Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2018/5220 E. , 2021/5382 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/5220
Karar No : 2021/5382
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : 1- … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. … 2- … Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: … Gümrük Muhafaza Müdürlüğünde gümrük muhafaza memuru olarak görev yapmakta iken 10/01/2001 tarihli Yüksek Disiplin Kurulu kararıyla Devlet memurluğundan çıkarılan davacı tarafından, anılan işlemin yargı kararıyla iptali üzerine Ekim 2000-Mayıs 2005 tarihleri arasında geçen sürenin fiili hizmet süresine eklenmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin 10/09/2014 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince; Danıştay Onikinci Dairesinin 30/12/2008 tarih ve E.2008/2 K.2008/7428 sayılı kararı üzerine 15/04/2009 tarihinde davacının görevine son verildiği, anılan kararda Devlet memurluğundan çıkarılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığının belirtildiği, göreve son verilmesine yönelik Disiplin Kurulu kararının iptaline ilişkin … İdare Mahkemesinin … tarih ve E.… K.… sayılı kararı üzerine davacı yeniden göreve başlatılmışsa da söz konusu kararın işin esasına yönelik olmayıp usuli eksiklik nedeniyle verilen bir iptal kararı olduğu, nitekim daha sonra davalı idarece bu eksiklik giderilerek tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığının yargı kararıyla belirlendiği, bu durumda; görevine son verilmesinin sonucu itibarıyla hukuka uygun olduğunun anlaşılması sebebiyle dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Aleyhine açılan alacak davasında verilen … Asliye Hukuk Mahkemesi kararının kesinleştiği, anılan karar ile Ekim 2000-Mayıs 2005 tarihleri arasındaki parasal haklar yönünden lehe karar verilmesine rağmen anılan sürenin fiili hizmet süresinden sayılmamasının çelişkili olduğu, görevine son verildiği tarihten sonrasına ilişkin bir hak talep edilmediği, talep edilen hakların görevde olduğu döneme ilişkin olması sebebiyle hizmet süresinden sayılması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Ticaret Bakanlığı tarafından, davacının görevine son verilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada usuli eksiklik nedeniyle iptal kararı verildiği, sonrasında söz konusu usuli eksikliğin giderilerek davacının görevine son verildiği, bu durumun davacının 2000-2005 tarihleri arasında Devlet memuru olduğu anlamına gelmeyeceği ve bu sürelerin hizmet süresinden sayılamayacağı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından, İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, 10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümleri uyarınca Gümrük ve Ticaret Bakanlığı yerine Ticaret Bakanlığı hasım mevkiine alınmak suretiyle işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
… Gümrük Muhafaza Müdürlüğünde gümrük muhafaza memuru olarak görev yapmakta iken hakkında başlatılan soruşturma nedeniyle 25/09/2000 tarihinde görevden uzaklaştırılan davacının, 10/01/2001 tarihli Yüksek Disiplin Kurulu kararı ile 1920 sayılı Kanun'un 1. maddesi uyarınca memuriyetten ilişiğinin kesilmesine karar verilmiştir.
Anılan kararın iptali istemiyle açılan davada; 1920 sayılı Kanun'un yürürlükten kaldırılması sebebiyle anılan Kanun hükümlerine göre soruşturma ve yargılaması devam edenler hakkında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca işlem yapılacağı, davacı hakkında 1920 sayılı Kanun'un 1. maddesi uyarınca memuriyetten alakasının kesilmesi cezası verilmiş ise de 657 sayılı Kanun'a göre idarece yeniden değerlendirme zorunluluğu bulunduğu gerekçesiyle … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş olup, bu karar Danıştay Onikinci Dairesince 05/10/2007 tarihinde onanarak kesinleşmiştir.
İdare Mahkemesince verilen iptal kararının sonrasında davacı henüz göreve başlatılmadan 18/04/2005 tarih ve 2005/2 sayılı Yüksek Disiplin Kurulu kararı ile 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarılmasına karar verilmiştir.
Davacı tarafından söz konusu işlemin iptali istemiyle açılan davada; … . İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, anılan karar üzerine davacı 15/04/2008 tarihinde görevine iade edilmiş ve Ekim 2000- Mayıs 2008 dönemine ilişkin parasal hakları 13/05/2008 tarihinde tarafına ödenmiştir.
Ancak; söz konusu iptal kararının Danıştay Onikinci Dairesinin 30/12/2008 tarih ve E:2008/2302, K:2008/7428 sayılı kararıyla bozulması üzerine … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla, bozma kararına uyularak davanın reddine karar verilmiş olup bu karar Danıştay Onikinci Dairesinin 16/03/2012 tarih ve E:2009/5560, K:2012/1532 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir.
Açıkta geçen sürelere ilişkin olarak 13/05/2008 tarihinde ödenen parasal hakların yersiz ödendiği gerekçesiyle davacı aleyhine açılan alacak davasında; … Asliye Hukuk Mahkemesinin … tarih ve … , K:… sayılı kararıyla; "Ekim 2000-Mayıs 2005" tarihleri arası döneme ilişkin olarak ödenen 33.769,95 TL yönünden davanın reddine karar verilmiş olup, anılan karar … Hukuk Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir.
Davacı tarafından; Ekim 2000-Mayıs 2005 tarihleri arasında geçen sürenin fiili hizmet süresine eklenmesi talebiyle yapılan başvurunun reddi üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kararın sonuçları" başlıklı 28. maddesinde; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu kurala bağlanmıştır.
Bir idari işlemin yargı kararıyla iptal edilmesi halinde, söz konusu iptal kararının, dava konusu işlemin tesisi sırasında unsurlarında bulunan sakatlıkları saptadığı, işlemi yapıldığı andan başlayarak ortadan kaldırdığı; bu özelliği nedeniyle geriye yürüyen sonuçlar doğurduğu, başka bir anlatımla, işlemin tesis edildiği tarihten önceki hukuki durumun geçerliliğini sağladığı İdare Hukukunun bilinen ilkelerindendir.
Dosyanın incelenmesinden; davacının, hakkında başlatılan soruşturma nedeniyle 25/09/2000 tarihinde görevden uzaklaştırıldığı, akabinde 10/01/2001 tarihli Yüksek Disiplin Kurulu kararıyla görevine son verildiği, anılan Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılan davada, İdare Mahkemesince 20/12/2004 tarihinde söz konusu işlemin iptaline karar verildiği, ancak davacı fiilen göreve başlatılmadan bu kez … tarih ve … sayılı Yüksek Disiplin Kurulu kararı ile 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; davacı hakkında tesis edilen 2001 tarihli Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptal edilmesi nedeniyle, hukuka aykırılığı yargı kararıyla tespit edilen bir işlemle davacının görevinden uzaklaştırıldığı tarih ile Devlet memurluğundan çıkarılmasına karar verildiği 18/04/2005 tarih arasındaki sürelerin fiili hizmet süresinden sayılması gerekmektedir.
Bu itibarla; davacının talebinin reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk, İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. Maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 27/10/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.