Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2018/5221 E. , 2021/5767 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/5221
Karar No : 2021/5767
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Deniz Kuvvetleri Komutanlığında astsubay kademeli başçavuş olarak görev yapan davacı tarafından, astsubaylığa nasbından önce mezun olduğu Karadeniz Teknik Üniversitesi, Giresun Meslek Yüksekokulu, İktisadi ve İdari Programlar Bölümü, İşletmecilik Programında geçen öğrenim süresinin, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun 15. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca borçlanmak suretiyle fiili hizmetinden sayılması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince; 31/05/2006 tarihinde yayımlanan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 106. maddesi ile 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun 15. maddesinin yürürlükten kaldırıldığı, anılan Kanun'un 108. maddesi gereğince de uygulama tarihi olarak Ekim 2008 tarihinin belirlendiği, dolayısıyla Ekim 2008 tarihi itibarıyla yürürlükte olmayan Kanun maddesinin anılan tarihten itibaren uygulanmasının hukuken mümkün bulunmadığı, bu durumda, her ne kadar davacı tarafından borçlandırma işleminin 5510 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesinin onuncu fıkrası yerine 5434 sayılı Kanun'un 15. maddesi uyarınca yapılması gerektiği ileri sürülmekte ise de, davacının başvuruda bulunduğu 27/05/2014 tarihinde ilgili Kanun'un 15. maddesinin yürürlükte olmaması ve idarece istenilmesi halinde 5510 sayılı Kanun'un uygulanabileceğinin belirtilmesi karşısında, sivil öğrenim süresinin 5434 sayılı Kanun'un 15. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca borçlanma yolu ile fiili hizmetten sayılması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : 2003 yılından önce ve sonra astsubay nasbedilme açısından farklı uygulama yapılmasının, aynı statüde bulunup aynı eğitimi almış kişiler açısından eşitlik ilkesine aykırılık oluşturduğu, 5434 sayılı Kanun'dan yararlandırılmasını engelleyen bir yasal düzenleme mevcut olmamasına rağmen, talebinin reddinin hukuka aykırılık teşkil ettiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ :Temyiz isteminin reddi ile kararın gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Deniz Kuvvetleri Komutanlığında astsubay kademeli başçavuş olarak görev yapan davacı tarafından, astsubaylığa nasbından önce mezun olduğu Karadeniz Teknik Üniversitesi, Giresun Meslek Yüksekokulu, İktisadi ve İdari Programlar Bölümü, İşletmecilik Programında geçen öğrenim süresinin, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun 15. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca borçlanmak suretiyle fiili hizmetinden sayılması talebiyle yapılan başvuru üzerine, 4861 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 06/06/2003 tarihinden önce astsubay nasbedildiğinden, fakülte ve yüksekokullarda geçen sürenin borçlanmak suretiyle fiili hizmetine eklenmesinin mümkün olmadığı, ancak 5510 sayılı Kanun kapsamında borçlanma işlemi yapılabileceği yönünde tesis edilen … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na, 08/05/2008 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5754 sayılı Kanun'un 68. maddesiyle eklenen "5434 sayılı Kanun'a İlişkin Geçiş Hükümleri" başlıklı Geçici 4. maddesinin dördüncü fıkrasında, "Bu Kanun'da aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde; iştirakçi iken, bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bu Kanun'un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına alınanlar ... hakkında, bu Kanun'la yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil, 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılır...", beşinci fıkrasında; "Bu madde kapsamına girenlerin aylıklarının bağlanması, artırılması, azaltılması, kesilmesi, yeniden bağlanması, toptan ödemeleri, ilgi devamı, ihya ve borçlanmaları, diğer ödemeler ve yardımlar ile emeklilik ikramiyeleri hakkında, bu Kanun'la yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil, 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılır..." kurallarına yer verilmiş olup, onuncu fıkrasında ise bu Kanun'un yürürlüğe girmesinden önce üniversitelerin çeşitli fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokullarında kendi hesabına öğrenim yaptıktan sonra muvazzaf astsubay nasbedilenlerin, sözü edilen okullarda geçen başarılı öğrenim sürelerinin istekleri halinde, borçlanma talep tarihinde en az aylık alan astsubay çavuşun emekli keseneğine ait unsurlar üzerinden, bu fıkradaki esaslar dahilinde borçlandırılarak tahsil edilmek suretiyle hizmetten sayılacağı düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Düzenleyici işlemlerin yürürlüğe girdikleri tarihten sonraki hukuki durumlara uygulanabilecekleri genel hukuk kuralı olmakla birlikte, yeni çıkarılan kanunda yer verilen geçici maddeler ile önceki kanundan kaynaklanan bazı hakların korunmasına ilişkin hususların düzenlenmesi mümkündür. Ancak bu durumda da yapılacak yeni uygulamalarda geçici maddede belirtilen sınırlamaların esas alınacağı açıktır.
Yukarıda yer verilen hükümlerin değerlendirilmesinden, 5434 sayılı Kanun kapsamında görev yapmakta iken 01/10/2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına alınan kamu görevlileri hakkında, 5510 sayılı Kanun'da bir hüküm bulunması halinde söz konusu hüküm uyarınca işlem tesis edileceği sonucuna varılmaktadır.
Buna göre, 5510 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten önce Emekli Sandığı iştirakçisi olanlardan 5510 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına alınanların; 5510 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesinin onuncu fıkrasında, üniversitelerin çeşitli fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokullarında kendi hesabına öğrenim yaptıktan sonra muvazzaf astsubay nasbedilenlerin sözü edilen okullarda geçen başarılı öğrenim sürelerinin borçlanma talep tarihindeki en az aylık alan astsubay çavuşun emekli keseneğine ait unsurlar üzerinden borçlandırılarak tahsil edilmek suretiyle hizmetten sayılması mümkün bulunmaktadır.
Bu durumda, davacı tarafından, astsubay olarak nasbedilmeden önce Karadeniz Teknik Üniversitesi, Giresun Meslek Yüksekokulu, İktisadi ve İdari Programlar Bölümünde geçen yüksek öğrenim süresinin, 5434 sayılı Kanun'un 15. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca borçlandırılarak fiili hizmetinden sayılması talebiyle yapılan başvurunun, anılan Kanun uyarınca borçlandırılmasının mümkün olmadığı, ancak talebi halinde 5510 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesinin onuncu fıkrası uyarınca hakkında borçlanma işlemi yapılabileceği yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, İdare Mahkemesince davanın reddine ilişkin temyizen incelenen kararda, davacının sivil öğrenim süresinin borçlanma yoluyla fiili hizmetten sayılması talebiyle başvuruda bulunduğu 27/05/2014 tarihi itibarıyla 5434 sayılı Kanun'un 15. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinin yürürlükte olmadığı gerekçesine yer verilmiş ise de; sözü edilen husus sonucu itibarıyla hukuka uygun olan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte bulunmamıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın reddine ilişkin … tarih ve E:…, K:… sayılı … İdare Mahkemesi kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile sonucu itibarıyla ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 16/11/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.