Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2018/5363 E. , 2022/1596 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/5363
Karar No : 2022/1596
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) : … Bakanlığı adına …
VEKİLİ : Av. ….
2- (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacı adına 2015 yılında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 7 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyaların, BİLGE sistemine … muafiyet kodu girilmek suretiyle katma değer vergisinden muaf olarak ithal edildiğinin tespit edildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ile bu vergi üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; 30/12/2007 tarih ve 26742 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 2007/13033 sayılı Mal ve Hizmetlere Uygulanacak Katma Değer Vergisi Oranlarının Tespitine İlişkin Bakanlar Kurulu Kararının %1 ve % 8 katma değer vergisi oranlarına tabi olan eşyaları belirten I ve II sayılı listelerinin incelenmesinden, davacı tarafından beyan edilen gümrük tarife istatistik pozisyonları ile ithal edilen eşyaların tamamının bu listelerde yer almadığı, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrasının (d) bendi uyarınca katma değer vergisinden muaf olmadığı, %8 ve %18 vergi oranına tabi olduğu anlaşıldığından ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisinde hukuka aykırılık bulunmadığı; ithal edilen eşyaya ait katma değer vergisi oranının gümrük idaresince, kendiliğinden tespit edilebileceği, olayda, idareye sunulan bilgi ve belgelerin, eşyanın tabi tutulacağı vergi oranının belirlenmesi bakımından eksik veya yanlış ya da yanıltıcı olduğu konusunda herhangi bir iddia bulunmadığı anlaşıldığından olayda cezalandırmayı gerektiren eylemin oluşmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin ek tahakkuka ilişkin kısmı yönünden davanın reddine, para cezasına ilişkin kısmının ise iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularına konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Davalı idarece, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; davacı tarafından, beyannamelerin gümrük memurları tarafından sisteme girildiği, kendilerinin müdahale imkanının olmadığı, ithalat işlemleri sırasında inceleme yapılması gerektiği, sonradan tahakkuk ve para cezası kararlarının alınmasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuş; davalı idarece, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, duruşma yapılmasına gerek görülmeyerek, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına 2015 yılında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 7 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyaların, BİLGE sistemine … muafiyet kodu girilmek suretiyle katma değer vergisinden muaf olarak ithal edildiğinin tespit edildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ile bu vergi üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulan eşyaya ilişkin olarak, yapılan beyan ile muayene ve denetleme veya teslimden sonra kontrol sonucunda, 15. maddede belirtilen Gümrük Tarifesini oluşturan unsurlarda veya vergilendirmeye esas olan sayı, baş, ağırlık gibi ölçülerinde aykırılık görüldüğü ve beyana göre hesaplanan ithalat vergileri ile muayene sonuçlarına göre alınması gereken ithalat vergileri arasındaki fark %5'i aştığı takdirde, ithalat vergilerinden ayrı olarak bu farkın üç katı para cezası alınacağı öngörülmüş; (b) bendinde ise, kıymeti üzerinden ithalat vergilerine tabi eşyanın beyan edilen kıymeti, muayene ve denetleme veya teslimden sonra kontrol sonucunda bu Kanun'un 23 ilâ 31. maddelerinde yer alan hükümler çerçevesinde belirlenen kıymete göre noksan bulunduğu takdirde, bu noksanlığa ait ithalat vergilerinden başka bu vergi farkının üç katı para cezası alınacağı belirtilmiştir.
4458 sayılı Kanun'un 15. maddesinin 1. fıkrasında, gümrük vergilerinin gümrük yükümlülüğünün başladığı tarihte yürürlükte olan gümrük tarifesine göre hesaplanacağı; 2. fıkrasında, eşya ticaretine ilişkin özel hükümlerle belirlenmiş diğer önlemlerin, gerektiği takdirde, söz konusu eşyanın tarife pozisyonuna göre uygulanacağı; 3. fıkrasında, Gümrük Tarifesinin, Bakanlar Kurulunca kabul edilen Türk Gümrük Tarife Cetvelini; tamamen veya kısmen Türk Gümrük Tarife Cetveline dayanan veya bu cetvele alt açılımlar ekleyen ve eşya ticaretine ilişkin tarife önlemlerinin uygulanması için tespit edilen diğer cetvelleri; Türk Gümrük Tarifesinin kapsadığı eşyaya uygulanacak gümrük vergi oranlarını, tarım politikası veya tarım ürünlerinin işlenmesi sonucu elde edilen bazı ürünlere uygulanan özel düzenlemeler çerçevesinde alınan ithalat vergilerini; Türkiye'nin bazı ülkeler veya ülke grupları ile yaptığı tercihli bir tarife uygulaması gerektiren anlaşmalarda yer alan tercihli tarife uygulamalarını; Türkiye tarafından tek taraflı olarak bazı ülkeler, ülke grupları veya toprak parçaları için tanınan tercihli tarife uygulamalarını; ithalat vergilerinde, bazı eşyaya şartlı olarak uygulanacak muafiyet veya indirim uygulamalarını; yukarıdakilerin dışında kalan diğer tarife uygulamalarını kapsayacağı hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan kararın, ek tahakkuka ilişkin hüküm fıkrası, aynı gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, sözü geçen hüküm fıkrasının bozulmasını sağlayacak durumda görülmemiştir.
Kararın, para cezasına ilişkin hüküm fıkrasına yönelik davalı idarenin temyiz istemine gelince;
Belirtilen hükümlere göre, para cezası uygulanabilmesi için, gümrük tarifesini oluşturan unsurlarda veya eşyanın vergilendirmeye esas alınan sayı, baş, ağırlık gibi ölçülerin de farklılık ya da kıymetinin noksan beyan edilmiş olduğunun tespit edilmesi gerekmekte olup, katma değer vergisi oranlarının uygulamasından doğan katma değer vergisi farkı, gümrük tarifesini oluşturan unsurlar arasında sayılmamıştır.
Bu durumda, gümrük tarifesini oluşturan unsurlarda herhangi bir aykırılık tespit edilmediğinden, diğer bir ifadeyle, anılan hükümlere göre para cezası hesaplanarak karara bağlanmasını gerektirecek herhangi bir sebep bulunmadığından, ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi üzerinden hesaplanan para cezasında ve vaki itirazın reddine dair işlemde hukuka uyarlık; temyize konu kararın, söz konusu işlemi yukarıda değinilen gerekçeyle iptal eden mahkeme kararına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine ilişkin hüküm fıkrasında ise sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin reddine,
2…. Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ek tahakkuka ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. Kararın, para cezasına ilişkin hüküm fıkrasına yönelik davalı idarenin TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
4. Hüküm altına alınan tutar üzerinden binde 9,10 oranında ve … TL'den az olmamak üzere hesaplanacak nispi karar harcından, Dairece karara bağlanan harcın mahsubundan sonra, kalan harç tutarının temyiz eden davacıdan alınmasına,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 12/04/2022 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) - KARŞI OY :
Gümrük mevzuatımıza göre gümrük vergileri de genel olarak diğer vergilerde de olduğu üzere beyana dayalıdır. Bu beyanın doğruluğunun idarece, muayene sırasında, denetleme veya teslimden sonra kontrol edilebileceği 4458 sayılı Gümrük Kanun'u ve bu Kanun'un uygulanmasına dair Yönetmelik ile tebliğlerde yapılan düzenlemelerden anlaşılmaktadır.
Beyana dayanan gümrük vergileri, beyan sahibinin, gümrük idarelerine sunduğu beyanname ve ekinde yer alan bilgi ve belgelere istinaden tahakkuk ettirilmektedir. Beyanname üzerinde, gerekli tüm bölümlerin doğru ve eksiksiz olarak doldurulması, eşyanın dahil olduğu, ''tarife ve istatistik pozisyonu'' bölümünün de, “Türk gümrük tarife cetveli” (Eşyanın cins ve niteliklerine göre sistematik bir şekilde numaralandırılarak sınıflandırıldığı ve 474 sayılı Gümrük Giriş Tarife Cetveli Hakkında Kanunda yer alan gümrük vergisi oranlarının gösterildiği Bakanlar Kurulunca kabul edilen cetvel) ve izahnamelere dayanılarak veya Gümrük Kanunu'nun 9. maddesinde yer alan, bağlayıcı tarife bilgisi verilmesine ilişkin olarak, ithal konusu eşyanın gümrük tarife ve istatistik pozisyonunun önceden İdarece belirlenmesini sağlayan düzenlemeden faydalanarak doğru olarak bulunduğu GTİP'in beyan sahibince belirtilmesi ticaret yapmak isteyen özel ve tüzel kişilerin uyması gerekli kurallar olduğu tartışmasızdır. Bu bağlamda, ithal konusu eşyanın gümrük işlemlerinin yapılabilmesi için, belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde eşyanın bir gümrük rejimine tabi tutulması talebinde bulunulması ve eşya hakkında gümrük idaresine belirlenen usulde detaylı bir bildirimde bulunulması zorunludur. Gümrük beyanı olarak tanımlanan bu durum eşyaya hangi gümrük ve dış ticaret kurallarının uygulanacağını belirlemekte ve ait olduğu eşyanın vergileri ve cezalarından dolayı taahhüt ve beyan sahibi açısından bağlayıcı niteliktedir. (4458 sayılı yasa 60 ve 61-3 mad.)
Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulan eşyaya ilişkin olarak, yapılan beyan ile muayene ve denetleme veya teslimden sonra kontrol sonucunda; 15. maddede belirtilen Gümrük Tarifesini oluşturan unsurlarda veya vergilendirmeye esas olan sayı, baş, ağırlık gibi ölçülerinde aykırılık görüldüğü ve beyana göre hesaplanan ithalat vergileri ile muayene sonuçlarına göre alınması gereken ithalat vergileri arasındaki fark %5’i aştığı takdirde, ithalat vergilerinden ayrı olarak bu farkın üç katı para cezası alınacağı düzenlenmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, davacı şirket adına tescilli yedi adet beyanname muhteviyatı eşyanın bulunduğu gümrük tarife istatistik pozisyonu hususunda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı açık olmakla beraber, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 28. maddesinin verdiği yetkiye istinaden katma değer vergisi oranlarına ilişkin düzenleme getiren 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile karar ekinde yer alan I sayılı listede düzenlenen teslim ve hizmetler için %1, II sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için ise %8 oranında katma değer vergisi uygulanmasına karar verilmiştir.
Olayda, davacı tarafından katma değer vergisi muafiyet kodunun girilmesi suretiyle katma değer vergisi ödenmeden eşya ithal edildiği ancak söz konusu eşyaların vergiden müstesna olmayıp, aksine %8 ile %18 oranlarında katma değer vergisine tabi olduğu, bu nedenle davacı hakkında ek tahakkuk ve para cezası kararı alındığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, tarife uygulamasını etkileyebileceği kabul edilen durumlar, beyannameye yazılması veya eklenmesi zorunlu kılınan ve eşyanın beyan edildiği gümrük rejimini düzenleyen hükümlerin uygulanması için gerekli bütün bilgi ve belgelerle ilgili olduğundan ve bu bilgilerde yapılan bir hatanın uygulanacak vergi oranının da yanlış belirlenmesi ile vergi kaybına yol açmasına neden olacağından, davacının gıda üretiminde kullanmak amacıyla ithal ettiği eşya için düşük oranda beyanda bulunduğu ve vergi kaybına neden olduğu tespit edildiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendine istinaden tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı görüşüyle kararın bu kısmına katılmıyorum.