Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2018/5337 E. , 2021/2035 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2018/5337
Karar No : 2021/2035
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Üniversitesi Rektörlüğü
VEKİLİ : Av. …
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMLERİN_KONUSU : ... İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, davacı tarafından temyizen incelenerek bozulması, davalı idare tarafından ise vekalet ücretine ilişkin kısmının düzeltilerek onanması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı Üniversite tarafından, döner sermaye işletmesinin aylık gayrisafi hasılatlarından ödenen Hazine payı için 09/03/2009 tarihinden itibaren, %1 oranı uygulanmaması nedeniyle fazla ödendiği ileri sürülen 2.489.800,39 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 15/06/2017 tarih ve E:2015/1787, K:2017/3162 sayılı bozma kararına uyan ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; uyuşmazlığın esasını oluşturan, davacıya hangi dönemde ve hangi oranda kesinti uygulanacağı konusunda ... İdare Mahkemesinin, 09/03/2009 tarihinden itibaren %1 oranının uygulanmasına ilişkin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, 09/03/2009 tarihinden geriye doğru altmış günlük süreye isabet eden döneme ilişkin kısmının bozulmasına dair Danıştay Onuncu Dairesi'nin 27/11/2013 tarih ve E:2010/10095, K:2013/8485 sayılı kararına uyularak bu kez 20/04/2016 tarih ve E:2016/1463, K:2016/1160 sayılı karar ile dava konusu işlemin 09/03/2009-08/01/2009 tarihleri arasında kalan döneme ilişkin kısmının iptaline karar verilmişse de bu kararın da Danıştay Onuncu Dairesi'nin 15/06/2017 tarihli ve E:2016/3443, K:2017/3160 sayılı kararı ile, "5234 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un Geçici 1. maddesinin birinci fıkrası hükmüne göre, Hazineye irat kaydedilecek tutarın belirlenmesinde uygulanacak oranların tesbitinde davalı idarenin takdir yetkisinin bulunduğu, ancak bu takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olmadığı, yargısal denetim yapılırken bu hususun gözetilmesi gerektiği; idarece tüm üniversiteler için aynı oranın uygulanması nedeniyle eşitlik ilkesinin göz ardı edilmediği; buna göre, davalı idarenin takdir yetkisinin hukuka uygun olarak kullanıldığı kanaatine varıldığı" gerekçesiyle bozulduğu, bu durumda, davacının talebinin hukuki dayanağının ortadan kalktığının anlaşıldığı ve Danıştay Onuncu Dairesi'nin 22/10/2010 tarih ve E:2010/9497, K:2010/8335 sayılı bozma kararına karşı ısrar suretiyle; davalı idarenin takdir yetkisinin hukuka uygun olarak kullanıldığı gerekçesiyle davanın reddi yolunda verilen ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 13/11/2014 tarih ve E:2011/2126, K:2014/4020 sayılı kararı ile onandığı ve karar düzeltme aşamasından da geçerek kesinleştiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, Danıştay Onuncu Dairesinin 15/06/2017 tarihli ve E:2016/3443, K:2017/3160 sayılı bozma kararında ... İdare Mahkemesinin bozma kararına göre vereceği karar dikkate alınarak karar verilmesi gerektiğinin belirtildiği, bozma kararına uyan Mahkemece ... İdare Mahkemesinin vereceği karar beklenmeksizin karar verildiği, bu durumun usule ve hukuka aykırı olduğu, davanın daha önce kesinleşen kısmı da dahil olmak üzere tamamının reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu, bu nedenle Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından, açılan tam yargı davasının reddine karar verildiği ve reddedilen miktar üzerinden nispi vekalet ücretine karar verilmesi gerekirken maktu vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu, bu nedenle Mahkeme kararının vekalet ücreti yönünden düzeltilerek onanması gerektiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY_TETKİK_HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile bozma kararına uyulmak suretiyle verilen İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek, gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Maliye Bakanlığı tarafından, 5234 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin verdiği yetki uyarınca, Sağlık Bakanlığı'na bağlı döner sermaye işletmeleri ile üniversitelere bağlı döner sermaye işletmelerinin elde ettikleri gayrısafi hasılatları üzerinden genel bütçeye aktarılacak miktarlara esas oran %15 olarak belirlenmiş, Sağlık Bakanlığı tarafından, kendisine bağlı sağlık kurumlarının döner sermaye işletmelerinin Hazine hissesi oranının indirilmesi konusunda davalı idareye başvurulması üzerine, davalı idare tarafından Sağlık Bakanlığı'na bağlı işletmelerden Hazineye aktarılacak pay 01/01/2007 tarihinden geçerli olmak üzere %1'e indirilmiştir. Öte yandan, davalı idarenin 31/01/2008 tarihli kararıyla, üniversite döner sermaye işletmelerinin nakit sıkıntısının giderilmesi amacıyla, üniversitelere bağlı döner sermaye işletmelerinin elde ettikleri gayrısafi hasılatları üzerinden genel bütçeye aktarılacak %15 oranındaki Hazine payının 01/01/2008 tarihinden geçerli olmak üzere % 5 olarak uygulanmasına karar verilmiş, davacı Üniversite tarafından ise, 09/03/2009 tarihli dilekçe ile Üniversite döner sermaye işletmesinin aylık gayrisafi hasılatından genel bütçeye aktarılacak miktara esas oranın 01/01/2007 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere %1 olarak uygulanması istemiyle başvuru bulunulmuş, bu başvurunun zımnen reddi işleminin iptali istemiyle açılan davada, … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, döner sermaye işletmesinin aylık gayrisafi hasılatından Hazineye aktarılan payın 09/03/2009 tarihinden itibaren %1 oranında uygulanmasına karar verildiğinden bahisle, kendilerine bu oranın uygulanmadığı belirtilerek fazla ödendiği ileri sürülen 2.489.800,39 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinde, "1. Temyiz incelemesi sonunda Danıştay;
a) Kararı hukuka uygun bulursa onar. Kararın sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gösterilen gerekçeyi doğru bulmaz veya eksik bulursa, kararı, gerekçesini değiştirerek onar.
b) Kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onar.
2. Temyiz incelemesi sonunda Danıştay;
a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması sebeplerinden dolayı incelenen kararı bozar.
3. Kararların kısmen onanması ve kısmen bozulması hâllerinde kesinleşen kısım Danıştay kararında belirtilir.
4. Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde bu madde ile ısrar hariç 50 nci madde hükümleri kıyasen uygulanır.
5. Temyize konu edilen kararı veren ya da karara katılan hâkim aynı davanın temyiz incelemesinde görev alamaz.
" hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dosyanın incelenmesinde, açılan dava üzerine ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, davanın kabulüne, davacı üniversitenin Döner Sermaye İşletmesi aylık gayrisafi hasılatından elde edilen tutardan ödenecek Hazine payı oranının %1 olarak uygulanmaması nedeniyle fazla ödenen 2.489.800,39 TL'nin, ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu kararın davalı idarece temyizi üzerine Danıştay Onuncu Dairesinin 18/12/2014 tarih ve E:2014/4420, K:2014/7975 sayılı kararıyla; onanmasına karar verildiği, anılan kararın düzeltilmesi istemiyle davalı idare tarafından yapılan başvurunun incelenmesi sonucunda Danıştay Onuncu Dairesinin 25/06/2017 tarih ve E:2015/1787, K:2017/3162 sayılı kararıyla; karar düzeltme isteminin kabulü ile ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararının dayanağını ve uyuşmazlığın esasını oluşturan, davacıya hangi dönemde ve hangi oranda kesinti uygulanacağı konusunda ... İdare Mahkemesinin; 09/03/2009 tarihinden itibaren %1 oranının uygulanmasına ilişkin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, 09/03/2009 tarihinden geriye doğru altmış günlük süreye isabet eden döneme ilişkin kısmının bozulmasına dair Danıştay Onuncu Dairesinin 27/11/2013 tarih ve E:2010/10095, K:2013/8485 sayılı kararına uyularak bu kez … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ile dava konusu işlemin 09/03/2009-08/01/2009 tarihleri arasında kalan döneme ilişkin kısmının iptaline karar verilmişse de bu kararın da Danıştay Onuncu Dairesi'nin 15/06/2017 tarihli ve E:2016/3443, K:2017/3160 sayılı kararı ile bozulduğu, buna göre, İdare Mahkemesince yukarıda anılan Danıştay Onuncu Dairesi'nin 15/06/2017 tarih ve E:2016/3443, K:2017/3160 sayılı kararı uyarınca ... İdare Mahkemesince verilecek karar dikkate alınarak yeniden bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmasına karar verildiği, bozma kararına uyan ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davanın reddine karar verildiği görülmektedir.
Danıştay Onuncu Dairesi'nin 15/06/2017 tarih ve E:2016/3443, K:2017/3160 sayılı bozma kararı uyarınca, ... İdare Mahkemesince verilecek karar dikkate alınarak yeniden bir karar verilmesi gerekmesine karşın İdare Mahkemesince, bozma kararında yer alan "dava konusu işlemde davalı idarenin takdir yetkisinin hukuka uygun olarak kullanıldığı ve davacının talebinin hukuki dayanağının ortadan kalktığı gerekçesi esas alınmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İdare Mahkemesince, temyize konu kararın dayanağını ve uyuşmazlığın esasını oluşturan, davacıya hangi dönemde ve hangi oranda kesinti uygulanacağı konusunda ... İdare Mahkemesince verilen kararın bozulmasına dair Danıştay Onuncu Dairesinin 15/06/2017 tarih ve E:2016/3443, K:2017/3160 sayılı bozma kararı uyarınca ... İdare Mahkemesince verilecek karar dikkate alınarak yeniden bir karar verilmesi gerekirken, anılan bozma kararının gerekçesi esas alınmak suretiyle davanın reddine karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan, Danıştay Onuncu Dairesinin 15/06/2017 tarihli ve E:2016/3443, K:2017/3160 sayılı bozma kararı uyarınca ... İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, Dairemizin temyiz incelemesi sonucunda 27/04/2021 tarih ve E:2019/11487, K:2021/2036 sayılı kararıyla, kısmen onanmasına ve kısmen bozulmasına karar verilmiştir.
Bu durumda; İdare Mahkemesince, oluşan yeni hukuki durum dikkate alınarak yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Ayrıca, yukarıda gerekçeleri açıklanan bozma kararı uyarınca, İdare Mahkemesince yeniden yapılacak yargılama sonucunda, vekalet ücreti yönünden de bir karar verileceğinden davalı idarenin, vekalet ücreti yönünden temyiz isteminin incelenmesine bu aşamada gerek görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. ... İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararın BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 27/04/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.