Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2018/5334 E. , 2022/1479 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2018/5334
Karar No : 2022/1479
TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- …
2- … Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU :… Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına sahte fatura kullandığından bahisle vergi inceleme raporuna istinaden resen tarh edilen 2010/3,4,8,9,10,11,12 dönemlerine ilişkin vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ve özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının ihtilaflı dönemde fatura aldığı … Vergi Dairesi mükellefi … ve … Vergi Dairesi mükellefi … hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda yer verilen tespitlerin değerlendirilmesinden, düzenlenen faturaların sahte olduğu anlaşıldığından bu faturalardan kaynaklı cezalı tarhiyatlarda hukuka aykırılık, … Vergi Dairesi mükellefi … İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti ve … Elekt. San. Tic. Ltd. Şti., … Vergi Dairesi mükellefi … Malz. San. Tic. Ltd. Şti. ve … Vergi Dairesi mükellefi … Metal San. Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda yer alan tespitlerden düzenlediği faturaların sahte olduğuna ilişkin yeterli tespit olmadığından söz konusu faturalardan kaynaklı tarhiyatlarda ve özel usulsüzlük cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının özel usulsüzlük cezası ile …, …, … Yapı Malz. San. Tic. Ltd. Şti.'den alınan faturalara ait vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatlarına ilişkin kısımlarına ilişkin istinaf başvurusunun reddine, davalı idarenin … İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti ve … Elekt. San. Tic. Ltd. Şti. ve … Metal San. Tic. Ltd. Şti.'den alınan faturalara isabet eden cezalı tarhiyatlara ilişkin istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmiştir. Belirtilen gerekçelerle davacı istinaf başvurusunun reddine, davalı istinaf başvurusunun kısmen kabul kısmen reddine, davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, sahte fatura kullandığından bahisle adına yapılan cezalı tarhiyatların ve özel usulsüzlük cezasının hukuka aykırı olduğu, temyiz isteminin kabulü ve Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI :Davalı idare tarafından kullanılan faturaların sahte olduğu, yapılan tarhiyatların hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Davacının temyiz dilekçesinde kararın …, … ve … Metal San. Tic. Ltd. Şti.'den alınan faturalara isabet eden cezalı tarhiyatlar kısmı hakkında ileri sürdüğü iddialar ile davalı idarenin kararın … İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti ve … Elekt. San. Tic. Ltd. Şti.'den alınan faturalara isabet eden cezalı tarhiyatlar ile özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmı yönünden ileri sürülen iddialar kararın bu kısımlarının bozulmasını sağlayacak durumda görülmemiştir.
Davalı idarenin, kararın … Malz. San. Tic. Ltd. Şti.'nden alınan faturalara isabet eden cezalı tarhiyatın kaldırılmasına ilişkin kısmına yönelik temyiz istemine gelince;
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, 134. maddesinin 1. fıkrasında, vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu kurala bağlanmış, 359. maddesinin (b) bendinde ise gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belgeler, sahte belge olarak tanımlanmıştır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisinin indirilebileceği hükme bağlanmıştır.
Katma değer vergisi, bünyesinde yer alan indirim müessesesiyle yansıtılabilir bir vergidir. Katma değer vergisi sisteminde mükellef ve sorumlu; üretim ve dağıtım kademeleri içinde, verginin tahsiline, indirimlerin yapılmasına, beyan edilip ödenmesine aracılık eder. Bu bakımdan indirim, mükellefiyete bağlı bir görev olduğu kadar aynı zamanda bir haktır. Katma değer vergisinde genel prensip, vergiye tabi teslimler üzerinden hesaplanan vergiden, alış faturalarında gösterilen verginin indirilmesidir. Katma değer vergisi indirimi hakkından yararlanabilmek için Kanun bazı şartların varlığını öngörmüştür. Bu şartların bir kısmı esasa, bir kısmı ise şekle ilişkindir. Katma değer vergisi, vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesi halinde, zincirleme olarak kendi içinde otokontrol sistemi taşımaktadır.
Kayıt ve belge nizamına uyulması ve faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanması halinde, mal teslimi veya hizmet ifasına bağlı olarak tahsil edilen katma değer vergisinden, mükelleflerin kendilerine yapılan teslim ve ifaya ilişkin olarak ödedikleri katma değer vergisini indirmeleri mümkün olup, aksi durumda, faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığının tespiti halinde, bu faturalarda yer alan katma değer vergisinin indirimi mümkün bulunmamaktadır.
Buna göre, alış belgelerinde yer alan katma değer vergisinin indirim konusu yapılabilmesi için, alış faturası ya da benzeri vesikalarda ayrıca gösterilmesi ve bu vesikaların kanuni defterlere kaydedildiğinin tevsik edilmesinin yanında, söz konusu belgelerin gerçeği yansıtması da gerekmektedir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre, uyuşmazlığın esasını, davacıya anılan faturaları düzenleyen firmanın düzenlediği faturaların, gerçek bir mal ve hizmet satışını içerip içermediği, dolayısıyla sahte olup olmadığı hususlarının tespiti oluşturmakta olup, uyuşmazlığın çözümü için söz konusu belgelerin hukuki mahiyetinin anlaşılabilmesi bakımından, bu belgeleri tanzim eden mükellef hakkında yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen hususların irdelenmesi gerekmektedir.
Davacının ilgili dönemde fatura aldığı ... Malz. İnş. Hafr. Nak. ve Met. San. Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı Vergi Tekniği Raporunda; yalıtım malzemeleri toptan satışı faaliyetinde bulunmak üzere 24/08/2009 tarihinde mükellefiyet tesis ettirdiği, 02/09/2009 tarihli yoklamada, iş yerinin 60m²+260m² boş arsa olduğu, etrafının çevrili olduğu, ambar, depo, ardiye veya şubesinin bulunmadığı, tespit anında ücretli çalışanının bulunmadığı, 22/06/2010 tarihli yoklamada, mükellefin faaliyetine devam ettiği, faaliyet konusunun hurda metal, paslanmaz metal korkulukları, dış cephe inşaat malzemeleri toptan alım-satımı ve dış cephe yalıtım uygulamaları olduğu, iş yeri kirasının 300,00 TL olduğu, mülkiyetinin …'a ait olduğu, 9 işçinin çalıştığı, Küçükçekmece adresinde deposu bulunduğunun beyan edildiği, iş yerinin büro olarak kullanıldığı, demirbaş büro malzemelerinin bulunduğu, 28/10/2010 tarihli yoklamada, önceki yoklamalardan farklı olarak iş yerinde 15.000,00 TL değerinde demir profil bulunduğu, 1 adet kaynak makinesi, 1 adet sac büküm makinesi, 1 adet boya kazanı, 1 adet tava bulunduğu, iş yerinde 10 çalışanın bulunduğunun Sadık Kazan tarafından beyan edildiği, 14/12/2010 tarihli yoklamada, iş yerinde 22.800,00 TL değerinde emtia bulunduğu, 8 işçinin çalıştığının şirket çalışanı … tarafından beyan edildiği, 15/08/2011 tarihli yoklamada, mükellefe ulaşılamadığı, mülkiyet sahibi tarafından şirketin 1 yıl önce adresi terk ettiğinin beyan edildiği, mülkiyet sahibinin imzadan imtina ettiği, 16/08/2011 tarihli yoklamada, işyeri adresi olan "…Mah. … Cad. … Sok. No:… …" adresine gidildiğinde No:..'den sonra numara bulunmadığı, iş yeri olarak görünen yerin 60m² ağaçlık bir alan olduğu, çevrede yapılan detaylı araştırmada mükellefin tanınmadığı, 09/09/2011 tarihli yoklamada, No:..'da işyeri bulunmadığı, No:..'de ise "…" ünvanlı şirketin 27/06/2011 tarihinden bu yana faaliyette bulunduğu, 28/11/2011 ile 15/02/2012 tarihli yoklamalarda da benzer tespitlerin yapıldığı, mükellefin adreste bulunamaması nedeniyle 28/11/2011 tarihinde mükellefiyetinin resen terkin edildiği, defter ve belge isteme yazılarının tebliğ edilemediği, mükellefin 2009/EyIül-Aralık dönemleri katma değer vergisi matrah toplamının 2.101.593,96 TL, 2009 yılı Bs bildirimi ile beyan ettiği satış tutarının 4.479.549,00 TL ve diğer mükelleflerin Ba bildirimi ile bildirdiği alış bildirimleri tutarının 5.259.523,00 TL olduğu, 2010 yılı katma değer vergisi matrah toplamının 14.367.588,88 TL, 2010 yılı Bs bildirimi ile beyan ettiği satış tutarının 35.839.094,00 TL ve diğer mükelleflerin Ba bildirimi ile bildirdiği alış bildirimleri tutarının 38.655.666,00 TL olduğu, 2011/Ocak-Mart dönemleri katma değer vergisi matrah toplamının 2.352.522,92 TL, 2011 yılı Bs bildirimi ile beyan ettiği satış tutarının 10.047.059.00 TL ve diğer mükelleflerin Ba bildirimi ile bildirdiği alış bildirimleri tutarının 11.130.456.00 TL olduğu, mükellefin 2009 takvim yılında form Ba bildirim formu ile mal veya hizmet aldığını beyan ettiği 5 mükellef, 2010 takvim yılında 6 mükellef, 2011 takvim yılında 2 mükellef hakkında sahte belge düzenleme nedeniyle rapor bulunduğunun tespit edildiği, mükellefin yasal defterlerine ait noter tasdik bilgilerine rastlanılmadığı, mükellefin toplam 40 cilt fatura bastırdığı, bastırılan ciltlerden birinin belge basım tarihi 03/10/2009 olmasına rağmen, belge basım tarihinden önceki ay olan 2009/Eylül ayında yüksek tutarda satış beyan ettiği, şirket ortağı …'un "…" ünvanlı şirketin de ortağı olduğu ve bu şirketin sahte belge kullanma ve düzenleme yönünden özel esaslara alındığı, ayrıca … hakkında sahte belge düzenleme nedeniyle rapor düzenlendiği, mükellefin tahakkuk eden vergilerin çok az bir kısmını ödediği, 179.335,27 TL vadesi geçmiş vergi aslı borcunun bulunduğu, 2009-2011 yılları kurumlar vergisi beyannamelerini vermediği, 2011/Nisan dönemi Ba ve Bs tutarı sıfır olmasına rağmen ilgili dönemde diğer mükelleflerin Ba bildirimi ile bildirdiği alış tutarının 1.838.860,00 TL olduğu, mükellef adına kayıtlı herhangi bir taşıt veya gayrimenkul bulunmadığı tespitlerine yer verilmiştir. Ayrıca vergi tekniği raporu ekinde mükelleften fatura alan davacı nezdinde yapılan karşıt incelemede, davacı şirket yetkilisince kendilerine fatura düzenleyen mükellef firmayı tanımadıklarını, sektörde genelde hurdayı getirenlerin parayı nakit aldığını ve kendilerinin de hurda aldıklarını ve parayı peşin ödediklerini beyan ettiği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer verilen tespitlerden özellikle beyan ettiği matrah ile diğer mükelleflerce bildirilen alış tutarları arasında büyük farklar bulunduğu ve yapılan yoklamalarda düzenlediği faturalar tutarında iş yapabilecek bir ticari organizasyonu bulunmadığının tespit edildiği dikkate alındığında, davacıya düzenlenen faturanın gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığı anlaşılmaktadır.
Bu nedenle kararın yukarıda sözü edilen mükelleften alınan faturalardan kaynaklı tarhiyata ilişkin kısmında isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen kabul, kısmen reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, …, … ve … Metal San. Tic. Ltd. Şti., Göz İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti ve … Elekt. San. Tic. Ltd. Şti'den alınan faturalara isabet eden cezalı tarhiyatlara ve özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Anılan Vergi Dava Dairesi kararının … Malz. İnş. Hafr. Nak. ve Met. San. Tic. Ltd. Şti.'den alınan faturalara isabet eden cezalı tarhiyatlara ilişkin kısmının BOZULMASINA,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca, davacı aleyhine onanan tutar üzerinden binde 9,10 oranında ve … TL den az olmamak üzere hesaplanacak nispi karar harcından, varsa evvelce ödenen harcın mahsubundan sonra kalan harç tutarının temyiz eden davacıdan alınmasına,
5. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 10/03/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.