği raporu düzenlendiği, 2009 ve 2010 yıllarında mal aldığı mükelleflerin biri dışında hepsi hakkında vergi tekniği raporu düzenlendiği, 2009 yılı katma değer vergisi matrah toplamının 607.786,78-TL olduğu, Bs bildiriminin 38 belge ile 589.985-TL olduğu, 2010 yılı katma değer vergisi matrah toplamının 8.675.915-TL, Bs bildirim toplamının 548 adet belge ile 5.742,772-TL, Ba toplamının 876 adet belge ile 12.775.552-TL olduğu, 03/02/2011 tarihi itibariyle mükellefiyet kaydının re'sen terk ettirildiği hususlarının tespit edildiği görülmüştür.
Davacı şirkete ilgili dönemde fatura düzenleyen ... Mat. Rek. Kırt. Tic. Paz. Ltd. Şti.'nin ortağı olarak gözüken kişinin gerçekte bu şirketlerle ilgisinin, hatta adına kurulan şirketlerden haberinin dahi olmaması, alışlarının tamamına yakınının hakkında sahte fatura düzenleme nedeniyle vergi tekniği raporu bulunan firmalardan yapılması, verilen beyanlar arasındaki tutarsızlıklar, şirket ortaklarının, sahte belge düzenleyen başka şirketlerin de ortağı olması, faaliyette olduğuna ve beyan edilen miktarda satış yapabilecek ticari ve maddi varlığa sahip olduğuna ilişkin bir tespit bulunmaması nedeniyle davacıya düzenlediği faturaların da gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmayan sahte faturalar olduğu sonucuna ulaşıldığından ... Mat. Rek. Kırt. Tic. Paz. Ltd. Şti.'den alınan faturalarda yer alan katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle davacı şirket adına yapılan dava konusu tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığından kararın buna ilişkin kısmında isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, … İhtiyaç Mad. Tem. Gıda Top. Yem. Tur. Org. Ltd. Şti., …, …, … Petrol Elek. Makina Yedek Parça Nak. Plas. Gıda San. Tic. Ltd. Şti., …, …, … Grup Yapı Malzeme. İnş. Elek. Pro. Kim. Mad. Tic. San. Ltd. Şti., … Ür. San. Tic. Ltd. Şti., … Top. Tem. Amb. Plast. Ür. İmalat Gıda Kır. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.'den alınan faturalar nedeniyle tarh edilen vergi ziyaı cezalı katma değer vergileri ile kararın iki kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatının bir kat olarak tadil edilmesine ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Anılan Vergi Dava Dairesi kararının …. Mat. Rek. Kırt. Tic. Paz. Ltd. Şti.'den alınan faturalar nedeniyle tarh edilen vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerine ilişkin kısmının BOZULMASINA,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca, davacı aleyhine onanan tutar üzerinden binde 9,10 oranında ve … TL den az olmamak üzere hesaplanacak nispi karar harcından, varsa evvelce ödenen harcın mahsubundan sonra kalan harç tutarının temyiz eden davacıdan alınmasına,
5. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 29/03/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.